Yaoi

Kolekcja yaoi

Yaoi (jap. やおい), Boys’ Love (jap. ボーイズラブ bōizu rabu; BL) – wywodzący się z Japonii gatunek fikcji (mang, anime, powieści i gier komputerowych), w którym elementem fabuły są homoerotyczne związki męsko-męskie. Głównymi twórcami i odbiorcami tych publikacji są nie homoseksualiści, lecz heteroseksualne kobiety.

Termin yaoi narodził się na przełomie lat 70. i 80. XX wieku w społeczności dōjinshi jako skrótowiec wyrażenia yama nashi, ochi nashi, imi nashi („bez punktu kulminacyjnego, bez puenty, bez znaczenia”). Określenia tego używano wobec amatorskich prac parodiujących popularne mangi i anime, w których postacie męskie były przedstawiane w seksualnych sytuacjach. W latach 90. popularność zaczęły zyskiwać czasopisma z oryginalnymi pracami przedstawiającymi romanse między postaciami męskimi, które były kategoryzowane jako BL (Boys’ Love).

Komiksy ukazujące związki męsko-męskie, tworzone przez homoseksualnych mężczyzn z myślą o innych gejach, noszą w Japonii nazwę bara (dosłownie "róża").

Typowi bohaterowie i podział ról

Kadr z opowieści obrazkowej przedstawiający seme (po lewej) i uke (po prawej)

W yaoi występuje łatwo zauważalny podział głównych bohaterów na role, które są wobec siebie komplementarne:

Podane role często są stereotypowe. Tyle ile jest mang i anime z gatunku yaoi, tyle jest różnych osobowości. Np. w The Tyrant Falls In Love Hinako Takanagi seme jest bardziej uczuciowy, wpatrzony w swojego wybranka jak w obrazek; próbuje zrobić wszystko, aby uke, z początku opierający się i nienawidzący wszystkiego, co homoseksualne, obdarzył go uczuciem. W one-shocie Bohry Naono Powód pożądania to uke jest z pozoru bardziej dojrzały i doświadczony. W Hidoi Otoko Masary Minase uke jest osobą dojrzałą, ustabilizowaną życiowo, a seme 20-letnim, samolubnym, swawolnym i nie do końca dojrzałym mężczyzną.

Inne warianty gatunku

Przykładowa ilustracja z podgatunku shōnen-ai

Łagodniejszą odmianą gatunku jest shōnen-ai (jap. chłopięca miłość), w której opisy scen erotycznych są pomijane lub nawiązuje się do nich poprzez aluzje, a całość bardziej skupia się na emocjach i uczuciach pomiędzy bohaterami płci męskiej.

Analogiczny gatunek przedstawiający związki lesbijskie to yuri.

Przykładowe tytuły yaoi

Publikacje yaoi w Polsce

Pierwsze mangi yaoi pojawiły się w Polsce w 2003 wraz z rozpoczęciem działalności przez wydawnictwo Saisha. Debiutancką publikacją oficyny była książka Ai no kusabi autorstwa Reiko Yoshihary, reklamowana jako „klasyka powieści yaoi”. Następnie ukazały się mangi Cutlass. The Times of Boys autorstwa You Higuri oraz Wild Rock Kazusy Takashimy. Warto jednak zaznaczyć, że wątki męsko-męskiej miłości były obecne już w wydawanej od 2000 roku, przez Japonica Polonica Fantastica, mandze X autorstwa grupy CLAMP.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Reading Boys’ Love in the West.
  2. ↑ Tomasz Burdzik, Hentai – erotyka z mangi i anime, „Kultura i Edukacja”, 3, 2014, s. 349, DOI: 10.6084/m9.figshare.1335808, ISSN 1230-266X [zarchiwizowane z adresu 2019-02-19] (pol.).
  3. ↑ Patrick W. Galbraith, Fujoshi: Fantasy Play and Transgressive Intimacy among “Rotten Girls” in Contemporary Japan, „Signs: Journal of Women in Culture and Society”, 37 (1), 2011, s. 212, 217–218, DOI: 10.1086/660182, ISSN 0097-9740 [dostęp 2020-05-06] (ang.).
  4. 1 2 3 4 5 Marcin Chudoba, Mangi "Boys’ Love" na polskim rynku wydawniczym w latach 1996–2016. Rekonesans badawczy, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis | Studia de Cultura”, 16 (4), 2024, s. 113–126, DOI: 10.24917/20837275.16.4.7, ISSN 2391-4432 [dostęp 2026-05-06].
  5. ↑ Wellesley Centers for Women | Yaoi 101: Girls Love "Boys' Love" | Women's Review of Books - May/June 2006 [online], web.archive.org, 15 kwietnia 2012 [dostęp 2022-07-15] [zarchiwizowane z adresu 2012-04-15] (ang.).
  6. ↑ Japanese with Anime, seme, uke 攻め, 受け [online], Japanese with Anime [dostęp 2022-10-25] (ang.).
  7. ↑ Koisuru Boukun. [dostęp 2022-10-25].
  8. ↑ Yokubou Shounen [online], MyAnimeList.net [dostęp 2022-10-25] (ang.).
  9. ↑ Hidoi Otoko. [online], MyAnimeList.net [dostęp 2022-10-25] (ang.).