_(cropped).jpg) | |
| Data i miejsce urodzenia |
28 kwietnia 1928 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
6 czerwca 1962 |
| Narodowość |
francuska |
| Dziedzina sztuki | |
| Epoka | |
Yves Klein (ur. 28 kwietnia 1928 w Nicei, zm. 6 czerwca 1962 w Paryżu) – francuski artysta intermedialny, malarz i rzeźbiarz.
Oboje rodzice byli malarzami. Uczęszczał do Szkoły Marynarki Handlowej w Nicei (1942–1946), nie uzyskując żadnego wykształcenia o charakterze artystycznym. Na początku lat 50. mieszkał w Japonii. Pomimo krótkiej – trwającej zaledwie osiem lat (1954 do 1962) – kariery artystycznej, należy dziś do najważniejszych protagonistów powojennej awangardy. Tworzył obrazy, rzeźby, instalacje, fotografie, scenografie teatralne i filmowe, napisał kilka ważnych tekstów, w których zakwestionował tradycyjną koncepcję sztuki, jej tworzenia i prezentacji. Międzynarodowe uznanie zdobył jako pierwszy twórca monochromów (kompozycje tego rodzaju tworzył już od 1946). Klein swój ulubiony malarski kolor – ultramarynę zarejestrował pod nazwą International Klein Blue. IKB to niezwykle intensywny, jaśniejący błękit, uzyskany według receptury, którą Klein opracował samodzielnie.
W 1958 roku w paryskiej galerii Iris Clert zaprezentował głośną wystawę Pustka (Le Vide), pokazując całkowicie pustą, pomalowaną na biało salę. W 1960 roku był jednym z założycieli Nowego Realizmu (Nouveau Réalisme); 27 października 1960 roku podpisał deklarację założycielską ruchu, napisaną przez krytyka sztuki Pierre'a Restany'ego, wraz m.in. z Armanem, Jeanem Tinguelym, Danielem Spoerrim, Raymondem Hainsem, Martialem Raysse'em, Jacques'em Villeglém i François Dufrênem. W styczniu 1962 roku poślubił niemiecką artystkę Rotraut Uecker, siostrę Günthera Ueckera.
Zmarł w wyniku zawału serca w wieku 34 lat. Pierwszy zawał przeszedł w maju 1962 roku podczas festiwalu filmowego w Cannes, na pokazie filmu Mondo cane, w którym wystąpił. Jego syn urodził się 6 sierpnia 1962 roku, już po śmierci artysty.
Pierwszą pasją Kleina nie była sztuka, lecz judo. W 1952 roku wyjechał do Japonii – do Jokohamy przybył 23 września 1952 – i przez około półtora roku trenował w tokijskim instytucie Kōdōkan. W 1953 roku uzyskał tam stopień 4. dan. Po powrocie do Francji w 1954 roku otworzył w Paryżu własną szkołę judo. W tym samym roku opublikował napisany wspólnie z mistrzem Igorem Correą podręcznik Les Fondements du judo (Grasset, 1954), omawiający sześć form kata w judo.
Artysta używał różnych barw, ale od końca lat 50. stosował już praktycznie tylko wynaleziony przez siebie błękit. Zasłynął jako autor obrazów malowanych bez użycia pędzla. Za „narzędzie” służyły mu niekiedy ciała nagich modelek, które po pomalowaniu farbą pozostawiały odciski na papierze albo płótnie. Prace powstałe w ten sposób, nazwane Antropometriami, rejestrowały odciski gestów i fizyczną energię ciał. Inne dzieła Klein tworzył przy użyciu ognia – wzory powstawały z osiadającej na płótnach sadzy.