Zbigniew Petri

Zbigniew Petri

Data i miejsce urodzenia	6 lipca 1925 Stanisławów
Data i miejsce śmierci	21 grudnia 1995 Stargard Szczeciński
Zawód, zajęcie	lekarz pediatra, kier. Państwowego Domu Matki i Dziecka, dyr. Wojewódzkiego Ośrodku Rehabilitacji Dziecięcej, przew. Rady Miejskiej w Stargardzie Szczecińskim
Odznaczenia

Zbigniew Julian Petri (ur. 6 lipca 1925 w Stanisławowie, zm. 21 grudnia 1995 w Stargardzie) – polski lekarz pediatra, kapitan rezerwy służby zdrowia Wojska Polskiego (w latach 1952–1958 lekarz wojskowy), działacz społeczny oraz samorządowy. Wieloletni kierownik i dyrektor Państwowego Domu Małych Dzieci w Stargardzie Szczecińskim oraz dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka Rehabilitacji Dziecięcej. W latach 90. radny oraz przewodniczący Rady Miejskiej w Stargardzie Szczecińskim. Kawaler Orderu Uśmiechu. Przez władze samorządowe zaliczany do grona sześciu najbardziej zasłużonych obywateli miasta w jego powojennej historii, w regionie określany mianem „stargardzkiego Janusza Korczaka”.

Życiorys

Zbigniew Petri urodził się 6 lipca 1925 w Stanisławowie. Pierwsze trzy klasy Szkoły Powszechnej ukończył we Lwowie. W 1939 przeniósł się z rodziną do Łodzi, gdzie uczęszczał do gimnazjum. Jego ojciec Jan Petri w latach 30. był Naczelnikiem Wydziału Urzędu Śledczego Komendy Wojewódzkiej Policji w Łodzi w stopniu podinspektora policji. W czasie kampanii wrześniowej 1939 jego ojciec dostał się do sowieckiej niewoli jako jeniec wojenny po agresji ZSRR na Polskę. Został zamordowany 8 lub 9 kwietnia 1940 w Miednoje. W ten sam sposób zginął jego brat, podkomisarz Teofil Petri. Zbigniew Petri okres II wojny światowej spędził w Głownie pod Łodzią, gdzie sam opanował materiał trzeciej i czwartej klasy gimnazjum w ramach tajnego nauczania. Wstąpił w szeregi Szarych Szeregów, w których przyjął pseudonim „Zan”. W strukturach podziemia zajmował się m.in. organizacją amatorskiego teatru, reżyserowaniem spektakli oraz pisaniem wierszy o charakterze patriotycznym. Małą maturę zdał w 1943, a ogólną w kwietniu 1945.

W roku 1945 został pomocnikiem intendenta Wydziału Lekarskiego przy Uniwersytecie Łódzkim. W 1952 ukończył Akademię Medyczną w Łodzi uzyskując dyplom lekarza pediatry. Następnie po ukończeniu studiów został wcielony do służby wojskowej i skierowany na przeszkolenie oficerów rezerwy na stanowisku lekarza medycyny w jednostce wojskowej w Grudziądzu. W 1953 jako lekarz wojskowy otrzymał przydział służbowy do Stargardu Szczecińskiego pełniąc służbę wojskową w 43 pułku piechoty (JW 3579). Zamieszkał na stałe wraz z żoną i dwójką dzieci przy ulicy Kościuszki. Za zgodą wojska zajmował się w godzinach popołudniowych leczeniem w Przychodni Specjalistycznej nr 1 przy ulicy J. Słowackiego 11.

1 października 1953 prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Stargardzie, po uzyskaniu zgody wojska, powierzyła mu funkcję lekarza zakładowego Państwowego Domu Matki i Dziecka, który następnie był z nazwą „Dom Małego Dziecka” i Dom Dziecka nr 2 w Stargardzie. Doktor Zbigniew Petri następnie pracował w Kolejowej Służbie Zdrowia, gdzie w godzinach popołudniowych miał dyżury w Przychodni Kolejowej nr 6 w Stargardzie przy ulicy Adama Mickiewicza 18 i w Przychodni Kolejowej nr 7 przy al. Żołnierza 12. Jednocześnie wykonywał obowiązki lekarza wojskowego od 1953 do 1957 w izbie chorych 43 pp oraz w garnizonowym ambulatorium 9 pp do 1958, kiedy to został przeniesiony do rezerwy w stopniu kapitana.

Zbigniew Petri

W roku 1960 objął funkcję kierownika „Państwowego Domu Matki i Dziecka”. W okresie powojennym placówka ta mierzyła się z trudnymi warunkami sanitarnymi i bytowymi, zwalczając m.in. epidemie chorób zakaźnych (koklusz, ostre biegunki) oraz problem wysokiej śmiertelności podopiecznych, dochodzącej do 25 zgonów rocznie na około 200 dzieci. W 1966 przeprowadził remont kapitalny budynku. Prace modernizacyjne trwały dalej pod jego kierunkiem do początków lat 90. Pracował także w stargardzkim Szpitalu Powiatowym Zespołu Opieki Zdrowotnej na Oddziale Dziecięcym oraz miał dyżury w Stacji Kolejowego Pogotowia Ratunkowego przy ulicy Mickiewicza 19 i Miejskiego Pogotowia Ratunkowego przy ulicy Czarnieckiego 30.

W latach 1975–1977 stworzył obok „Domu Małego Dziecka” gospodarstwo pomocnicze ze szklarniami i chlewnią co miało na celu uniezależnienie i zapewnienie aprowizacji „Domu Małego Dziecka”. Posiadany teren został powiększony do około 2 ha, budynki zostały rozbudowane przez dodanie III pietra, powstały place zabaw, hotel dla pielęgniarek i żłobek „Słoneczko” dla 75 dzieci. Jako kierownik Państwowego Domu Małych Dzieci wdrożył autorskie i nowatorskie w tamtym okresie rozwiązania opiekuńczo-wychowawcze. Wprowadził system tzw. „matkowania”, przydzielając każdemu podopiecznemu stałego dorosłego opiekuna. W swojej działalności kładł duży nacisk na przeciwdziałanie chorobie sierocej oraz promowanie procedur adopcyjnych zmierzających do znajdowania dla dzieci rodzin naturalnych lub zastępczych. „Dom Małego Dziecka” potocznie nazywano „Słoneczny Dom Roześmianych Dzieci”. Stargardzki Dom Małego Dziecka z dyrektorem doktorem Zbigniewem Petrim zyskał sławę jednego z najlepszych w kraju.

W roku 1984 doprowadził do utworzenia w Stargardzie „Ośrodka Rehabilitacji Dziecięcej”, czynnie uczestnicząc w procesie jego budowy i organizacji. 11 czerwca 1987 doktor Zbigniew Petri znalazł się w grupie stu osób, które przyjęły Komunię Świętą bezpośrednio z rąk papieża Jana Pawła II podczas mszy odprawionej na Jasnych Błoniach w Szczecinie. W roku 1988 doktor Zbigniew Petri został dyrektorem Wojewódzkiego Ośrodka Rehabilitacji Dziecięcej w Stargardzie Szczecińskim, który został przystosowany do leczenia dzieci niepełnosprawnych z porażeniem mózgowym, gdzie prowadzono zabiegi jak: hydroterapia, elektroterapia oraz udzielano dzieciom w Ośrodku pomocy z różnymi schorzeniami w gabinetach specjalistycznych. Jego zastępcą był Roman Gładysz, który w latach późniejszych był dyrektorem, a po nim Małgorzata Tyma i Beata Ślęzak. W skład Ośrodka, który był budowany w latach 1980–1986, wchodziły: Dom Małych Dzieci, gospodarstwo pomocnicze, hotel pracowniczy, hotel dla matek, przychodnia i szpital. Ośrodek z dyrektorem Zbigniewem Petri utrzymywał kontakty z podobnymi placówkami krajowymi i zagranicznymi, w tym z Holandii, Niemiec i Szwecji, skąd otrzymał specjalistyczną aparaturę medyczną i inną pomoc materialną dla dzieci. W tym czasie doktor Petri był przewodniczącym Terenowego Komitetu Ochrony Prawa Dziecka. Od 1999 „Dom Dziecka nr 2” podlegał pod Zarząd Powiatu stargardzkiego.

W roku 1988 w Warszawie podczas uroczystości wręczenia odznaczeń Orderu Uśmiechu dyrektor doktor Zbigniew Petri został pasowany na Kawalera Orderu Uśmiechu, gdzie Zespół Artystyczny Związku Harcerstwa Polskiego „Gawęda” zaśpiewał na jego cześć. W 1993 Wojewódzki Ośrodek Rehabilitacji Dziecięcej przy ul. Staszica 16, którego dyrektorem był dr Zbigniew Petri, został podporządkowany Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej przy ul. Wojska Polskiego 27 z nazwą „Ośrodek Rehabilitacji”. Zbigniew Petri ze stargardzką placówką opiekuńczą był związany ponad 40 lat.

Po zmianach ustrojowych na początku lat 90. XX wieku zaangażował się w funkcjonowanie odrodzonego samorządu terytorialnego. Został wybrany do Rady Miejskiej w Stargardzie, a w trakcie pracy samorządowej objął w latach 1990–1994 funkcję jej przewodniczącego. Aktywność lekarską i społeczną kontynuował także po przejściu na emeryturę. W literaturze i prasie regionalnej zyskał przydomek „stargardzkiego Korczaka”, co świadczy o jego wkładzie w rozwój opieki nad dziećmi i medycyny społecznej na Pomorzu Zachodnim.

Doktor Zbigniew Petri zmarł 21 grudnia 1995 w wieku 70 lat. Został pochowany na Cmentarzu Komunalnym w Stargardzie przy ul. Kościuszki. Był ojcem czworga dzieci: Stefana, Krystyny, Janusza i Katarzyny oraz siedmiorga wnuków. Jego żona Mirosława zmarła 18 października 1998 i została pochowana razem z mężem Zbigniewem na Cmentarzu Komunalnym w Stargardzie.

Odznaczenia i wyróżnienia

Był m.in. odznaczony:

• Srebrny Krzyż Zasługi
• Srebrny Medal za Długoletnią Służbę
• Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” – 1957
• Order Uśmiechu – 1988
• Odznaka „Gryfa Pomorskiego” – 1962
• Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego – 1964

Mural doktora Zbigniewa Petriego

• Odznaka honorowa „Za wzorową pracę w służbie zdrowia” – 1976
• Odznaka honorowa „Za wzorową pracę w służbie zdrowia” – 1989
• Tytuł „Zasłużony dla Miasta Stargardu” – nadany pośmiertnie uchwałą Rady Miejskiej w 2005
• Medal „Zasłużony dla Miasta Stargardu” – nadany pośmiertnie uchwałą Rady Miejskiej w 2005

Upamiętnienie

• Imię dr. Zbigniewa Petriego nosi Szpital Rehabilitacyjny w Stargardzie,
• W marcu 2025 roku Rada Miejska w Stargardzie jednogłośnie przyjęła uchwałę o nadaniu imienia Zbigniewa Petriego rondu położonemu u zbiegu ulic Stefana Okrzei i Jana Kochanowskiego,
• 15 października 2026 na ścianie budynku na rogu ulic Władysława Łokietka i Grodzkiej (Starówka) w Stargardzie odsłonięto wielkoformatowy mural upamiętniający wizerunek i działalność doktora Petriego. Inicjatorem powstania muralu był stargardzianin Maciej Dura-Pomarański, zawodowo związany ze Stargardzkim Centrum Kultury, gdzie odpowiada za promocję i sprzedaż, a wykonawcą był Maciej Kreda Jurkiewicz ze Szczecina, od 30 lat tworzący murale, graffiti, streetart.

Zobacz też

• Szpital Powiatowy w Stargardzie
• Obiekty opiekuńczo-lecznicze przy ul. Stanisława Staszica w Stargardzie

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

• EdwardE. Olszewski EdwardE., Stargardzkie abc, Stargard: Towarzystwo Przyjaciół Stargardu, 2004, ISBN 83-916325-0-4 .
• Jolanta Aniszewska, Małgorzata Machałek: Stargard w latach 40. i 50. XX w. Problemy Społeczno-Gospodarcze i Polityczne: praca zbiorowa. Stargard: Muzeum w Stargardzie, 2009. ISBN 978-83-61456-00-1.
• JanJ. Zenkner JanJ., Stargard. Klejnot na pomorskim szlaku, AndrzejA. Bierca, Stargard: Towarzystwo Przyjaciół Stargardu, 2006, ISBN 83-916325-6-3, OCLC 839002658 .
• Zuzanna Gajowniczek, Bernadetta Gronek, Bernard Kayzer: Miednoje. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Grzegorz Jakubowski (red.). T. 2 M–Ż. Warszawa: Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, 2005. ISBN 83-89474-06-9.
• Убиты в Калинине, захоронены в Медном. Księga pamięci polskich jeńców wojennych – więźniów Ostaszkowskiego Obozu NKWD rozstrzelanych decyzją Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940 roku. Лариса Еремина (red.). T. 2: Биограммы военнопленных M–Я. Moskwa: Stowarzyszenie Memoriał, 2019. ISBN 978-5-6041921-5-3.
• Jacek Siwulski. Szpital w Stargardzie, nr 5/186. „Biuletyn Okręgowej Izby Lekarskiej w Szczecinie”, 2010. Szczecin. ISSN 1426-6318. 
• Marcin Majewski, Krzysztof Junak: Wybitni Stargardzianie Katalog Wystawy. Stargard: Urząd Miejski w Stargardzie Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich, 1994.

Linki zewnętrzne

• Doktor Zbigniew Petri – fotografia (1)
• Doktor Zbigniew Petri – fotografia (2)