Życiorys
W latach 1964–1969 uczył się w Liceum Pedagogicznym w Trzciance. Następnie w latach 1970–1975 studiował historię na ówczesnym Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Po ich ukończeniu podjął pracę naukową na Wydziale Filozoficzno-Historycznym, a po reorganizacji w 1976 na Wydziale Historycznym. W 1985 r. uzyskał stopień naukowy doktora na podstawie rozprawy Obronność miasta Poznania w latach 1253–1783 (promotor: Karol Olejnik), a w 1998 r. doktora habilitowanego (rozprawa habilitacyjna: Fortyfikacje na ziemiach koronnych Rzeczypospolitej w XVII wieku). W 2000 uzyskał awans na stanowisko profesora UAM. Wiele lat pełnił funkcję kierownika Zakładu Historii Wojskowości UAM. W latach 2002–2008 prodziekan ds. dydaktycznych Wydziału Historycznego i równolegle członek Komisji Rektorskiej ds. Dydaktyki. Prorektor ds. studenckich UAM na kadencje 2008–2012 i 2012–2016.
Specjalizował się w historii średniowiecza, wojskowości, fortyfikacji i harcerstwa. Był wykładowcą Wydziału Historycznego UAM, Wydziału Pedagogiczno-Artystycznego UAM w Kaliszu oraz Studium Doktoranckiego Wydziału Budownictwa Politechniki Poznańskiej. Wypromował 10 doktorów.
Prowadził także aktywną działalność społeczną. Od 1967 r. był instruktorem Związku Harcerstwa Polskiego. Pełnił także funkcję przewodniczącego Rady Chorągwi Wielkopolskiej ZHP w Poznaniu oraz członka Rady Programowej Muzeum Harcerstwa w Warszawie i Rady Muzeum Walk Niepodległościowych w Poznaniu. W 2006 r. był członkiem komitetu honorowego kandydata na prezydenta Poznania Jacka Tomczaka. Za swoją działalność został odznaczony Medalem Komisji Edukacji Narodowej oraz Odznaką „Za zasługi dla oświaty”. W 2008 r. wyróżniony statuetką "Dobosz Powstania Wielkopolskiego", przyznawaną przez Zarząd Główny Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919. W 2005 odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, a w 2025 – Krzyżem Oficerskim.
Był mężem Bogny Pilarczyk.
28 października 2025 roku, po mszy pogrzebowej w kościele Objawienia Pańskiego w Poznaniu, został pochowany na cmentarzu junikowskim.
