Zermatt
 Panorama gminy z widokiem na Matterhorn | |||||
| |||||
| Państwo | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Kanton | |||||
| Okręg | |||||
| BFS Nummer | |||||
| Powierzchnia |
242,85 km² | ||||
| Wysokość |
1608 m n.p.m. | ||||
| Populacja (31 grudnia 2022) |
| ||||
| • liczba ludności |
5746 | ||||
| • gęstość |
24 os./km² | ||||
| Nr kierunkowy |
027 | ||||
| Kod pocztowy |
3920 | ||||
| Tablice rejestracyjne |
VS | ||||
 | |||||
Położenie na mapie Szwajcarii  | |||||
 46°01′N 7°45′E/46,016667 7,750000 | |||||
| Strona internetowa | |||||
Zermatt (hist. Praborgne, lat. Pratobornum) – miejscowość i gmina (Politische Gemeinde) w południowej Szwajcarii, w kantonie Valais, w okręgu (Bezirk) Visp. Leży w górnej części doliny Mattertal, nad rzeką Mattervispa, w Alpach Pennińskich, na wysokości 1608 m n.p.m., u podnóża najwyższych szczytów Alp poza masywem Mont Blanc. Znajduje się tu 38 z 54 szczytów szwajcarskich powyżej 4000 metrów. Niektóre z najbardziej znanych to Dufourspitze w masywie Monte Rosa (4634 m), Dom (4545 m), Liskamm (4527 m), Weisshorn (4506 m) i Matterhorn (4478 m). Otaczają je duże lodowce takie jak Gornergletscher (drugi co do wielkości lodowiec Alp), Findelgletscher czy Zmuttgletscher.
Zermatt jest jedną z najpopularniejszych miejscowości wypoczynkowych w Szwajcarii. Jest też jednym z największych ośrodków sportów zimowych oraz wspinaczek górskich w tym kraju.
Jest jedną z dziewięciu miejscowości w Szwajcarii, w których zabroniony jest ruch pojazdów mechanicznych z silnikiem spalinowym. Kursują po nim pojazdy elektryczne (przeważnie akumulatorowe) i dorożki konne. Do Zermatt nie prowadzi żadna ogólnodostępna i utwardzona droga. Duże parkingi samochodowe znajdują się w pobliskiej miejscowości Täsch. Do Zermatt można dojechać elektryczną koleją zębatą kursującą na trasie Visp – Stalden – Täsch – Zermatt lub Glacier Expressem z Sankt Moritz i Davos przez Visp do Zermatt. Połączenie kolejowe Zermatt uzyskało w 1891 roku. Na wzgórzu nad gminą znajduje się duży heliport. Jest tu największa w regionie stacja ratownictwa górskiego.
W Zermatt znajduje się szereg kolejek linowych (m.in. najwyżej położona kolej linowa w Europie na Klein Matterhorn) oraz zębata kolej naziemna Gornergratbahn na Gornergrat.
Od Zermatt pochodzi nazwa zermatyzmu – antropologicznej pseudonauki stworzonej przez Stanisława Szukalskiego.
Demografia
W Zermatt mieszka 5746 osób. W 2021 roku 42,3% populacji gminy stanowiły osoby urodzone poza Szwajcarią.
Współpraca
Miejscowości partnerskie:
Galeria
Masyw Monte Rosa
Żółty bus elektryczny
Kolejka na Klein Matterhorn
Przypisy
- 1 2 3 Bundesamt für Statistik, Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2020 - 2020 | Tabelle [online], Bundesamt für Statistik, 1 września 2021 [dostęp 2022-05-16] (niem.).
- ↑ Wanderkarte, Zermatt – Cervinia (Breuil) – Täsch, Bundesamt der Landestopographie, 1998.
- 1 2 Zermatt: Holidays in Switzerland & the Alps, „Zermatt, Switzerland” [dostęp 2018-07-16].
- 1 2 3 Wielka Encyklopedia Gór i Alpinizmu, tom 3, Góry Europy, Wydawnictwo STAPIS, Katowice, 2007, ISBN 978-83-60429-04-4.
- ↑ Brak wjazdu
- ↑ r, Narty. Szwajcaria – Zermatt [online] [dostęp 2018-07-16].
- ↑ Ryszard Rusak. Kolej Brig – Visp – Zermatt. „Świat Kolei”. Nr 3/2001, s. 25, 2001. Łódź: EMI-Press.
- ↑ Tips for Zermatt, the car free luxurious town in the Swiss Alps [online], www.myswissalps.com [dostęp 2018-07-16].
- ↑ Lechosław Lameński: Zermatyzm i Macimowa, czyli rozważania lingwistyczno-antropologiczne Szukalskiego. W: Lechosław Lameński: Stach z Warty Szukalski i Szczep Rogate Serce. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2007, s. 239. ISBN 978-83-7363-554-8.