Zeta Reticuli

Zeta² Reticuli
	ζ² Ret
	Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór	Sieć
Rektascensja	03h 18m 12,819s
Deklinacja	−62° 30′ 22,90″
Paralaksa (π)	0,08311 ± 0,00019″
Odległość	39,244 ± 0,090 ly; 12,032 ± 0,028 pc
Wielkość obserwowana	5,24m
Ruch własny (RA)	1330,74 ± 0,21 mas/rok
Ruch własny (DEC)	647,11 ± 0,19 mas/rok
Prędkość radialna	11,60 ± 0,50 km/s
	Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy	żółty karzeł
Typ widmowy	G0 V
Masa	0,96 M☉
Promień	1,0 R☉
Jasność	1 L☉
Wiek	1,5–3 miliardy lat
Temperatura	5795 K
Alternatywne oznaczenia
	2MASS: J03181281-6230230
	Boss General Catalogue: GC 3975
	Katalog Gliesego: GJ 138
	Katalog Henry’ego Drapera: HD 20807
	Katalog Hipparcosa: HIP 15371
	Katalog jasnych gwiazd: HR 1010
	SAO Star Catalog: SAO 248774
	CPD−62°265, PLX 705, LFT 276, LHS 172, LTT 1576

Zeta¹ Reticuli
	ζ¹ Ret
	; Położenie w gwiazdozbiorze
	Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór	Sieć
Rektascensja	03h 17m 46,163s
Deklinacja	−62° 34′ 31,16″
Paralaksa (π)	0,08328 ± 0,00020″
Odległość	39,164 ± 0,094 ly; 12,008 ± 0,029 pc
Wielkość obserwowana	5,54m
Ruch własny (RA)	1337,57 ± 0,21 mas/rok
Ruch własny (DEC)	649,12 ± 0,21 mas/rok
Prędkość radialna	12,30 ± 0,58 km/s
	Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy	żółty karzeł
Typ widmowy	G4 V
Masa	0,9 M☉
Promień	0,9 R☉
Jasność	0,9 L☉
Wiek	1,5–3 miliardy lat
Temperatura	5675 K
Alternatywne oznaczenia
	2MASS: J03174616-6234313
	Boss General Catalogue: GC 3966
	Katalog Gliesego: GJ 136
	Katalog Henry’ego Drapera: HD 20766
	Katalog Hipparcosa: HIP 15330
	Katalog jasnych gwiazd: HR 1006
	SAO Star Catalog: SAO 248770
	CPD−63°217, PLX 701, LFT 275, LTT 1573

Zeta Reticuli (ζ Ret) – gwiazda podwójna znajdująca się w gwiazdozbiorze Sieci w odległości około 39 lat świetlnych od Słońca. Jest możliwa do zobaczenia okiem nieuzbrojonym na półkuli południowej.

Charakterystyka

Jej składniki to dwa, niemal identyczne, żółte karły trochę mniejsze i lżejsze od Słońca. Na niebie są oddalone od siebie o 309,2 sekundy kątowej, czyli, biorąc pod uwagę ich odległość, o co najmniej 3750 au w przestrzeni. Obserwowana wielkość gwiazdowa obu składników to odpowiednio 5,57 i 5,30^m. Okres orbitalny układu to ponad 170 tysięcy lat. Według obserwacji z 1978 roku składnik ζ² Ret miał być gwiazdą spektroskopowo podwójną, jednak późniejsze obserwacje nie potwierdziły tego.

W 1996 roku Europejskie Obserwatorium Południowe poinformowało o odkryciu planety pozasłonecznej, tzw. gorącego jowisza krążącego wokół Zeta² Reticuli. W ciągu dwóch dni ta interpretacja została jednak odwołana, jako że sygnał przypisywany planecie okazał się pochodzić od pulsacji samej gwiazdy. Obecnie nie są znane żadne planety krążące w tym układzie, jedynie dysk pyłowy wokół ζ² Ret, choć istnienie planet nie jest wykluczone.

Zeta Reticuli w fantastyce i ufologii

Z układem Zeta Reticuli wiąże się opowieść o rzekomym uprowadzeniu małżeństwa Barneya i Betty Hillów przez UFO w latach 60. XX wieku. Jedno z uprowadzonych miało zobaczyć na pokładzie statku obcych mapę gwiezdną, która po późniejszym odtworzeniu miała kierować do układu Zeta Reticuli, jako miejsca pochodzenia obcych.

Opowieść ta stała się inspiracją dla ufologów i zwolenników teorii spiskowych o ukrywaniu kontaktów z obcymi przez rządy. Odbiła się echem w kulturze masowej i wiele prac z dziedziny fantastyki naukowej nawiązuje do układu Zeta Reticuli. Kosmici z tego systemu pojawili się m.in. w serialach Z Archiwum X oraz Gwiezdna eskadra. Bohaterowie filmu Obcy – ósmy pasażer Nostromo właśnie w układzie Zeta Reticuli napotykają tytułowego Obcego.

Zobacz też

lista gwiazd w gwiazdozbiorze Sieci

Przypisy

1 2 3 4 5 6 7 8 Zeta¹ Reticuli w bazie SIMBAD (ang.)
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Jim Kaler: ZETA RET (Zeta Reticuli). [w:] STARS [on-line]. 2008-09-26. [dostęp 2017-05-21]. (ang.).
1 2 3 4 5 Zeta Reticuli. [w:] Sol Station [on-line]. [dostęp 2017-05-21]. (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 Zeta² Reticuli w bazie SIMBAD (ang.)
↑ Ian Ridpath: Gwiazdy i planety. Przewodnik Collinsa. Warszawa: MULTICO Oficyna Wydawnicza, 2010, s. 218. ISBN 978-83-7073-928-7.
1 2 3 Mason et al.: WDS J03182-6230B. [w:] The Washington Double Star Catalog [on-line]. VizieR, 2014.
1 2 3 4 5 Colin Johnston: The Truth About Zeta Reticuli. Armagh Planetarium, 2013-05-09. [dostęp 2017-05-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-06-01)]. (ang.).
↑ Obcy - 8. pasażer Nostromo (1979). Internet Movie Database. [dostęp 2017-05-21]. (ang.).

Bibliografia

Zeta Reticuli w bazie SIMBAD (ang.)

[simbad-1] 1 2 3 4 5 6 7 8 Zeta¹ Reticuli w bazie SIMBAD (ang.)

[kaler-2] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Jim Kaler: ZETA RET (Zeta Reticuli). [w:] STARS [on-line]. 2008-09-26. [dostęp 2017-05-21]. (ang.).

[solstation-3] 1 2 3 4 5 Zeta Reticuli. [w:] Sol Station [on-line]. [dostęp 2017-05-21]. (ang.).

[simbad2-4] 1 2 3 4 5 6 7 Zeta² Reticuli w bazie SIMBAD (ang.)

[gwiazda-5] Ian Ridpath: Gwiazdy i planety. Przewodnik Collinsa. Warszawa: MULTICO Oficyna Wydawnicza, 2010, s. 218. ISBN 978-83-7073-928-7.

[WDS-6] 1 2 3 Mason et al.: WDS J03182-6230B. [w:] The Washington Double Star Catalog [on-line]. VizieR, 2014.

[Armagh-7] 1 2 3 4 5 Colin Johnston: The Truth About Zeta Reticuli. Armagh Planetarium, 2013-05-09. [dostęp 2017-05-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-06-01)]. (ang.).

[IMDB-8] Obcy - 8. pasażer Nostromo (1979). Internet Movie Database. [dostęp 2017-05-21]. (ang.).