Zwroty S

Zwroty S (od ang. S-phrases, czyli safety phrases), zwroty bezpieczeństwa – dawniej stosowane oznaczenia na opakowaniu substancji chemicznej lub preparatu chemicznego określające sposób prawidłowego postępowania w celu zminimalizowania ryzyka związanego z używaniem tej substancji lub tego preparatu.

Zwroty mają postać Sx, gdzie x jest liczbą naturalną. W roku 2015 na mocy rozporządzenia CLP (wdrażającego Globalnie Zharmonizowany System Klasyfikacji i Oznakowania Chemikaliów), zwroty S zostały zastąpione przez zwroty P.

Status prawny

Zwroty S wprowadziło do polskiego prawodawstwa, zgodnie z zaleceniami dyrektywy 2001/59/WE, rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 września 2003 roku, w ramach przedakcesyjnej harmonizacji prawnej.

20 stycznia 2009 roku, w efekcie wejścia w życie rozporządzenia CLP (wdrażającego Globalnie Zharmonizowany System Klasyfikacji i Oznakowania Chemikaliów), zwroty S zostały zastąpione przez zwroty P. Rozporządzenie CLP dopuściło przejściowe stosowanie, w określonych sytuacjach, zwrotów S do roku 2015.

Lista zwrotów S

Lista łączonych zwrotów S

Stosowane są również „łączone zwroty S” stanowiące kombinacje wyżej wymienionych.

Zmodyfikowane zwroty S

Niektórzy wytwórcy stosują dodatkowo zmodyfikowane zwroty S.

Merck

Merck stosuje dodatkowe zwroty w formacie Sx.y, gdzie x jest numerem modyfikowanego zwrotu, a y kolejną liczbą naturalną.

  • S5.1 Przechowywać w wodzie.
  • S5.2 Przechowywać w benzynie.
  • S5.3 Przechowywać w oleju parafinowym.
  • S6.1 Przechowywać w atmosferze azotu.
  • S6.2 Przechowywać w atmosferze argonu.
  • S6.3 Przechowywać w atmosferze gazu.
  • S14.1 Nie przechowywać razem z odczynnikami redukującymi, związkami metali ciężkich, kwasami i zasadami.
  • S14.10 Nie przechowywać razem z kwasami, odczynnikami redukującymi i zapalnymi materiałami.
  • S14.11 Nie przechowywać razem z zapalnymi materiałami.
  • S14.12 Nie przechowywać razem z zasadami i substancjami podstawowymi.
  • S14.2 Nie przechowywać razem z tlenkami i związkami kwasów ciężkich metali.
  • S14.3 Nie przechowywać razem z metalami.
  • S14.4 Nie przechowywać razem z wodą i zasadami.
  • S14.5 Nie przechowywać razem z kwasami.
  • S14.6 Nie przechowywać razem z zasadami.
  • S14.7 Nie przechowywać razem z metalami.
  • S14.8 Nie przechowywać razem z tlenkami i kwasami.
  • S14.9 Nie przechowywać razem z palnymi związkami organicznymi.
  • S23.1 Nie wdychać gazu.
  • S23.2 Nie wdychać dymu.
  • S23.3 Nie wdychać pary.
  • S23.4 Nie wdychać dymu.
  • S23.5 Nie wdychać dymu ani rozpylonej cieczy.
  • S28.1 Zanieczyszczoną skórę natychmiast przemyć dużą ilością wody.
  • S28.2 Zanieczyszczoną skórę natychmiast przemyć dużą ilością wody i mydła.
  • S28.3 Zanieczyszczoną skórę natychmiast przemyć dużą ilością wody i mydła oraz, jeżeli możliwe, użyć glikolu polietylenowego 400.
  • S28.4 Zanieczyszczoną skórę natychmiast przemyć dużą ilością glikolu polietylenowego 300 i etanolu (2:1), a następnie przemyć wodą i mydłem.
  • S28.5 Zanieczyszczoną skórę natychmiast przemyć dużą ilością glikolu polietylenowego 400.
  • S28.6 Zanieczyszczoną skórę natychmiast przemyć dużą ilością glikolu polietylenowego 400, a potem opłukać wodą.
  • S28.7 Zanieczyszczoną skórę natychmiast przemyć dużą ilością wody i kwaśnego mydła.
  • S40.1 Czyścić podłogę i wszystkie inne obiekty zanieczyszczone tym produktem dużą ilością wody.
  • S43.1 W przypadku pożaru używać wody.
  • S43.2 W przypadku pożaru używać wody i gaśnicy proszkowej.
  • S43.3 W przypadku pożaru używać gaśnicy proszkowej. Nigdy nie używać wody.
  • S43.4 W przypadku pożaru używać dwutlenku węgla. Nigdy nie używać wody.
  • S43.6 W przypadku pożaru używać piasku. Nigdy nie używać wody.
  • S43.7 W przypadku pożaru używać gaśnicy proszkowej do gaszenia metali. Nigdy nie używać wody.
  • S43.8 W przypadku pożaru używać piasku, dwutlenku węgla i gaśnicy proszkowej. Nigdy nie używać wody.
  • S47.1 Przechowywać w temperaturze nieprzekraczającej 25 °C.
  • S48.1 Przechowywać produkt zwilżony wodą.
  • S50.1 Nie mieszać z kwasami.
  • S50.2 Nie mieszać z alkaliami.
  • S50.3 Nie mieszać z mocnymi kwasami, mocnymi zasadami, metalami nieżelaznymi ani ich solami.

Łączone zwroty S stosowane przez Merck:

  • S3/9/14.1 Przechowywać w chłodnym, dobrze wentylowanym miejscu, z dala od redukcyjnych odczynników, związków ciężkich metali, kwasów i zasad.
  • S3/9/14.1/49 Przechowywać tylko w oryginalnym opakowaniu w chłodnym dobrze wentylowanym miejscu, z dala od środków redukujących, związków metali ciężkich, kwasów i alkaliów.
  • S3/9/14.2 Przechowywać w chłodnym dobrze wentylowanym miejscu, z dala od środków utleniających i substancji kwasowych oraz związków metali ciężkich.
  • S3/9/14.2/49 Przechowywać tylko w oryginalnym opakowaniu w chłodnym dobrze wentylowanym miejscu, z dala od substancji utleniających i kwasowych oraz związków metali ciężkich.
  • S3/9/14.3 Przechowywać w chłodnym dobrze wentylowanym miejscu, z dala od żelaza.
  • S3/9/14.3/49 Przechowywać tylko w oryginalnym opakowaniu w chłodnym dobrze wentylowanym miejscu, z dala od żelaza.
  • S3/9/14.4 Przechowywać w chłodnym dobrze wentylowanym miejscu, z dala od wody i alkaliów.
  • S3/9/14.4/49 Przechowywać tylko w oryginalnym opakowaniu w chłodnym dobrze wentylowanym miejscu, z dala od wody i alkaliów.
  • S3/9/14.5 Przechowywać w chłodnym dobrze wentylowanym miejscu, z dala od kwasów.
  • S3/9/14.5/49 Przechowywać tylko w oryginalnym opakowaniu w chłodnym dobrze wentylowanym miejscu, z dala od kwasów.
  • S3/9/14.6 Przechowywać w chłodnym dobrze wentylowanym miejscu, z dala od alkaliów.
  • S3/9/14.6/49 Przechowywać tylko w oryginalnym opakowaniu w chłodnym dobrze wentylowanym miejscu, z dala od alkaliów.
  • S3/9/14.7 Przechowywać w chłodnym dobrze wentylowanym miejscu, z dala od metali.
  • S3/9/14.7/49 Przechowywać tylko w oryginalnym opakowaniu w chłodnym dobrze wentylowanym miejscu, z dala od metali.
  • S3/9/14.8 Przechowywać w chłodnym dobrze wentylowanym miejscu, z dala od substancji utleniających i kwasowych.
  • S3/9/14.8/49 Przechowywać tylko w oryginalnym opakowaniu w chłodnym dobrze wentylowanym miejscu, z dala od substancji utleniających i kwasowych.
  • S3/14.1 Przechowywać w chłodnym miejscu, nie przechowywać razem ze środkami redukującymi, związkami metali ciężkich, kwasów i alkaliów.
  • S3/14.2 Przechowywać w chłodnym miejscu, nie przechowywać razem z substancjami utleniającymi i kwasowymi oraz związkami metali ciężkich.
  • S3/14.3 Przechowywać w chłodnym miejscu, nie przechowywać razem z żelazem.
  • S3/14.4 Przechowywać w chłodnym miejscu, nie przechowywać razem z wodą i alkaliami.
  • S3/14.5 Przechowywać w chłodnym miejscu, nie przechowywać razem z kwasami.
  • S3/14.6 Przechowywać w chłodnym miejscu, nie przechowywać razem z alkaliami.
  • S3/14.7 Przechowywać w chłodnym miejscu, nie przechowywać razem z metalami.
  • S3/14.8 Przechowywać w chłodnym miejscu, nie przechowywać razem z substancjami utleniającymi i kwasowymi.

Riedel-de Haën

Riedel-de Haën stosuje dodatkowe zwroty S w formacie Sxy, gdzie x to numer modyfikowanego zwrotu, a y kolejna, duża litera alfabetu.

  • S5A Przechowywać w oleju parafinowym.
  • S5B Przechowywać w benzynie.
  • S5C Przechowywać w cieczy ochronnej.
  • S6A Przechowywać w atmosferze gazu ochronnego.
  • S6B Przechowywać w atmosferze azotu.
  • S6C Przechowywać w atmosferze argonu.
  • S23A Nie wdychać gazu.
  • S23B Nie wdychać dymu.
  • S23C Nie wdychać pary.
  • S28A Zanieczyszczoną skórę natychmiast przemyć dużą ilością 2% roztworu siarczanu miedzi(II).
  • S28B Zanieczyszczoną skórę natychmiast przemyć dużą ilością glikolu polietylenowego.
  • S28C Zanieczyszczoną skórę natychmiast przemyć dużą ilością glikolu polietylenowego i etanolu (1:1).
  • S28D Zanieczyszczoną skórę natychmiast przemyć dużą ilością wody z mydłem.
  • S40A Czyścić podłogę i wszystkie inne obiekty zanieczyszczone tym produktem jodowanym węglem aktywnym.
  • S43A W przypadku pożaru używać piasek. Nigdy nie używać wody.
  • S48A Przechowywać produkt zwilżony wodą.

Zobacz też