555K

555K
Tarih5 Mayıs 1960
YerAnkara
Sebep28-29 Nisan Olayları
YöntemSivil itaatsizlik
Sonuç22 gün sonra asker yönetime el koydu
Taraflar

İktidar karşıtı öğrenci grupları

Öne çıkan kişiler

555K; 5 Mayıs 1960 tarihinde, Ankara'da, Demokrat Parti aleyhtarı öğrencilerin yaptığı protesto eylemi. Adını 5. ayın 5. günü saat 5'te Kızılay'da düzenlenmesinden alan eylem cumhuriyet tarihinin ilk; "sivil itaatsizlik" eylemi olarak da anılır.

28-29 Nisan protestolarında polisle öğrenciler arasında çıkan çatışmalarda iki öğrencinin ölümü ülkedeki ortamı iyice germişti. Miting için Kızılay Meydanı'na gelen Adnan Menderes, şoförünün yolun kapalı olmasını söylemesine rağmen onu dinlemeyince bir anda kendini protestocuların arasında buldu. Rivayete göre[kime göre?] o zamanlar öğrenci olan Deniz Baykal, Cemal Süreya'nın aktardığına göre ise Vedat Dalokay, Menderes'in: “Ne istiyorsunuz?” sorusu üzerine yakasına yapışıp: “Hürriyet istiyoruz!” demişti. Menderes ise şu şekilde cevap vermişti: “Başbakanın yakasına yapışıyorsun, bundan büyük hürriyet olur mu?” 2000 yılında Aydın Menderes ile buluşan Baykal, öyle bir söz söylemediğini belirtmiştir.

555K Marşı

Meydanda toplanan üniversiteli öğrenciler, Plevne Marşı'nı şu şekilde değiştirerek söylemiştir:

''Olur mu böyle olur mu?
Kardeş kardeşi vurur mu?
Kahrolası diktatörler.
Bu dünya size kalır mı?
Kızılırmak akmam diyor.
Etrafını yıkmam diyor.
Ünü büyük İsmet Paşa
Ben sözümden dönmem diyor''

555K eyleminden yaklaşık 20 gün sonra, 27 Mayıs 1960 tarihinde cumhuriyet tarihinin ilk askeri müdahalesi yapıldı.

Popüler kültür

Notlar

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ↑ Atik, Ferhat (3 Mayıs 2018). ""555K"". Şalom Gazetesi. 8 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2018.
  2. ↑ "Demirkırat Belgeseli 7. Bölüm". 32. Gün. Youtube. 20 Nisan 2017. Erişim tarihi: 18 Aralık 2023.
  3. ↑ "Yeni Şafak". 11 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Haziran 2008.
  4. ↑ "Sabah". 14 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Haziran 2008.
  5. ↑ "Tekzip ziyareti". Hürriyet. 22 Ekim 2000. 27 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ekim 2023.
  6. ↑ "555K Protestosu ve Marşı". Altan Öymen'in Demirkırat Belgeselinde 555K olayını anlatması. 32. Gün Arşivi. 4 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Eylül 2020.
  7. ↑ Çoban, Ozan. "Olur mu böyle olur mu". Youtube. 12 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi.
  8. ↑ Küçükkürtül, Mehmet Raşit (3 Ekim 2016). "cemal süreya'nın 555k şiiri hakkında". 15 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2018.