ATP sentaz
| ATP-sentaz | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | |||||||
| ATP-sentaz'ın X-ray ışını kırınımı metoduyla elde edilmiş moleküler modeli. | |||||||
| Tanımlayıcılar | |||||||
| EC numarası | 3.6.3.14 | ||||||
| CAS numarası | 9000-83-3 | ||||||
| Veritabanları | |||||||
| IntEnz | IntEnz view | ||||||
| BRENDA | BRENDA entry | ||||||
| ExPASy | NiceZyme view | ||||||
| KEGG | KEGG entry | ||||||
| MetaCyc | metabolic pathway | ||||||
| PRIAM | profile | ||||||
| PDB structures | RCSB PDB PDBj PDBe PDBsum | ||||||
| Gene Ontology | AmiGO / EGO | ||||||
| |||||||
ATP-sentaz, adenozin monofosfat ve inorganik fosfatı bağlayarak hücrenin kullanabileceği enerji formu olan adenozin trifosfat sentezini yapan enzimdir. İçinden geçen hidrojen (H⁺) iyonları geçişi sırasında oluşan dönme hareketi ile ATP sentezler. ATP-sentaz enziminin çalışmasını engelleyen bir madde kloroplastın ve mitokondrinin çalışmasını sekteye uğratır.
 | Enzim ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
Tepkimeler
ATP-sentaz tarafından katalizlenen tepkimenin net denklemi şu şekildedir:
- ADP + Pi + 2H+(Enzimden dışarı çıkar)
ATP + H2O + 2H+(Enzimden içeri girer)
ATP-sentaz, fosforilasyon çeşitlerinden oksidatif fosforilasyonda, fotofosforilasyonda ve kemofosforilasyonda aktif bir biçimde görev yapar.
Substrat düzeyinde fosforilasyon ile ATP üretiminde ise;
- Glikoliz sırasında piruvat kinaz ve fosfogliserat kinaz,
- Krebs döngüsünde süksinil-CoA sentetaz kullanılır.
Bu tepkimelerde ATP-sentaz enziminin rolü yoktur.
Bulunduran hücreler
ATP üretme çeşitlerinden olan oksidatif fosforilasyonda ve fotofosforilasyonda ATP-sentaz enziminin varlığına ihtiyaç duyulur. Bu nedenle oksidatif fosforilasyon veya fotofosforilasyon yapan bütün canlı hücrelerde bulunur.
Hücredeki yeri
Ökaryot hücrelerde mitokondri içerisindeki krista zarının kıvrımlarında ve kloroplastın tilakoid adı verilen zarlarında bulunur. Prokaryotlarda (arkeler ve bakteriler) ise hücre zarı üzerinde yer alır.
Kaynaklar
- ↑ "ATP-sentaz, İngilizce Wikipedia". 21 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Eylül 2026.
- ↑ Lehninger, Albert L. (2013). Lehninger principles of biochemistry (İngilizce). NIEHS Library. ss. 710-750.
- 1 2 "Ankara Üniversitesi, Enzimler ve Enzim Kinetiği" (PDF).
- ↑ "Fosforilasyon Türleri, AssayGenie'den". 25 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2026.
- ↑ "ATP Sentezinin İşleyişi, PubMed Central ®'dan".
- ↑ "Bakteriyel ATP Sentazın Yapısı, PubMed Central ®'dan".