| A Few Good Men | |
Orijinal film posteri | |
| Yönetmen | Rob Reiner |
|---|---|
| Senarist | Aaron Sorkin |
| Uyarlama | A Few Good Men –Aaron Sorkin |
| Yapımcılar |
|
| Başroller | |
Görüntü yönetmeni | Robert Richardson |
| Kurgucu | Robert Leighton |
| Besteci | Marc Shaiman |
Yapım şirketi | |
Dağıtım şirketi | Columbia Pictures |
Çıkış tarihleri | 9 Aralık 1992 (Westwood) 11 Aralık 1992 (Amerika Birleşik Devletleri) |
| Süre | 138 dakika |
| Ülke | Amerika Birleşik Devletleri |
| Dil | İngilizce |
| Bütçe | $33–40 milyon |
| Hasılat | $243.2 milyon |
Birkaç İyi Adam (İngilizce: A Few Good Man), Aaron Sorkin'in 1989 tarihli oyunundan uyarlanan, Castle Rock Entertainment tarafından üretilen ve Columbia Pictures dağıtılan, 1992 yapımı bir Amerikan hukuk draması filmidir. Filmin senaryosunu Sorkin yazdı ve yönetmenliğini Rob Reiner üstlendi. Yapımcılar arasında Reiner, David Brown ve Andrew Scheinman yer almaktadır. Tom Cruise, Jack Nicholson, Demi Moore, Kevin Bacon, Kevin Pollak, J. T. Walsh, Cuba Gooding Jr. ve Kiefer Sutherland'ın rol aldığı film, bir denizciyi öldürmekle suçlanan iki ABD Deniz Piyadesinin, askerî mahkemede yargılanmasını ve savunma avukatlarının davayı hazırlarken karşılaştıkları güçlükleri konu almaktadır. Film, 9 Aralık 1992'de Los Angeles'ın Westwood semtinde prömiyerini yaptı ve 11 Aralık'ta Amerika Birleşik Devletleri'nde gösterime girdi. Olumlu eleştiriler alan Birkaç İyi Adam, 40 milyon dolarlık bütçesine karşılık 243 milyon doların üzerinde hasılat elde etti. Yapım, En İyi Film dâhil olmak üzere dört ayrı dalda Akademi Ödülü'ne aday gösterildi.
"A Few Good Men" (Birkaç İyi Adam) başlığı, deniz piyadelerinin 1970'li ve 80'li yıllardaki orduya alınma sloganına atıfta bulunmaktadır. 1971 yılından 1984 yılının ortalarına kadar süren ve "Deniz Piyadeleri birkaç iyi adam arıyor" sloganını taşıyan bir dizi poster kullanılmıştır.
Senarist Aaron Sorkin tarafından yazılan "A Few Good Men" adlı oyun kız kardeşi Deborah ile yaptığı bir telefon görüşmesinden esinlenmiştir. ABD Donanması Askeri Hukuk Dairesi'nde görev yapan kız kardeşi bir grup deniz piyadesini bir davada savunmak için Guantanamo Körfezi'ne gideceğini söylemiştir. Filmin başında veya sonunda, izleyicilere gerçek bir hikayeden esinlendiği belirtilmese de davanın ve olayın birçok unsuru doğrudan senaryoda yer almıştır. Üstelik bu durum daha sonra, gerçek hayattaki deniz piyadeleri tarafından film yapım şirketine karşı bir dava açılmasına yol açmıştır.
Filmdeki kurgusal kadın avukat gerçek hayatta senaristin kız kardeşine karşılık gelmektedir. Telefonla konuşurlarken abisine girdiği bir davadan bahsetmiş ve Guantanamo'daki Amerikan üssünde yaşanan olayı anlatmıştır. Gerçek olaydaki baş avukatın savunma tarzının filmdeki Teğmen Daniel Alastair Kaffee'nin tarzı ile büyük oranda benzediği söylenmektedir. Bahsi geçen kırmızı kod davasından birkaç yıl sonra ordudan ayrılıp sivil avukatlığa geçmiştir. Hakim aslında siyahi değildir. Kırmızı kod uygulanan asker gerçek hayatta ölmemiştir. Kendisine 10 kişi saldırmış, aynen filmdeki gibi ağzına bez tıkmışlardır. Ama hastaneye kaldırılıp kurtarılmıştır. Sanıklardan 7'si suçunu kabul edip ordudan atılmış, 3 asker ise uzlaşmaya yanaşmadığı için mahkemede yargılanmışlardır. Üçü de ağır suçlardan berat etmişler, basit suçlardan kısa süreli hapis cezası almışlar ve böylece orduda kalmışlardır. Birkaç yıl sonra sözleşmeleri bitince ayrılmışlardır. Gerçek olaydaki albay kırmız kod emri verdiğini hiçbir zaman kabul etmemiştir. Hatta kırmızın kodun ne olduğunu bilmediğini öne sürdüğü, söylentiler arasındadır. Mahkemeye de hiçbir zaman çıkartılmamıştır.
Filmi sinemada izleyen askerler konunun kendi başlarından geçen olaya bu kadar çok benzemesine şaşırmışlardır. Daha sonra yapım şirketine çeşitli tazminat davaları açmışlar ama asla kazanamamışlar.
Bu süreçteki en ilginç olay David Cox adlı eski askerin ölümüdür. Bahsi geçen olayda yargılanarak berat etmiş olan bu eski asker 1994 yılında evinden çıkarak gitmiş ve bir daha geri dönmemiştir. 3 ay boyunca kayıp olan Cox, daha sonra ölü bulunmuştur. Elbetteki konuya dair çeşitli iddialar ortaya atılmıştır. Film şirketinin suçlandığı bir komplo teorisi bile vardır. Olayın üzerinden 30 yıl geçmesine rağmen çözülememiştir.
Gerçek olayda karşılığı bulunmayan Yarbay Markinson, Sam Weinberg, Ginny Teyze, Teğmen Kendrick gibi bütünüyle kurgusal karakterler senaryoya eklenmiştir.
Rotten Tomatoes'ta Birkaç İyi Adam, 67 incelemeye dayanarak %84 onay oranına ve 7,1/10 ortalama puana sahiptir. Sitenin eleştirel konsensüsüne göre, “Çağdaş bir yaklaşıma sahip, ama eski usul bir mahkeme draması olan Birkaç İyi Adam, Tom Cruise, Demi Moore ve özellikle Jack Nicholson'ın güçlü performansları sayesinde yıldız gücünü lehine kullanıyor. Metacritic'te film, 21 eleştirmen tarafından değerlendirildi ve 100 üzerinden 62 puan alarak "genel olarak olumlu" eleştiriler topladı. CinemaScore'da izleyiciler, film için A+ notu verdiler; bu, 60'tan az film tarafından elde edilen nadir bir puandır.