Carihuairazo

Carihuairazo
Kuzeyden görünüm: Carihuairazo, daha büyük Chimborazo’nun solunda
En yüksek noktası
Yükseklik5.018 m (16.463 ft)
Çıkıntı638 m (2.093 ft)
Koordinatlar1°24′25″G 78°45′00″B / 1.40694°G 78.75000°B / -1.40694; -78.75000
ÜlkeEkvador
SıradağAnd Dağları, Cordillera Occidental
Topoğrafik haritaIGM, CT-ÑIV-C1
Jeoloji
Kayaç yaşıPaleojen (Gomez 1994)
Dağ türüStratovolkan
Son patlamaBilinmiyor
Tırmanma
İlk tırmanan1951; A. Eichler, H. L. Uribe ve J. Morawiecki
En kolay rotaBuzul, kar ve kaya tırmanışı (AD)
Ekvador üzerinde Carihuairazo
Carihuairazo
Carihuairazo
Carihuairazo — Ekvador içindeki konumu

Carihuairazo veya Carihuayrazo, Ekvador'un en yüksek dağı Chimborazo'nun yakınında bulunan, aşınmış bir stratovolkandır.

Coğrafya

Konum

Carihuairazo, Ekvador'un orta kesimindeki And Dağları'nın Cordillera Occidental bölümünde, başkent Quito'nun yaklaşık 150 kilometre güney-güneybatısında yer alır. Yanında 6.263 metre yüksekliğindeki Chimborazo bulunur. En yakın kentler, yaklaşık 30 kilometre güneydoğusundaki Riobamba, 30 kilometre kuzeydoğusundaki Ambato ve 30 kilometre güneybatısındaki Guaranda'dır.

Şiddetle aşınmış, 1,5 kilometre genişliğindeki kalderası doğuya açılır. Carihuairazo, Andlar'a özgü vikunya, lama ve alpaka gibi devegillerin yaşam alanlarını korumayı amaçlayan Reserva de Producción Faunística Chimborazo koruma alanının bir parçasıdır.[kaynak belirtilmeli]

Buzul

Carihuairazo Buzulu, küresel ısınmanın ve doğu komşusu Tungurahua'nın yakın dönem volkanik etkinliğinin oluşturduğu kül örtüsünün etkisiyle, kaynakta ele alınan on yıllık dönemde kütlesinin neredeyse tamamını kaybetmiştir. Kaynaktaki tahmine göre, o dönemdeki erime hızı sürerse buzulun 2020–2030 arasında tamamen yok olması beklenmekteydi.

Volkanizma

Carihuairazo'nun, son etkinlik dönemindeki patlamalar zirve kütlesini yıkıp bugünkü kalderayı oluşturmadan önce, komşusu Chimborazo'ya benzer boyutlarda bir yanardağ olduğu düşünülür. Tarihsel dönemde etkinlik gösterdiğine dair kanıt bulunmadığından etkin olmayan bir yanardağ kabul edilir.[kaynak belirtilmeli]

Tarih

Etimoloji

Adının yorumlarından biri, Kiçuvaca cari (erkek), huay (rüzgâr) ve razu (buz, kar) sözcüklerinin birleşimi olduğudur (Schmudlach, 2001).

Yerel yerli mitolojisinde, her ikisi de volkanik kaldera olan Carihuairazo ile El Altar'ın, Mama Tungurahuanın sevgisini kazanmak için savaşan Taita (Baba) Chimborazo tarafından yıkıldığı anlatılır.[kaynak belirtilmeli]

İlk tırmanış

Edward Whymper, kuzenler Louis ve Jean-Antoine Carrel ile Ekvadorlu David Beltran ve Francisco Campaña, 1880 Ekvador seferleri sırasında Carihuairazo'ya tırmanmıştır. Ancak Whymper'ın anlatımı kesin olmadığından, bazıları 5.018 metrelik Maxim zirvesi yerine 4.960 metrelik Mocha'ya çıktıklarını düşünür. Bu nedenle Maxim'e ilk tırmanış, 1951 yılında Arturo Eichler, Horacio Lopez Uribe ve Jean Morawiecki'ye atfedilir.

Whymper ve arkadaşları, doğudaki Mocha zirvesinin daha yüksek olduğunu düşünerek bulutlu havada tırmanmıştır. İnişte bulutlar açılınca Whymper, batıdaki zirveye çıktıklarını gördüklerini belirtmiştir. Muhtemelen Mocha'nın hemen batısındaki orta zirveyi kastetmiştir.

Tırmanış

Şablon:Kaynaksız bölüm Buzulun gerilemesi ve bunun yol açtığı değişiklikler nedeniyle Carihuairazo tırmanışı, yer yer kaya tırmanışı içeren PD dereceli bir buzul rotasından, zirve kulesine (Maxima, 5.018 metre) teknik tırmanış gerektiren AD dereceli bir rotaya dönüşmüştür.

Rotalar

Carihuairazo Maxima'ya normal rota, yaklaşık 4.600 metredeki kamp yerinden başlar. Ana sırta güneybatı sırtından veya batıdan buzul üzerinden ulaşılır; ardından zirve kulesine varmak için güç bir teknik tırmanış yapılır.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ↑ Tungurahua's recent activity period started in 1999 with the most significant eruptions between October and December 1999 and May and July 2006 ("Actividad Volcan Tungurahua". Instituto Geofísico, EPN Ecuador. 1 Mayıs 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2006.)
  2. ↑ "Glaciers & Ice Sheets - World Preservation Foundation". 12 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2012. Article from World Preservation Foundation
  3. ↑ In 1934 Arturo Eichler emigrated for political reasons from Germany to Ecuador, he later became an important ecologist in Venezuela ("Arturo Eichler - Biografia". Fundacion la Era Agricola. 9 Ocak 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2006.)
  4. ↑ Jean Morawiecki was interim in charge of the French Embassy in Ecuador 1950/51 ("Ambassade". Ambassade de l'Equateur en France. 5 Temmuz 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2006.)
  5. ↑ Neate, Jill. Mountaineering in the Andes: A Sourcebook for Climbers. Royal Geographical Society, 1994, p.24.
  6. ↑ Whymper, Edward. Travels Amongst the Great Andes of the Equator. John Murray, 1892, p.317.

Diğer kaynaklar

Dış bağlantılar