D-8-Türkiye İlişkileri

D-8 ülkeleri ve Türkiye ilişkileri
Haritada gösterilen yerlerde D-8 Ekonomik İşbirliği Teşkilatı ve Türkiye
D-8 Ekonomik İşbirliği Teşkilatı
Türkiye
D-8 Ekonomik İşbirliği Teşkilatı
Kuruluş1996 (29 yıl önce) (1996)
TürUAÖ
Merkezİstanbul, Türkiye
Üyeler Bangladeş
 Endonezya
 İran
 Malezya
 Mısır
 Nijerya
 Pakistan
 Türkiye
Genel SekreterMalezya Dato’ Ku Jaafar Ku Shaari
Resmî sitedeveloping8.org

D-8 Ekonomik İşbirliği Teşkilatı, 1996 yılında 54. Türkiye Hükûmeti başbakanı Necmettin Erbakan önderliğinde kurulan ekonomik işbirliği teşkilatıdır. D-8 Ekonomik İşbirliği Teşkilatı üyeleri aynı zamanda İslam İşbirliği Teşkilatı üyeleridir. Üye ülkeler: Bangladeş, Endonezya, İran, Malezya, Mısır, Nijerya, Pakistan ve Türkiye'dir.

D-8 Ekonomik İşbirliği Teşkilatı'nın merkezi 2009 yılında imzalanan anlaşma sonucu İstanbul olmuştur.

Türkiye bu zamana kadar iki toplantıya ev sahipliği yapmıştır.

Örgütün nüfusunun %85'ten fazlası Müslüman'dır.[kaynak belirtilmeli]

Türkiye'nin D-8 ile ilişkileri

D-8 dönem başkanlığını 2017 yılında Türkiye üstlenmiştir. İstanbul'da gerçekleşen 9. zirvede İstanbul Bildirisi, İstanbul Eylem Planı belgeleri ve D-8 Proje Destek Fonunun kurulması onaylanmıştır.

Tarihi

22 Ekim 1996 tarihindeki "Kalkınmada İşbirliği Konferansı"nı izleyen bir dizi hazırlık toplantılarından sonra 15 Haziran 1997 yılında İstanbul’da yapılan Devlet ve Hükûmet başkanları zirvesinde D-8’in kuruluşu resmen ilan edilmiştir.

D-8’in altı ilkesi vardır ve o ilkeler şunlardır;

  1. Savaş değil, barış,
  2. Çatışma değil, diyalog,
  3. Çifte standart değil, adalet,
  4. Üstünlük değil, eşitlik
  5. Sömürü değil, âdil düzen,
  6. Baskı ve tahakküm değil, insan hakları, hürriyet ve demokrasi.

İş birliği alanları, faaliyetler ve projeler

D-8 kapsamındaki iş birliği, esas itibarıyla sektörel bazda yürütülmektedir. Bu kapsamda ülkelerin çalışmalarını yönettikleri konulan şu şekildedir;

Gelişmişlik sıralaması

D-8'in ekonomik ve sanayi alanında en gelişmiş ülkesi Türkiye'dir. Türkiye’yi Endonezya, İran, Mısır, Pakistan, Malezya, Nijerya ve Bangladeş takip eder.

Toplantılar

D-8 zirvesi. 8. kuruluş yıl dönümü kutlaması
Tarih Ev sahibi ülke Toplantının yöneticisi Konum
1 Haziran 1997  Türkiye Necmettin Erbakan İstanbul
2 Mart 1999  Bangladeş Şeyh Hasina Vecid Dakka
3 Şubat 2001*  Mısır Hüsnü Mübarek Kahire
4 Şubat 2004*  İran Muhammed Hatemi Tahran
5 Mayıs 2006  Endonezya Susilo Bambang Yudhoyono Bali
6 Temmuz 2008  Malezya Abdullah Ahmad Badawi Kuala Lumpur
7 Temmuz 2010  Nijerya Goodluck Jonathan Abuja
8 Kasım 2013  Pakistan Asıf Ali Zerdari İslamabad
9 Aralık 2016  İran Hasan Ruhani Tahran
10 Ekim 2017  Türkiye Recep Tayyip Erdoğan İstanbul
11 Nisan 2021  Bangladeş Şeyh Hasina Vecid Telekonferans

D-8 ülkeleri

Ülkelerin karşılaştırması

Veriler 2020-2021 yıllarına aittir.

Ülkelerin karşılaştırması
Ülke Başkent Yüzölçümü Nüfus GSYİH(nominal) GYSİH(kişi başı) İGE
 Türkiye Ankara 783.562 km2 83.614.362 794,530 milyar $ 9.126 $ 0.820 (çok yüksek)
 Endonezya Cakarta 1.904.569 km2 267.670.543 1,159 trilyon $ 4.256 $ 0.718 (yüksek)
 İran Tahran 1.648.195 km2 83.508.226 682.859 milyar $ 8.034 $ 0.783 (yüksek)
 Mısır Kahire 1.002.450 km2 100.075.480 394,284 milyar $ 3.832 $ 0.707 (yüksek)
 Pakistan İslamabad 881,913 km2 220.892.340 262,799 milyar $ 1.260 $ 0.557 (orta)
 Malezya Kuala Lumpur 330.803 km2 32.730.000 387,093 milyar $ 11.604 $ 0.810 (çok yüksek)
 Nijerya Abuja 923.768 km2 206.630.269 443 milyar $ 2.149 $ 0.539 (düşük)
 Bangladeş Dakka 147.570 km2 164.689.883 317,768 milyar $ 1.887 $ 0.632 (orta)

Ülkelerin ekonomileri

Veriler 2017 yılına aittir.

Ülke GSYİH(nominal) GYSİH(kişi başı) İthalat Dünyadaki İthalat Payı İhracat Dünyadaki İhracat Payı
 Türkiye 794,530 milyar $ 9.126 $
249.655 milyar $
% 1,11
211.220 milyar $
% 0,92
 Endonezya 1,159 trilyon $ 4.256 $
194.699 milyar $
% 0,87
204.999 milyar $
% 0,89
 İran 682.859 milyar $ 8.034 $
108.229 milyar $
% 0,48
113.240 milyar $
% 0,48
 Mısır 394,284 milyar $ 3.832 $
68.982 milyar $
% 0,31
37.231 milyar $
% 0,31
 Pakistan 262,799 milyar $ 1.260 $
53.527 milyar $
% 0,24
25.114 milyar $
% 0,11
 Malezya 387,093 milyar $ 11.604 $
202.821 milyar $
% 0,90
224.668 milyar $
% 0,98
 Nijerya 443 milyar $ 2.149 $
49.508 milyar $
% 0,22
49.491 milyar $
% 0,22
 Bangladeş 317,768 milyar $ 1.887 $
50.613 milyar $
% 0,24
37.578 milyar $
% 0,16

Türkiye'nin D-8 ülkeleri ile ticareti

Veriler 2017 yılına aittir.

Ülke Türkiye'nin İhracatı Türkiye'nin İhracat Payı Türkiye'nin İthalatı Türkiye'nin İthalat Payı
 Endonezya
236 milyon $
% 0,15
1.506 milyar $
% 0,64
 İran
3.259 milyar $
% 2,08
7.492 milyar $
% 3,20
 Mısır
2.360 milyar $
% 1,51
1.997 milyar $
% 0,85
 Pakistan
352 milyon $
% 0,22
323 milyon $
% 0,14
 Malezya
268 milyon $
% 0,18
3.118 milyar $
% 1,34
 Nijerya
335 milyon $
% 0,21
156 milyon $
% 0,07
 Bangladeş
294 milyon $
% 0,19
737 milyon $
% 0,32

Karşılaştırma

D-8 Ekonomik İşbirliği Teşkilatı  Türkiye
Bayrak Türkiye
Logo/Arma
Harita
Yüzölçümü 7.622.830 km2 783.562 km2
Nüfus 1.159.811.103 83.614.362
İGE 0.695 (orta) 0.820 (çok yüksek)
Başkent Başkent: İstanbul Türkiye Ankara
Kuruluş 1996 29 Ekim 1923
GSYİH (nominal) 3.282.492 $ 794,530 milyar $
GSYİH (kişi başı) 5.268 $ 9.126 $
Ticaret Payı % 0,52 % 1,01

Kaynakça

  1. ↑ "D-8'in daimi sekreteryası İstanbul'da olacak". 7 Aralık 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Temmuz 2008.
  2. ↑ "Ve D-8 resmiyet kazandı". 23 Şubat 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Şubat 2009.
  3. 1 2 "Gelişen Sekiz Ülke (D-8)". T.C. Dışişleri Bakanlığı. 8 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi.
  4. ↑ "Arşivlenmiş kopya". 22 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2012.
  5. ↑ http://www.dpt.gov.tr/PortalDesign/PortalControls/WebContentGosterim.aspx?Enc=51C9D1B02086EAFB889991AC9908F0AD [ölü/kırık bağlantı]
  6. ↑ "İran Nüfusu 2020'de Ne Kadar Oldu". www.tercihiniyap.net. 31 Mart 2020. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.
  7. ↑ "Pakistan Hakkında Bilgiler; Pakistan Bayrağı Anlamı, 2020 Nüfusu, Başkenti, Para Birimi Ve Saat Farkı". Milliyet. 14 Eylül 2020. 7 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
  8. ↑ "Bangladeş Hakkında Bilgiler; Bangladeş Bayrağı Anlamı, 2020 Nüfusu, Başkenti, Para Birimi Ve Saat Farkı". Milliyet. 4 Eylül 2020. 29 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
  9. 1 2 "Wayback Machine". 5 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2021.

Notlar

  1. ↑ İnsani Gelişim Endeksi
  2. ↑ Örgütün dünya ticaretindeki payı