Dalaman

Dalaman
Türkiye'de yeri
Türkiye'de yeri

İlçe sınırları haritası
Koordinatlar: 36°45′57″N 28°48′10″E / 36.7658°K 28.8028°D / 36.7658; 28.8028
ÜlkeTürkiye
İlMuğla
Coğrafi bölgeAkdeniz Bölgesi
İdare
 • KaymakamFerhat VARDAR
 • Belediye başkanıSezer Durmuş (Yeni Parti)
Yüzölçümü
 • Toplam608 km²
Rakım17 m
Nüfus
 (2018)
 • Toplam41.351
Zaman dilimiUTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu48770
İl alan kodu0252
İl plaka kodu48

Dalaman, Muğla'nın 13 ilçesinden birisidir.

Dalaman Havalimanı bu ilçe sınırları içerisindedir. Ortaca'nın da ilçe haline getirilmesinden sonra bağlı beldesi kalmamıştır. 26 mahallesi bulunmaktadır. Akdeniz Bölgesi'nde, Muğla iline bağlı bir ilçe olan Dalaman, aynı ilin Köyceğiz, Ortaca ve Fethiye ilçeleri ile Denizli ili Çameli ilçesi arasında yer almaktadır. Doğu, kuzey ve batı kesimleri dağlık, güneyi ovalıktır. İlçe topraklarını Gölgeli Dağlar (2.295 m), Boncuk Dağı (2.265 m) engebelendirmektedir. Fethiye Körfezi'ne paralel uzanan bu dağların etekleri yapraklı, yüksek kesimleri de iğne yapraklı ağaçlardan oluşan ormanlarla kaplıdır. Dalaman Ovası, Muğla ilinin en verimli ovasıdır, Türkiye'nin ve dünyanın en verimli ovaları içerisindedir. İlçe topraklarını Dalaman Çayı sulamakta olup, Akdeniz ve Ege Bölgeleri geçiş noktasında bulunmaktadır. Dirmil yakınlarındaki Kocaş Dağından doğan, Dalaman Çayı Marmaris ve Fethiye arasında yer alır. Toplam uzunluğu 229 km'dir. Batı Toroslar'ın Göktepe ve Yaylacık Dağlarından inen kolların birleşmesiyle büyüyen çay, dar ve derin bir vadi içinde akarak, Ortaca'nın 8 km güneyinden denize dökülür. Deniz seviyesinden yüksekliği 15 m'dir. İlçenin yüzölçümü 608 km²dir. (61.694 hektar) Dalaman ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 17 metredir. Dalaman nüfusu 2025 yılına göre 53.307 kişidir. Ayrıca Türkiye'nin 6. büyük barajı olan Akköprü Barajı ve Hidroelektrik Santrali de Dalaman ilçesi sınırları içinde yer almaktadır.

Belediye başkanları

1966 yılında belediyelik hakkını kazanan Karaçalı, ilk ara seçimlerin yapılacağı 1967 yılına kadar köy statüsünü korumaya devam etti. 15 Haziran 1967 tarihinde Türkiye genelinde yapılan ara seçimlerde beldenin ilk belediye yönetimi belirlendi. ​1967 Belediye Seçimleri ve Adaylar ​15 Haziran 1967 tarihinde gerçekleştirilen ilk belediye seçimlerinde iki temel aday öne çıktı: ​Hakkı Ege Karaçalı'da daha önce muhtarlık görevini yürütmüş olan Ege, seçimlere Adalet Partisi (AP) çatısı altında katıldı. Demokratik bir seçimin ardından Hakkı Ege Karaçalı (Dalaman) Belediyesi'nin İlk Belediye Başkanı olarak tarih deki yerini aldı.

Seçim sürecinde daha önce belediye başkanlığı yapan Hakkı Ege yeniden aday olmuştur. Ancak Köyceğiz'de Adalet Partisi (AP) tarafından düzenlenen belediye başkanlığı adaylığı ön seçiminde Mevlüt Türk, Adalet Partisi'nin Dalaman Belediye Başkan adayı olmaya hak kazanmıştır. ​Ön seçimi kaybeden Hakkı Ege, partiden ayrılarak seçimlere Bağımsız aday olarak katılma kararı almıştır. ​13 Aralık 1969 tarihinde yapılan yerel seçimler sonucunda: ​Hakkı Ege (Bağımsız): Seçimi kazanarak ikinci kez Dalaman Belediye Başkanı seçilmiştir. ​Mevlüt Türk (Adalet Partisi): Seçimi kaybetmiştir.

Bu liste, belediye teşkilatının kuruluşu olan 1967'den günümüze kadar olan zamandaki Dalaman belediye başkanlarını ve görev aralıklarını göstermektedir.

Belde Belediye Başkanları (1967-1983)
№Belde Belediye BaşkanlarıGörev BaşlangıcıGörev BitişiParti
1Hakkı Ege19671973Bağımsız
2Ömer Musa Siva (Karaçalı)19731977Cumhuriyet Halk Partisi
19771980
3Hasan Nasır Koyuncu (Bezkese)19791980Adalet Partisi
4Binali Rüzgar19801982Askerî
5Savran Poyraz19821984
İlçe Belediye Başkanları (1983 - Günümüz)
№İlçe Belediye BaşkanıGörev BaşlangıcıGörev BitişiParti
1Tuncer Sivri19841989Anavatan Partisi
2Ömer Musa Siva19891991Sosyal Demokrat Halkçı Parti
3Erdoğan Karakuş19911992
4İsmet Çetin19921992Cumhuriyet Halk Partisi
5Süleyman Camuzcuoğlu19921994Doğru Yol Partisi
6Şevket Durmuş19942004Anavatan Partisi
7Beyhan Korkut20042009Adalet ve Kalkınma Partisi
8Sedat Yılmaz20092014Milliyetçi Hareket Partisi
9Muhammet Şaşmaz20142019Cumhuriyet Halk Partisi
10Muhammet Karakuş20192024Adalet ve Kalkınma Partisi
11Sezer Durmuş2024GörevdeCumhuriyet Halk Partisi

Tarihçe

İlçenin tarihiyle ilgili herhangi bir bilgi yeterli arkeoloji kazısı ve yüzey araştırması yapılmadığından dolayı bulunmamaktadır. Ancak Antik Karya bölgesi içerisinde olduğundan ilçe tarihinin çok eskilere dayandığı sanılmaktadır.

Daha önce Köyceğiz İlçesine bağlı olan Atakent ve Dalaman beldelerinin birleşmesiyle tek bir belediye olan Dalaman, 1983'te ilçe konumuna getirilmiştir.

Euhippe antik kentinin Karia bölgesinin kuzeyinde, Dalaman'ın yanı başında Alaçatlı Köyü'nün (Alaca-atlı) bulunduğu yerde olduğu sanılmaktadır.

Dalaman Tren İstasyonu da Dalaman ilçesinde bulunmaktadır.

Nüfus

Yıl Toplam Şehir Kır
198524.63413.17911.455
199026.40815.02511.383
200028.14817.60710.541
200731.31820.94510.373
200832.36722.04610.321
200933.45122.95610.495
201033.98023.76110.219
201134.81524.59410.221
201234.83924.80710.032
201335.36235.362veri yok
201435.95835.958veri yok
201537.40637.406veri yok
201637.36437.364veri yok
201739.08939.089veri yok
201841.35141.351veri yok
201942.02442.024veri yok
202043.03643.036veri yok

Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.

İklim

İlçenin iklimi tipik Akdeniz iklimi olup, Subtropikal iklimi olarak tanımlanabilir. Bu iklim karakteristliğine uygun olarak, yöre kışları ılık ve yağışlı, yazları ise kurak ve sıcaktır. Yıllık ortalama yağış miktarı 1044,5 mm'dir. Dalaman'da 19 Temmuz 1973'te ölçülen 48,5 °C'lik sıcaklık Türkiye'de Kahramanmaraş (48,8 °C) ve Şırnak Cizre (48,6 °C) den sonra ölçülen 3. en yüksek sıcaklıktır.

Ekonomi

İlçenin ekonomisi turizm, nakliyecilik, tarım ve kâğıt sanayiine dayalıdır. Yetiştirilen başlıca tarımsal ürünler, buğday, ayçiçeği, fiğ, yonca, pamuk ve mısırdır. Bunların yanı sıra narenciye üretilmekte olup, nar, incir ve avokado da üretilen ürünler arasındadır. Hayvancılıkta damızlık inek yetiştirilir. Buna bağlı süt üretimi yapılmaktadır. İlçede bulunan kuruluşların başında 1982'de işletmeye açılan Dalaman Havaalanı, TİGEM ve Seka Kağıt Fabrikası (şimdi Mopak Şirketi) ve Devlet Üretme Çiftliği gelmektedir. Dalaman da Özellikle Kağıt Fabrikası mamullerini ve yörenin tarımsal ürünlerini yurdun dört bir yanına taşıyan canlı bir ulaştırma sektörü vardır.

Dalaman, Muğla'nın turistik yörelerine havaalanı vasıtası ile turist girişlerini, dolayısı ile ilçenin ekonomisini etkilemektedir. Dalaman Havalimanı'nın artan yolcu trafiğini karşılamak amacı ile yeni tesisler yapılmıştır. Göcek koyları olarak bilinen Dalaman ilçe sınırları içerisinde kalan koylar yat turizmi için çok elverişlidir.

Kurşunlu, Akbükü, Göbün, Boynuzbükü ve Sarsala koyları bunların başlıcalarıdır. Ayrıca Dalaman Yat Limanı ve Deniz Otobüsü Yanaşma Yeri proje ihalesi tamamlanmış olup, yerin bir bölümü SİT, bir bölümü Özel Çevre Koruma Bölgesi içerisinde kalmaktadır.

Ulaşım

Havayolu ulaşımı Dalaman Uluslararası Havalimanı ile sağlanmaktadır.

Dalaman ilçesi, Muğla ilinde bulunan iki uluslararası havaalanından birine ev sahipliği yapmaktadır. Ayrıca İzmir'den Muğla ve Fethiye yönüne uzanan ana karayolu üzerindedir.

Eğitim

İlçede, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı 5 anaokulu, 13 ilkokul, 10 ortaokul, 5 lise, 1 halk eğitim merkezi ve 1 mesleki eğitim merkezi bulunmaktadır.

Kaynakça

  1. ↑ "HGM | Harita Genel Müdürlüğü - Ulusal Haritacılık Kurumu". www.harita.gov.tr. 3 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2025.
  2. ↑ "Dalaman Haritası Dalaman Nerede". www.haritatr.com. 15 Kasım 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2026.
  3. ↑ "Dalaman Nüfusu". 2 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Şubat 2020.
  4. ↑ "1985 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  5. ↑ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  6. ↑ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  7. ↑ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  8. ↑ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  9. ↑ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  10. ↑ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  11. ↑ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  12. ↑ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013.
  13. ↑ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014.
  14. ↑ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015.
  15. 1 2 3 4 5 6
    • "Merkezi Dağıtım Sistemi" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016.
    • "Dalaman Nüfusu - Muğla". nufusu.com. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021.
    • "Muğla Dalaman Nüfusu". nufusune.com.
  16. ↑ "Okullar ve Diğer Kurumlar". 20 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2024.

Dış bağlantılar