|
Dalian Atkinson, 2008 | |||
| Kişisel bilgileri | |||
|---|---|---|---|
| Tam adı | Dalian Robert Atkinson | ||
| Doğum tarihi | 21 Mart 1968 | ||
| Doğum yeri | Shrewsbury, Shropshire, İngiltere | ||
| Ölüm tarihi | 15 Ağustos 2016 (48 yaşında) | ||
| Ölüm yeri | Telford, Shropshire, İngiltere | ||
| Boyu | 1,83 m (6 ft 0 in) | ||
| Mevkii | Forvet | ||
| Profesyonel kariyeri* | |||
| 1985-1989 | Ipswich Town | 60 | (18) |
| 1989-1990 | Sheffield Wednesday | 38 | (10) |
| 1990-1991 | Real Sociedad | 29 | (12) |
| 1991-1995 | Aston Villa | 85 | (23) |
| 1995-1996 | Fenerbahçe | 21 | (10) |
| 1996 | → Metz (kiralık) | ||
| 1996-1997 | → Manchester City (kiralık) | 8 | (2) |
| 1998-1999 | El-İttihad | ||
| 2001 | → Daejeon Citizen (kiralık) | 1 | (0) |
| 2001 | Jeonbuk Hyundai Motors FC | 4 | (0) |
| Millî takım kariyeri | |||
| 1990 |
| 1 | (1) |
| Toplam | 1 | (1) | |
|
* Yalnızca lig maçları ve gollerini içerir. | |||
Dalian Robert Atkinson (d. 21 Mart 1968 - Shrewsbury, İngiltere ö. 15 Ağustos 2016), forvet pozisyonunda oynamış futbolcudur. Türkiye 1. Ligi'nde Fenerbahçe'de oynayan Atkinson, Wimbledon FC, Aston Villa, Real Sociedad, Ipswich Town FC ve Sheffield Wednesday gibi takımlarda da forma giydi.
Fenerbahçe'de çok fazla tutunamayan Atkinson'un, akıllarda kalan en büyük başarısı 22 Ekim 1995'te Kadıköy'de oynanan Türkiye 1. Ligi maçında Galatasaray'a 3 gol birden atmasıydı.
15 Ağustos 2016'da İngiliz polisi tarafından babasının evinde elektrikli şok silahıyla vurularak öldürülmüştür.
Atkinson, futbola Ipswich Town FC kulübünde başladı. 1984-1986 yılları arasında genç takımda 14 maçta 16 gol atmıştı. 15 Mart 1986'da ilk kez Ipswich Town'da resmî maça çıktı. Newcastle United karşısındaki maçta Kevin Wilson'ın yerine oyuna dahil olmuştu. Bu maçta kendisinin Ipswich Town'daki ilk ve son Premier League maçıydı çünkü sene sonunda küme düştüler. 1987-88 sezonunda ilk golleriyle buluşan futbolcu Middlesbrough FC karşısında hat-trick yapmıştı. Atkinson, sonraki sezon ise daha başarılı bir performans gösterdi. Ligde 10, kupada da 3 gol atarak Jason Dozzell ve John Wark ile birlikte sezonun en golcü oyuncularından oldu.
1989'da teknik direktör Ron Atkinson tarafından 450.000£ ücretle Sheffield Wednesday'e transfer edildi. Norwich City karşısında ilk maçına çıkan 21 yaşındaki futbolcu, sezon içinde bütün maçlarda oynayıp 10 gol atmış ve David Hirst ile birlikte iyi bir ikili olmuştu. Ancak takımı küme düşmekten kurtaramadı.
Sonraki sezon La Liga ekibi Real Sociedad'a 1.7 Milyon £'a transfer oldu. 2 Eylül 1990'da Real Zaragoza maçı ile İspanya serüvenine başladı. İlk golünü Real Madrid maçında atıp, beraberliği sağlayan kişi oldu. 29 lig, 1 UEFA Kupası maçında oynayan futbolcu, toplamda 12 gol atarak vatandaşı John Aldridge'ten sonra takımın en golcü ikinci ismi oldu.
1991'de Roy Atkinson, bu sefer Aston Villa'nın başına geçmişti ve eski futbolcusu Dalian Atkinson'ı istedi. Böylece Atkinson, bir sezon sonra 1.6 Milyon £'a İngiltere'ye geri dönmüş oldu. İlk maçına da eski takımı Sheffield Wednesday karşısında çıkmıştı. Ancak ilk sezon sadece bir kez golle buluşmuştu.
Sonraki sezon İngiltere 1. Ligi, Premier Lig adını almıştı. O sezon, Liverpool'dan gelen Dean Saunders ile iyi bir ikili oluşturdular. Saunders 13 gol, Atkinson ise 11 gol kaydetmişti. Ligi uzun süre lider götürüp ikinci olarak bitirdiler. 3 Ekim 1992'de Wimbledon FC'yi deplasmanda 3-2 yendikleri maçta, kendi sahasından alıp, çalımlarla geldiği rakip sahada ceza sahası dışından attığı aşırtma gol, BBC tarafından sezonun en iyi golü olarak adlandırıldı. Atkinson, ayrıca eski takımı Ipswich Town FC ile 1-1 berabere kaldıkları maçta attığı gol ile, Aston Villa'nın yeni formattaki ligdeki ilk golünü atmış oldu.
Bir sonraki sezon İngiltere Ligi Kupası'nı kazanırlarken, Atkinson 8 maçta biri finalde Manchester United'a olmak üzere attığı 6 golle önemli bir katkı yapmış, Saunders ile beraber de takımın en golcü oyuncusu olmuştu. Ancak bir sonraki sezon küme düşmekten zor kurtulunca sezon sonunda Saunders de Atkinson da Türkiye'nin yolunu tuttu.
1995-96 sezonunda Fenerbahçe'ye transfer oldu. Sezona TSYD Kupası'nı kazarak giren Fenerbahçe'de 3 Eylül 1995'te İsmail Kartal'ın jübilesinde Eskişehirspor'u yenen sarı-lacivertli takımda ilk golünü attıktan sonra, 30 Eylül 1995'te oynanan Beşiktaş derbisinde ikinci yarıda oyuna girerek ilk golünü kaydetti. 22 Ekim 1995'teki Galatasaray derbisinde ise maçın ilk 30 dakikasında attığı birbirinin neredeyse tıpatıp aynısı üç golle hat-trick yaparak tarihe geçti. Hatta 35. dakikada hakem tarafından iptal edilen golünün de nizami olduğu tartışılmıştı. Bu gollerin üçü de defansın arkasına yerden atılan derinlemesine paslarla Atkinson'u kaleciyle karşı karşıya getirmiş, maçın sunucu Ercan Taner'in golleri anlatırken kullandığı "Ara pası Atkinson" ifadesi giderek futbolcunun lakabına dönüşmüştür. 9 Aralık 1995'te de Trabzonspor'a karşı alınan ve bordo-mavili takımın namağlupluğunu silen 3-1'lik galibiyette de bir gol atarak, tüm büyük maçlarda ağları buldu. Ligin ikinci yarısının ilk maçında Fenerbahçe Karşıyaka'yı deplasmanda 90. dakikada Atkinson'un attığı golle yenerken, bu gol ve galibiyet bir anlamda sezon sonunda şampiyonluğu getiren önemli dönüm noktalarından biri oldu. Ancak 25. haftada Denizlispor'a attığı golden sonra suskun kalan golcü sezon sonunda ligde şampiyonluk yaşadı, ancak bir sezon sonraki kadroda düşünülmedi ve 23 Temmuz 1996'da sözleşmesi Fenerbahçe tarafından tek taraflı olarak feshedildi.
Profesyonel futbol kariyerinin sona ermesinin ardından Atkinson, Telford'a geri döndü ve nihayetinde Little Dawley'de yaşadı. Atkinson, kulüpler, oyuncular ve menajerler için "Players Come First" adlı bir spor danışmanlık şirketi kurdu, ancak şirket Kasım 2015'te kapandı.
Son yıllarında Atkinson'ın kalp ve böbrek sorunları nedeniyle sağlığı bozuldu. Atkinson, 15 Ağustos 2016'da Telford, Trench'teki babasının evinin yakınlarında polis tarafından elektroşok cihazıyla etkisiz hale getirildikten sonra öldü. Polis, Atkinson'ın babası Ernest'i öldürmekle tehdit etmesi üzerine gelen bir ihbara yanıt vermişti. Atkinson'ın ağabeyi Kenroy şunları söyledi: "Kardeşim aklını kaçırmıştı. Manik bir haldeydi ve depresyondaydı - aklı başından gitmişti ve saçmalıyordu. Omuzunda diyaliz için bir tüp vardı ve onu koparmıştı, her yeri kan içindeydi. Babamı boğazından yakaladı ve onu öldüreceğini söyledi. Babama beni, erkek kardeşimiz Paul'ü ve kız kardeşimiz Elaine'i zaten öldürdüğünü ve onu öldürmek için geldiğini söyledi." Polis memurları üç kez elektroşok cihazı kullandı, ilk ikisi etkisizdi; Polis memuru tarafından başarılı bir şekilde elektroşok cihazıyla etkisiz hale getirildikten ve kafasına tekme atıldıktan sonra Atkinson, Telford'daki Prenses Kraliyet Hastanesi'ne götürülürken kalp krizi geçirdi ve saat 03:00 civarında öldüğü açıklandı. 48 yaşındaydı. Olay, Bağımsız Polis Şikayetleri Komisyonu'na sevk edildi.
Wednesday ve Villa'daki eski menajeri Ron Atkinson, olayı "tam anlamıyla bir trajedi" olarak nitelendirdi ve Dalian'ın "muhteşem bir yeteneğe sahip olduğunu" belirtti. Dalian Atkinson'ın cenaze töreni 19 Kasım 2016'da Telford Krematoryumu'nda yapıldı, cesedi yakıldı ve ardından külleri Hadley Mezarlığı'na defnedildi.
Kasım 2019'da, bir polis memuru Atkinson'ın ölümüyle bağlantılı olarak cinayetle suçlandı; bir diğeri ise fiili bedensel zarara yol açan saldırıyla suçlandı. Her iki memurun da Eylül 2020'de yargılanması bekleniyordu, ancak COVID-19 pandemisinin neden olduğu gecikmeler nedeniyle dava Nisan 2021'e ertelendi.
26 Nisan 2021'de, cinayetle suçlanan polis memuru Benjamin Monk, suçsuz olduğunu iddia etti. 4 Mayıs'ta savcılar, Monk'un beş saniyelik protokolü aşarak 33 saniye boyunca elektroşok cihazının tetiğine bastığını ve yere düştükten sonra Atkinson'ın kafasını iki kez tekmelediğini söyledi. Ortak sanığının savunma avukatı, eylemlerin "öngörülemeyen ve tehditkar bir şekilde şiddet uygulayan bir adamı, onu algıladığı şekliyle, kontrol altına alma ve gözaltına alma yönündeki devam eden çabalarının bir parçası olarak gerekli ve makul" olduğunu söyledi.
Monk, 23 Haziran 2021'de cinayetten suçsuz, ancak kasten öldürmeden suçlu bulundu. Jüri, diğer polis memuru Mary Ellen Bettley-Smith'in saldırı suçlaması konusunda bir karara varamadı. 29 Haziran'da Monk'a sekiz yıl hapis cezası verildi. Bu, görev başında olan bir polis memurunun görev sırasında kasten öldürmeden mahkûm edildiği 30 yılı aşkın bir süredir ilk olaydı. Daha sonra, Monk'un 2011 yılında West Mercia Polisi tarafından polis teşkilâtına katılma başvurusunda, daha önce iki kez polis uyarısı aldığını beyan etmediği için görevi kötüye kullanmaktan suçlu bulunduğu ortaya çıktı; 1997'de önceki işverenine karşı hırsızlık yapmış ve 1999'da sarhoş halde bulunmuştu. 2 Temmuz'da savcılar, diğer memurun saldırı suçlamasıyla ilgili davada yeniden yargılama talep edeceklerini açıkladılar.
28 Eylül 2022'de Bettley-Smith saldırı suçlamasından aklandı. Bettley-Smith görevi kötüye kullanma ile suçlandı ve Mart 2023'te West Mercia Polisi tarafından düzenlenen bir disiplin kuruluna sevkedildi. Atkinson'a elektroşok verildikten sonra yerde yatıyordu ve Bettley-Smith, Atkinson'a copuyla üç kez vurdu. Bettley-Smith'in avukatı, Bettley-Smith'in "eğitildiği gibi davrandığını" ve "aşırı baskı altında cesaret gösterdiğini ve bu trajik sonuçtan hiçbir şekilde sorumlu olmadığını" söyledi.
17 Mart 2023'te Bettley-Smith, aşırı güç kullanmaktan dolayı görevi kötüye kullanmaktan suçlu bulundu. Mahkeme, Monk'un Atkinson'a tekme atmadan önce yaptığı ilk üç vuruşun "yasal" olduğunu ancak polis takviyesi geldikten sonra Bettley-Smith'in ona üç kez daha vurma kararının "gereksiz, orantısız ve mantıksız" olduğunu tespit etti. Görevi kötüye kullanmaktan suçlu bulunmasına rağmen, Bettley-Smith'in polis memuru olarak görevine devam etmesine izin verildi.