Dofen

Fransız dofenlerinin hanedan armasında yunus figürleri vardır.

Dofen (Fransızca: Dauphin de France Fransızca telaffuz: [dofɛ̃ də fʁɑ̃s] veya Dauphin de Viennois), 1350-1791 ile 1824-1830 dönemlerinde Fransa Krallığı'nda veliaht olan kişiye verilen ünvan. Bu ünvan Valois Hanedanı ve Bourbon Hanedanı'dan olan Fransa kralının veliahtına verilmiştir. Ünvan genellikle en büyük erkek çocuğuna verilmiştir. "Dofen" ünvanını taşıyan kadına veya dofenin eşine dofin (Fransızca: Dauphine Fransızca telaffuz: [dofin]) denir.

Dofen teriminin kökeni, Fransızca dauphin olup Yunanca delphin (yunus) kelimesinden türemiştir. Ünvanın kökeni güneydoğu Fransa'daki "Dauphiné" bölgesine uzanır. İlk kez, 1349'da bölgenin prensi olan V. Charles'a verilmiştir. Charles kral olunca, bahsi geçen toprakları ve ünvanı en büyük oğluna devretmiştir. Böylece bu ünvan, "tahta en yakın prens veya prenses" yani "veliaht" anlamında kullanılagelmiştir.

Armalar

Dofenler listesi

Resim İsmi Kime veliaht Doğum Dofen olma tarihi Dofenlikten ayrılma tarihi Ölüm Dofen iken veya olmadan önceki ünvanlar Hükümdarlık
ismi
Dofenes
Charles,
1. Fransa Dofeni
II. Jean21 Ocak 133822 Ağustos 13508 Nisan 1364
Kral olma
16 Eylül 1380Normandi DüküV. CharlesJoanna Bourbon
Charles,
2. Fransa Dofeni
V. Charles3 Aralık 136816 Eylül 1380
Kral olma
21 Ekim 1422VI. Charles–
Charles,
3. Fransa Dofeni
VI. Charles26 Eylül 1386––
Charles, Guyenne Dükü,
4. Fransa Dofeni
VI. Charles6 Şubat 139213 Ocak 1401Guyenne Dükü––
Louis, Fransa Dofeni (1397-1415),
5. Fransa Dofeni
VI. Charles22 Ocak 139713 Ocak 140118 Aralık 1415Guyenne Dükü–Margaret Burgundili (1393-1441)
Jean,
6. Fransa Dofeni
VI. Charles31 Ağustos 139818 Aralık 14155 Nisan 1417Touraine Dükü–Jacqueline, Hainaut Kontesi
Charles,
7. Fransa Dofeni
VI. Charles22 Şubat 14035 Nisan 141721 Ekim 1422
Kral olma
22 Temmuz 1461Ponthieu KontuVII. Charles–
Louis,
8. Fransa Dofeni
VII. Charles3 Temmuz 142322 Temmuz 1461
Kral olma
30 Ağustos 1483XI. LouisMargaret Stewart İskoçyalı
Charlotte Savoyalı
François,
9. Fransa Dofeni
XI. Louis4 Aralık 1466––
Charles,
10. Fransa Dofeni
XI. Louis30 Haziran 147030 Ağustos 1483
Kral olma
7 Nisan 1498VIII. Charles–
Charles-Orlando,
11. Fransa Dofeni
VIII. Charles11 Ekim 149216 Aralık 1495––
Charles,
12. Fransa Dofeni
VIII. Charles8 Eylül 14962 Ekim 1496––
François,
13. Fransa Dofeni
VIII. CharlesTemmuz 1497––
François,
14. Fransa Dofeni
I. François28 Şubat 151810 Ağustos 1536Brötanya Dükü––
Henri,
15. Fransa Dofeni
I. François31 Mart 151910 Ağustos 153631 Mart 1547
Kral olma
10 Temmuz 1559Orléans Dükü, Brötanya DüküII. HenriCatherine de' Medici
François,
16. Fransa Dofeni
II. Henri19 Ocak 154431 Mart 154710 Temmuz 1559
Kral olma
5 Aralık 1560İskoçya Kraliçesi kocası KralII. FrançoisMary, İskoçlar Kraliçesi
Louis,
17. Fransa Dofeni
IV. Henri27 Eylül 160114 Mayıs 1610
Kral olma
14 Mayıs 1643XIII. Louis–
Louis-Dieudonné,
18. Fransa Dofeni
XIII. Louis5 Eylül 163814 Mayıs 1643
Kral olma
1 Eylül 1715XIV. Louis–
Louis, le Grand Dauphin,
19. Fransa Dofeni
XIV. Louis1 Kasım 166114 Nisan 1711–Düşes Maria Anna Bavyeralı
Louis, le Petit Dauphin,
20. Fransa Dofeni
XIV. Louis16 Ağustos 168214 Nisan 171118 Şubat 1712Burgundi Dükü–Prenses Marie-Adélaide Savoyalı
Louis,
21. Fransa Dofeni
XIV. Louis8 Ocak 170718 Şubat 17128 Mart 1712Brötanya Dükü––
Louis,
22. Fransa Dofeni
XIV. Louis15 Şubat 17108 Mart 17121 Eylūl 1715
Kral olma
10 Mayıs 1774Anjou DüküXV. Louis–
Louis,
23. Fransa Dofeni
XV. Louis4 Eylül 172920 Aralık 1765–İnfanta Maria Teresa Rafaela İspanyalı;
Maria Josepha Saksonyalı (1731–1767)
Louis-Auguste,
24. Fransa Dofeni
XV. Louis23 Ağustos 175420 Aralık 176510 Mayıs 1774
Kral olma
21 Ocak 1789'de giyotinle idam edildi Fransa DevrimiBerry DüküXVI. LouisMarie Antoinette, Avusturya Arşidüşesi
Louis-Joseph,
25. Fransa Dofeni
XVI. Louis22 Ekim 17814 Haziran 1789––
Louis-Charles,
26. Fransa Dofeni
align="center"| XVI. Louis27 Mart 17854 Haziran 17891 Ekim 1791
Prens-Royal adlı yeni ünvan
8 Haziran 1795Normandi DüküXVII. Louis–
Louis-Antoine,
27. Fransa Dofeni
X. Charles6 Ağustos 177516 Eylül 18242 Ağustos 1830
Kral olma/Tahttan indirme Temmuz Devrimi
3 Haziran 1844Angoulême DüküXIX. LouisMarie-Thérèse-Charlotte Fransalı

Edebiyatta dofen

Mark Twain'in "Adventures of Huckleberry Finn" (Huckleberry Finn'in maceraları) adlı eserinde Huck, daha sonradan üçkâğıtçı oldukları anlaşılan iki tuhaf karakterle karşılaşır. Bunlardan biri, servetini yitirmiş bir İngiliz dükü, diğeri de "kayıp dofen" (XVII. Louis) olduğunu iddia eder.

Kaynakça

  1. 1 2 Öztuna, Yılmaz (2005). Devletler ve hânedanlar. 5. s. 191.