Dornach

Dornach
Belediye
Dornach ve Arlesheim'ın görünümü
Dornach arması
Dornach'ın Solothurn kantonundaki konumu
Dornach Dornach'ın İsviçre'deki konumu
Koordinatlar: 47°28′45″K 7°37′05″D / 47.47917°K 7.61806°D / 47.47917; 7.61806
Kanton	Solothurn
İlçe	Dorneck
İdare
• Belediye başkanı	Daniel Urech
Yüzölçümü
• Toplam	5,79 km²
Rakım	338 m
Nüfus  (2025)
• Toplam	6.947
Posta kodu	4143
ISO 3166 kodu	CH-SO
Belediye kodu	2473
Resmî site dornach.ch

Dornach, İsviçre'nin Solothurn kantonunda bulunan bir belediye ve Dorneck ilçesinin merkezidir. Birs vadisinin aşağı kesiminde, Basel'in güneyinde yer alır. Belediyenin nüfusu 31 Aralık 2025 itibarıyla 6.947'dir. Dornach, Goetheanum ile Rudolf Steiner tarafından kurulan antropozofi hareketinin uluslararası merkezi olarak tanınır.

Coğrafya

Dornach, Birs Nehri ile Gempen Platosu'nun yamaçları arasında bulunur. Belediye; Dornachdorf veya Oberdornach olarak adlandırılan tarihî yerleşim ile Dornachbrugg'dan oluşur. Bu iki yerleşim 19. yüzyılın son çeyreğine kadar birbirinden belirgin biçimde ayrıydı.

Belediyenin yüzölçümü 5,79 km²'dir. Dornach, Basel metropolitan bölgesiyle kara yolu, demir yolu ve tramvay bağlantılarına sahiptir. Dornach-Arlesheim tren istasyonu komşu Arlesheim belediyesiyle ortak kullanılmaktadır.

Tarihçe

Dornach çevresinde Neolitik Çağ'a, Roma dönemine ve Erken Orta Çağ'a ait arkeolojik kalıntılar bulunmuştur. Yerleşimin adı yazılı kaynaklarda ilk kez 1223'te de Tornacho, 1307'de ise zu Dornach biçiminde geçer. Orta Çağ'ın sonlarında Dorneck derebeyliğine bağlı olan yerleşimin yarısı ile Dorneck Kalesi 1485'te Solothurn tarafından satın alındı. Solothurn, Thierstein hanedanına ait kalan hakları 1502'de edinerek bölgenin tamamında egemenlik kurdu.

22 Temmuz 1499'da Dornach yakınlarında gerçekleşen Dornach Muharebesi, Svabya Savaşı'nın belirleyici çatışması oldu. Eski İsviçre Konfederasyonu kuvvetlerinin kazandığı zaferin ardından Kutsal Roma İmparatoru I. Maximilian barış görüşmelerine razı oldu.

Birs Nehri'nin 1865-1875 yıllarında ıslah edilmesi, Basel-Delémont demir yolu hattının döşenmesini ve yeni sanayi alanlarının oluşturulmasını sağladı. Hat 1875'te hizmete girdi. Saatçilik endüstrisine yarı mamul sağlamak amacıyla 1895'te kurulan metal fabrikası, 20. yüzyılda belediyenin başlıca işverenlerinden biri oldu. Basel ile Dornachbrugg arasında 1902'de açılan tramvay hattı da yerleşimin gelişmesini hızlandırdı.

Antropozofi

Rudolf Steiner'ın tasarladığı ilk Goetheanum'un yapımına 1913'te başlanmasıyla Dornach, antropozofi hareketinin merkezi hâline geldi. Ahşaptan yapılan ilk bina 1920'de açıldı ancak 31 Aralık 1922'yi 1 Ocak 1923'e bağlayan gece çıkan yangında yıkıldı. Günümüzdeki betonarme Goetheanum 1924-1928 yılları arasında inşa edildi.

Dornach'taki Goetheanum, Genel Antropozofi Derneği ile Ruhsal Bilim Okulunun merkezidir. Yapı ve çevresindeki Rudolf Steiner tasarımı binalar, yerleşimin mimari ve kültürel kimliğinin önemli bir bölümünü oluşturur.

Kaynakça

Dış bağlantılar

• Wikimedia Commons'ta Dornach ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
• Dornach Belediyesi resmî sitesi