EPYC

Öncesi

AMD, 2003'te çıkardığı Opteron ile sunucu pazarında yer edinmişti. Opteron'un son yıllarında ise durum değişti. AnandTech'in 2019'daki değerlendirmesine göre bu dönemde Intel'in en iyi sunucu işlemcileri Opteron'dan üç kata kadar daha hızlıydı ve AMD'nin sunucu pazarındaki payı sıfıra yuvarlanacak kadar küçülmüştü.

AMD'nin yeni Zen çekirdeği önce Mart 2017'de Ryzen masaüstü işlemcileriyle piyasaya çıktı. AnandTech, AMD'nin CEO'su Lisa Su ile yaptığı görüşmeye dayanarak sunucu ürününün şirket için Ryzen kadar önemli olduğunu yazdı. Yayına göre kurumsal pazarda kâr marjları yüksek olduğundan, bu pazarda birkaç puanlık pay kazanmak bile şirketin gelirine milyarlarca dolar ekleyebilirdi.

Naples (2017)

AMD, 7 Mart 2017'de "Naples" kod adlı sunucu işlemcisini tanıttı. Şirketin açıklamasına göre işlemci 32 çekirdek ve çekirdek başına iki iş parçacığı, işlemci başına sekiz DDR4 bellek kanalı ve 128 PCIe 3.0 hattı sunacak, iki işlemcili sunucularda işlemciler Infinity Fabric adlı tutarlı bağlantıyla birbirine bağlanacaktı. AMD, Naples'ın o günkü en güçlü rakip üründen yüzde 45 daha çok çekirdek, yüzde 60 daha çok giriş/çıkış kapasitesi ve yüzde 122 daha çok bellek bant genişliği sunduğunu ileri sürdü; ilk işlemcilerin 2017'nin ikinci çeyreğinde çıkacağını açıkladı. AnandTech'e göre tek bir işlemci yuva başına 2 TB'a kadar bellek destekleyecek ve 170 GB/s bellek bant genişliği sunacaktı. Ürün adı o sırada belli değildi; Lisa Su, Opteron adının da şirket içinde tartışılan seçenekler arasında olduğunu söylemişti.

AMD, 16 Mayıs 2017'deki yatırımcı toplantısında markanın adının EPYC olacağını açıkladı. Aynı toplantıda gösterilen bir karşılaştırmada tek bir EPYC işlemcisi, iki işlemcili orta sınıf bir rakip sistemi geride bıraktı. EPYC 7000 serisi 20 Haziran 2017'de Austin'de piyasaya çıktı. Çıkışta HPE, Dell, Asus, Gigabyte, Inventec, Lenovo, Sugon, Supermicro, Tyan ve Wistron EPYC tabanlı sunucular tanıttı. Microsoft, Red Hat ve VMware işletim sistemlerinin ve sanallaştırma yazılımlarının EPYC'i desteklediğini gösterirken Baidu ile Microsoft Azure EPYC kullanacaklarını duyurdu. AMD, EPYC 7601 tabanlı iki işlemcili bir sistemin SPECint_rate2006 sınamasında 2360 puanla iki yuvalı sistemler arasında o güne kadarki en yüksek sonucu aldığını açıkladı.

AnandTech'e göre ilk gün dört model satışa çıktı; ailenin toplam on iki modelinden dokuzu iki yuvalı, üçü ise yalnızca tek yuvalı sunucular için tasarlanmıştı ve kalan modeller Temmuz sonunda sunulacaktı. AMD dört yuvalı bir seçenek sunmadı; şirketin gerekçesi, kullanılan sunucuların yüzde 90-95'inin tek ya da iki yuvalı olmasıydı. Model adları da bir düzene göre kuruldu. EPYC 7551P adında 7 sayısı 7000 serisini, ortadaki iki basamak ürünün serideki yerini, son basamak kuşağı gösterir; sondaki P harfi ise işlemcinin yalnızca tek yuvalı sistemlerde çalıştığını belirtir.

Büyük bulut sağlayıcıları arasında EPYC'i ilk kullanan Microsoft Azure'du. AMD, Aralık 2017'de Azure'un EPYC 7551 işlemcileriyle çalışan Lv2 sanal makinelerini devreye aldığını ve Azure'un EPYC'i kullanan ilk küresel bulut sağlayıcısı olduğunu duyurdu. Bu sanal makineler depolama ağırlıklı iş yükleri için tasarlanmıştı ve işlemci başına 128 PCIe hattından yararlanarak çok sayıda NVMe diske doğrudan erişiyordu.

Rome (2019)

AMD, 6 Kasım 2018'de San Francisco'daki "Next Horizon" etkinliğinde Zen 2 çekirdeğini ve "Rome" kod adlı ikinci kuşak EPYC'i ilk kez gösterdi. Şirket, Rome'un 64'e kadar Zen 2 çekirdeği taşıyacağını ve yongacık adını verdiği ayrı silisyum parçaların Infinity Fabric'in geliştirilmiş bir sürümüyle tek bir pakette birleştirileceğini açıkladı. Çekirdekler TSMC'nin 7 nm sürecinde, giriş/çıkış bölümü ise olgun bir 14 nm süreçte üretilecekti. Aynı etkinlikte Amazon Web Services, EPYC işlemcili M5, R5 ve T3 sanal sunucu türlerinin kullanıma açıldığını duyurdu.

Rome 7 Ağustos 2019'da piyasaya çıktı. En üst modeller 64 çekirdek, 256 MB L3 önbelleği ve 128 PCIe 4.0 hattı sunuyor, sekiz bellek kanalını koruyordu. Ailede 19 model vardı ve bunların 13'ü iki yuvalı sunucular için tasarlanmıştı. Bütün modeller 128 PCIe 4.0 hattını ve DDR4-3200 türünde yuva başına 4 TiB belleği destekliyordu. En üst model EPYC 7742 2,25 GHz temel ve 3,40 GHz en yüksek saat sıklığıyla 225 vat harcıyor ve 6.950 dolara satılıyordu. AnandTech, AMD'nin daha ucuz modellerde özellik kısmadığını, sekiz çekirdekli en ucuz 7252'nin bile 128 hattın ve 4 TB belleğin tamamını desteklediğini belirtti. AMD'nin kurumsal ürünler biriminin başındaki Forrest Norrod, AnandTech'e Rome'u Intel'in Ice Lake işlemcileriyle rekabet etmek üzere tasarladıklarını, ama karşılarında önceki kuşağın yeniden sunulmuş bir sürümünü bulduklarını söyledi.

Rome'un çıkışından sonra bulut sağlayıcıları EPYC'i yaygın biçimde benimsemeye başladı. Google Cloud, Şubat 2020'de Rome tabanlı N2D sanal makine ailesini deneme sürümüyle kullanıma açtı. Bu sanal makineler 224'e kadar sanal işlemci sunuyor, Google'ın önceki N serisine göre yüzde 13'e varan tasarruf sağlıyor ve sekiz kanallı DDR4-3200 desteği sayesinde yüzde 70'e kadar daha yüksek bellek bant genişliği veriyordu.

Milan ve Milan-X (2021-2022)

AMD, üçüncü kuşak EPYC 7003 serisini ("Milan") 15 Mart 2021'de çevrim içi bir etkinlikle tanıttı. Zen 3 çekirdeğine dayanan seri işlemci başına 64 çekirdeğe kadar çıkıyor ve AMD'ye göre önceki kuşağa kıyasla çevrim başına yüzde 19'a kadar daha çok buyruk işliyordu. Seride ayrıca SEV-SNP adlı yeni bir sanal makine koruma özelliği sunuldu. Çıkışta AWS, Cisco, Dell, Google Cloud, HPE, Lenovo ve Microsoft Azure yeni işlemcileri kullanacaklarını açıkladı; Google Cloud yeni C2D sanal makinelerini, Azure ise yüksek başarımlı hesaplama için HBv3 sanal makinelerini duyurdu. AnandTech'e göre işlemciler donanım yazılımı güncellemesiyle Rome için tasarlanmış anakartlara takılabiliyordu. En üst model EPYC 7763, 280 vat soğutma tasarım gücüyle 2,45 GHz temel saat sıklığında çalışıyor ve 7.890 dolara satılıyordu.

AMD, 8 Kasım 2021'deki "Accelerated Data Center Premiere" etkinliğinde 3D V-Cache teknolojili EPYC işlemcilerini ilk kez gösterdi ve Meta'nın veri merkezlerinde EPYC işlemcilerini kullanmaya başladığını duyurdu. AMD ile Meta, üçüncü kuşak EPYC'e dayanan tek yuvalı ve açık tasarımlı bir bulut sunucusu tanımlamak için birlikte çalışmıştı. Aynı gün AMD, dördüncü kuşağın iki kolunu da açıkladı. Genoa 96'ya kadar Zen 4 çekirdeği, Bergamo ise buluta yönelik ve daha yoğun yerleşimli 128'e kadar Zen 4c çekirdeği taşıyacaktı; ikisi de TSMC'nin 5 nm sürecinde üretilecek ve aynı yuvayı kullanacaktı.

"Milan-X" adıyla anılan 3D V-Cache'li EPYC 7003 işlemcileri 21 Mart 2022'de satışa çıktı. Tom's Hardware'e göre bunlar, üç boyutlu yığılmış önbellekle satışa sunulan ilk yongalardı. Dört modelden oluşan ailenin en üstünde 64 çekirdekli ve 768 MB L3 önbellekli EPYC 7773X 8.800 dolarla yer aldı. Microsoft, Azure'daki HBv3 sanal makinelerinde Milan-X kullanmaya başlamıştı. AnandTech'e göre AMD bu işlemcileri özellikle sonlu elemanlar çözümlemesi ve elektronik tasarım otomasyonu gibi büyük önbellekten yararlanan iş yüklerine yöneltti.

Genoa ve dördüncü kuşak ailesi (2022-2024)

Dördüncü kuşak EPYC 9004 serisi ("Genoa") 10 Kasım 2022'de piyasaya çıktı. Zen 4 çekirdeğine dayanan seri, EPYC ailesine ilk kez DDR5 bellek, PCIe 5.0 ve bellek genişletmesi için CXL 1.1+ desteğini getirdi; önceki kuşağa göre iki kat şifreleme anahtarı sunuyordu. Çıkış etkinliğinde Dell, Google Cloud, HPE, Lenovo, Microsoft Azure, Oracle Cloud Infrastructure, Supermicro ve VMware yeni işlemcileri desteklediklerini açıkladı. Ailenin en üst modeli EPYC 9654, 96 çekirdek ve 360 vat soğutma tasarım gücüyle 11.805 dolara satıldı. ServeTheHome'a göre işlemci önceki kuşağa göre yuva başına yüzde 50-60 daha yüksek başarım sunuyordu ve sunucu pazarında dengeleri değiştiren bir üründü.

AMD, 13 Haziran 2023'teki "Data Center and AI Technology Premiere" etkinliğinde dördüncü kuşağa iki yeni kol ekledi. EPYC 97X4 serisi ("Bergamo"), Zen 4c çekirdeğiyle 128 çekirdeğe kadar çıkıyordu ve buluta yönelik iş yükleri için tasarlanmıştı. Etkinliğe katılan Meta, Instagram ve WhatsApp gibi uygulamalarında bu işlemcilerle belirgin başarım kazancı elde ettiğini açıkladı. 3D V-Cache'li Genoa sürümü ("Genoa-X") ise 96 çekirdek ve 1 GB'ı aşan L3 önbelleğiyle teknik hesaplama iş yüklerine yöneltildi. Microsoft aynı etkinlikte Genoa-X ile çalışan Azure HBv4 ve HX sanal makinelerini genel kullanıma açtı.

EPYC 8004 serisi ("Siena") 18 Eylül 2023'te çıktı ve dördüncü kuşak aileyi tamamladı. Zen 4c çekirdeklerini SP6 adlı yeni ve daha küçük bir yuvaya taşıyan seri, perakende, üretim ve telekomünikasyon gibi alanlardaki uç bilişim uygulamalarından veri merkezlerindeki bulut hizmetlerine kadar düşük güç tüketimi isteyen yerlere yönelikti. ServeTheHome'a göre Siena en çok dört adet 16 çekirdekli yongacıkla 64 çekirdeğe çıkıyor, EPYC 9004 ile aynı giriş/çıkış kırmığını kullanıyor, ama altı DDR5 kanalı ve 96 PCIe 5.0 hattıyla sınırlı kalıyor ve yalnızca tek yuvalı sistemlerde çalışıyordu.

AMD, 21 Mayıs 2024'te küçük ve orta ölçekli işletmeler ile barındırma hizmeti verenler için EPYC 4004 serisini çıkardı. Tom's Hardware'e göre bu işlemciler masaüstü Ryzen 7000 işlemcilerinin AM5 yuvasını kullanan ve ECC bellek gibi sunucu özellikleri eklenmiş sürümleriydi. Seride 4 ile 16 çekirdek arasında sekiz model vardı; işlemciler 5,7 GHz'e kadar çıkıyor, 192 GB'a kadar ECC'li DDR5-5200 bellek ve 28 PCIe 5.0 hattı destekliyor, 65 ile 170 vat arasında soğutma tasarım gücü taşıyordu. 4584PX ve 4484PX modelleri ise 3D V-Cache sayesinde 128 MB L3 önbellek taşıyordu.

Turin (2024)

Lisa Su, 3 Haziran 2024'teki Computex konuşmasında beşinci kuşak "Turin" işlemcilerini tanıttı ve 2024'ün ikinci yarısında çıkacaklarını açıkladı. Turin, EPYC 9005 serisi adıyla 10 Ekim 2024'te satışa çıktı. Seri, işlemci başına 8 ile 192 arasında çekirdek sunuyordu ve önceki kuşağın SP5 platformuyla uyumluydu. AMD'ye göre Zen 5 çekirdeği, kurumsal ve bulut iş yüklerinde Zen 4'e göre çevrim başına yüzde 17'ye, yapay zekâ ve yüksek başarımlı hesaplama iş yüklerinde ise yüzde 37'ye kadar daha çok buyruk işliyordu. Serinin yeni modellerinden 64 çekirdekli EPYC 9575F, grafik işlem birimli yapay zekâ sunucularında ana işlemci olarak kullanılmak üzere 5 GHz'e kadar çıkacak biçimde tasarlanmıştı. En üst model olan 192 çekirdekli EPYC 9965 ise 500 vat soğutma tasarım gücüyle 14.813 dolara satıldı. Tom's Hardware'e göre 192 çekirdekli modeller TSMC'nin 3 nm sürecinde üretilen yoğun Zen 5c çekirdeklerini, 128 çekirdeğe kadar çıkan standart modeller ise 4 nm sürecinde üretilen Zen 5 çekirdeklerini kullanıyordu. Standart Zen 5 modelleri 8 çekirdekten başlayan 22 modelden oluşuyordu. AMD'nin çıkış bülteninde yoğun Zen 5c çekirdekli beş modelle birlikte toplam 27 model yer aldı. Zen 5c çekirdekli modeller, sektör yayınlarında "Turin Dense" adıyla da anıldı.

4005 ve 8005 serileri (2025-2026)

EPYC 4005 serisi 13 Mayıs 2025'te çıktı ve EPYC 4004 serisiyle aynı AM5 yuvasını kullanmayı sürdürdü. TechPowerUp'a göre "Grado" kod adlı bu işlemciler, Ryzen 9000 masaüstü işlemcilerindeki paketle aynı yapıdaydı. Pakette 4 nm sürecinde üretilmiş iki Zen 5 yongacığı ile 6 nm sürecinde üretilmiş bir giriş/çıkış kırmığı vardı. İşlemciler 6 ile 16 çekirdek arasında sunuluyor, iki kanal üzerinden 192 GB'a kadar ECC'li DDR5-5600 bellek ve 28 PCIe 5.0 hattı destekliyordu. Serinin 16 çekirdekli EPYC 4585PX modelinde iki yongacıktan birinin üstüne 64 MB'lık ek önbellek yığılmıştır ve bu yongacıktaki L3 önbellek 96 MB'a çıkar.

AMD, EPYC 8004'ün ardılı olan "Sorano" kod adlı EPYC 8005 serisini Şubat 2026'nın sonunda duyurdu ve SP6 yuvalı serinin model çizelgesini 19 Mayıs 2026'da yayımladı. Seri, 8 çekirdekli EPYC 8025P'den 84 çekirdekli EPYC 8635P'ye uzanan ve hepsi yalnızca tek yuvalı sistemlerde çalışan yedi modelden oluşur. Seri, Zen 5 çekirdekleriyle 8 ile 84 çekirdek arasında modeller sunuyor ve 70 ile 225 vat arasında bir güç aralığında kalıyordu. AMD'ye göre 84 çekirdekli EPYC 8635P, 64 çekirdekli öncülüne göre yüzde 40 daha yüksek tamsayı başarımı ve yüzde 9,5 daha yüksek vat başına başarım sağlıyordu. Seri telekomünikasyon, uç bilişim ve bulut depolama sistemleri için tasarlandı; 5G baz istasyonu yazılımlarında hata düzeltme adımlarını hızlandıran iyileştirmeler de içeriyordu. AMD'nin ürün sayfasına göre işlemciler altı kanal üzerinden yuva başına 3 TB'a kadar DDR5-6400 bellek, 96 PCIe 5.0 hattı ve 4,5 GHz'e kadar saat sıklığı sunuyordu.

Venice (2026)

AMD, 21 Mayıs 2026'da altıncı kuşak "Venice" işlemcilerinin Tayvan'da TSMC'nin 2 nm sürecinde seri üretime geçtiğini ve ileride TSMC'nin Arizona'daki fabrikasında da üretileceğini açıkladı. Şirkete göre Venice, bu süreçte seri üretime geçen ilk yüksek başarımlı hesaplama ürünüydü. AMD, 23 Temmuz 2026'da San Francisco'daki "Advancing AI 2026" etkinliğinde altıncı kuşak EPYC işlemcilerini resmen tanıttı. Şirketin bütün bir sunucu rafını kaplayan Helios adlı yapay zekâ sistemi 72 Instinct MI455X grafik işlemcisini 18 Venice işlemcisiyle birleştiriyordu. Meta'nın altıncı kuşak EPYC platformlarını kendi laboratuvarlarında sınamakta olduğu da açıklandı.

TechPowerUp'a göre EPYC 9006 ailesi dört ürün hattından oluşur. SP7 yuvalı ana hat en fazla çekirdek ve başarımı hedefler, SP8 yuvalı hat kurumsal sunuculara yöneliktir, 9006X hattı 3D V-Cache ile büyük önbellek sunar ve "Verano" kod adlı 9006 LP hattı ise LPDDR bellekle yapay zekâ hızlandırıcılarını yöneten sunucular için tasarlanmıştır. Zen 6 çekirdekli modeller 96 çekirdeğe, yoğun Zen 6c çekirdekli modeller ise 256 çekirdeğe kadar çıkar. SP7 platformu 16 kanallı DDR5 bellek arabirimi sunar; standart RDIMM bellekler 8000 MT/s, MRDIMM bellekler ise 12.800 MT/s hızında desteklenir. Her yuva 128 PCIe 6.0 hattı verir ve bellek genişletmesi için CXL 3.1 desteklenir. TechPowerUp'a göre SP7 modellerinin 2026'nın son çeyreğinde, SP8 modellerinin 2027'nin ilk yarısında, 9006X ve 9006 LP modellerinin ise 2027'nin ikinci yarısında satışa sunulması planlanmıştır.

Tom's Hardware, serinin en üst modeli EPYC 9996'nın 256 çekirdek, 512 iş parçacığı, 1.024 MB L3 önbellek ve 600 vat soğutma tasarım gücü taşıdığını bildirdi. Yayına göre AMD, yoğun Zen 6c yongacıklarının 32'şer çekirdek taşıdığını doğruladı. Venice'in yuva başına 1,6 TB/s bellek bant genişliği, Turin'in 576 GB/s değerinin yaklaşık üç katıdır. Verano ise 72'ye kadar çekirdek ve 24 kanallı LPDDR5X bellek sunacaktır. ServeTheHome'a göre iki çekirdek türünün yongacıkları da TSMC'nin 2 nm sürecinde üretilir ve iki türde de çekirdek başına 4 MB L3 önbellek düşer.

AMD aynı etkinlikte sonraki kuşakları da duyurdu. Zen 7 mimarisine dayanan "Florence", "Ferrara" ve "Fidenza" kod adlı EPYC işlemcilerinin 2028'de, Zen 8 mimarisine dayanan "Ravenna" işlemcilerinin ise 2030'da çıkması planlanmıştır.

AMD, Ekim 2026'da San Jose'deki Open Compute Project (OCP) zirvesinde eylemci yapay zekâ iş yükleri için Helion adlı bir raf tasarımını tanıttı. Tasarımın yalnızca işlemcilerden oluşan yapılandırmasında, 256 çekirdekli Venice işlemcili düğümlerle bir rafta 32.768'e kadar Zen 6 çekirdeği yer alabilir. Kurumsal yapılandırma ise işlemci düğümlerini 16'ya kadar Instinct MI350P hızlandırıcısıyla aynı rafta birleştirir. AMD, tasarımın belirtimlerini OCP'ye vereceğini açıkladı. İş ortaklarının kuracağı Helion sistemlerinin Kasım 2026'da sunulması planlanmıştır.

Çok kırmıklı yapı

EPYC'in bütün kuşakları, tek parça büyük bir kırmık yerine birden çok küçük kırmığın aynı pakette birleştirilmesine dayanır. İlk kuşak Naples, Ryzen masaüstü işlemcilerinde kullanılan "Zeppelin" kırmığından dört tanesini tek pakette birleştirir. Her Zeppelin kırmığının alanı 195,2 mm²'dir. AnandTech'e göre aynı devreler tek bir kırmıkta toplansaydı yaklaşık 780 mm² alan ve 19,2 milyar transistör gerekecekti; bu büyüklük GlobalFoundries'in 14 nm sürecinde o güne kadar ürettiği her şeyden büyüktü. Her kırmıkta dörder çekirdekten oluşan iki çekirdek kompleksi (CCX) ve iki bellek kanalı vardır; dört kırmık da birbirine Infinity Fabric bağlantılarıyla bağlanır. Her kırmığın kendi bellek kanalları olduğundan bir çekirdeğin başka bir kırmığa bağlı belleğe erişmesi ek bir atlama ve gecikme getirir. AnandTech'e göre tek bir Naples işlemcisi bu bakımdan dört bölgeli bir tekdüze olmayan bellek erişimi (NUMA) sistemi gibi davranır. Paketteki her kırmık öteki üç kırmığa doğrudan bağlı olduğundan kırmık dışına çıkan veri tek atlamada hedefine ulaşır ve her bağlantı iki yönde 42,6 GB/s bant genişliği sunar. Daha az çekirdekli modellerde her çekirdek kompleksinde eşit sayıda çekirdek kapatılır. Örneğin 24 çekirdekli modellerde her çekirdek kompleksinde bir çekirdek devre dışıdır; 8 çekirdekli EPYC 7251'de ise her komplekste yalnızca bir çekirdek çalışır ve işlemci, çekirdek başına lisanslanan ama belleğe bağımlı yazılımlar için sekiz bellek kanalının tamamını korur.

İkinci kuşak Rome'da yapı değişti. Bütün dış bağlantılar merkezdeki tek bir giriş/çıkış kırmığında (IOD) toplandı ve çekirdekler bu kırmığın çevresine yerleştirilen sekiz hesaplama yongacığına (CCD) taşındı. Her hesaplama yongacığında dörder çekirdekli iki çekirdek kompleksi vardır ve her kompleks 16 MB L3 önbelleği paylaşır. Yongacıklar birbirleriyle doğrudan değil, yalnızca giriş/çıkış kırmığı üzerinden haberleşir. AMD mühendislerinin 2020'de ISSCC konferansında sunduğu çalışmaya göre Rome'un her biri sekiz Zen 2 çekirdeği taşıyan 7 nm hesaplama yongacıklarının alanı 74 mm²'dir. Çalışma, analog devrelerin ileri üretim süreçlerinde mantık devreleri ve SRAM kadar küçülmediğini, bu nedenle bellek arabirimlerini ve yüksek hızlı seri bağlantıları olgun bir süreçte tutmanın maliyeti düşürdüğünü açıklar. AMD'nin 2021'de ISCA'da yayımlanan bir başka çalışması da yongacık yaklaşımına geçişi, yeni üretim süreçlerinin getirdiği yoğunluk artışının yavaşlaması ve üretim maliyetlerinin artmasıyla gerekçelendirir.

Sonraki kuşaklar aynı ilkeyi büyüterek sürdürdü. Milan'da her yongacığın sekiz çekirdeği tek bir 32 MB L3 önbelleği paylaşır hâle geldi. ServeTheHome'a göre Genoa'da yongacık sayısı Rome ve Milan'daki sekizden on ikiye çıktı. Bergamo, Zen 4c çekirdeği sayesinde 16 çekirdekli sekiz yongacık kullanır ve Genoa ile aynı giriş/çıkış kırmığını paylaşır. Turin'de Zen 5 modelleri 16'ya kadar sekiz çekirdekli yongacık, Zen 5c modelleri ise 12'ye kadar 16 çekirdekli yongacık kullanır. Turin'in giriş/çıkış kırmığı 6 nm sürecinde üretilir. Venice'te ise pakette iki giriş/çıkış kırmığı vardır.

Bellek, giriş/çıkış ve yuvalar

EPYC işlemcileri bellek denetleyicilerini, PCI Express denetleyicilerini ve SATA, USB gibi arabirimleri işlemcinin içinde toplar; bu nedenle ayrı bir yonga seti gerektirmez. Naples iki yuvalı sistemlerde her işlemcinin 128 hattından 64'ünü öteki işlemciyle haberleşmek için Infinity Fabric kipinde kullanır. Böylece iki işlemcili bir sunucuda da dış aygıtlar için toplam 128 hat kalır, bellek kapasitesi ise iki katına çıkar. Tek bir Naples işlemcisi 128 PCIe 3.0 hattıyla altı grafik kartını tam bant genişliğiyle ya da 32 NVMe diski doğrudan bağlayabilir.

Bellek kanalı sayısı kuşaklar boyunca arttı. İlk üç kuşak sekiz DDR4 kanalı kullanırken Genoa ve Genoa-X 12 DDR5 kanalına çıktı; Bergamo da Genoa ile aynı giriş/çıkış kırmığını kullanır. Turin de 12 kanalda kaldı, ama desteklenen hız DDR5-6400'e yükseldi. Turin işlemcisi tek yuvalı sunucularda 128, iki yuvalı sunucularda toplam 160 PCIe 5.0 hattı sunar. Chips and Cheese'e göre DDR5-6400 yalnızca doğrulanmış sistemlerde ve kanal başına tek bellek modülüyle desteklenir; kanal başına iki modül kullanıldığında hız 4400 MT/s'ye iner. Yayının ölçümlerinde EPYC 9575F, 576 GB/s'lik kuramsal bellek bant genişliğinin yaklaşık yüzde 99'unu okuma işlemlerinde kullanabildi.

İlk üç kuşak LGA 4094 türündeki SP3 yuvasını kullanır; Naples ve Rome işlemcileri aynı anakartlara takılabilir. Milan ve Milan-X de donanım yazılımı güncellemesiyle aynı yuvada çalışır. Genoa, Genoa-X, Bergamo ve Turin SP5 yuvasını paylaşır. Siena ve EPYC 8005 daha küçük SP6 yuvasını, EPYC 4004 ve 4005 ise masaüstü Ryzen işlemcileriyle aynı AM5 yuvasını kullanır. Venice ailesi için SP7 ve SP8 adlı iki yeni yuva tanıtılmıştır.

3D V-Cache

AMD, bazı EPYC modellerinde L3 önbelleğini artırmak için hesaplama yongacıklarının üzerine ek SRAM kırmıkları yığan 3D V-Cache teknolojisini kullanır. İlk uygulama olan Milan-X'te her Zen 3 yongacığının kendi 32 MB'lık L3 önbelleğinin üstüne 64 MB'lık bir SRAM kırmığı yerleştirilir ve yongacık başına L3 önbellek 96 MB'a çıkar. Sekiz yongacıkla toplam 768 MB'a ulaşılır. Ek kırmık, alttaki yongacıkla aynı TSMC 7 nm sürecinde üretilir ve 36 mm² alan kaplar. Tam donanımlı bir Milan-X işlemcisi bu kırmıklarla yaklaşık 26 milyar ek transistör taşır. Ek önbellek güç bütçesinden pay aldığı için AMD, soğutma tasarım gücünü aynı tutmak amacıyla bu modellerin saat sıklıklarını biraz düşürmüştür.

Genoa-X'te aynı yöntem 12 yongacığa uygulanır. Her yongacığın üstüne 64 MB eklenerek toplam L3 önbellek 1.152 MB'a çıkar. AnandTech'e göre bu modeller yalnızca önbellek kapasitesiyle sınırlanan iş yüklerinde, örneğin akışkanlar dinamiği, veritabanları ve elektronik tasarım otomasyonunda belirgin kazanç sağlar. EPYC 4004 serisindeki PX modelleri de aynı teknolojiyle 128 MB L3 önbelleğe ulaşır. Tom's Hardware'e göre Venice'in 3D V-Cache'li sürümü 96 çekirdek ve 1.152 MB L3 önbellekle 2027'nin ikinci yarısında çıkacak ve 5,15 GHz'e kadar saat sıklığına ulaşacaktır.

Zen 4c ve yoğun çekirdekler

Bergamo ile tanıtılan Zen 4c çekirdeği, Zen 4 ile aynı buyruk kümesini korur, ama daha küçük bir alana sığdırılmıştır. ServeTheHome'a göre çekirdek başına L3 önbellek 4 MB'tan 2 MB'a indirilmiş ve devre yerleşimi sıkıştırılmıştır. Böylece 16 çekirdekli yongacıklar elde edilir. Çekirdekler AVX-512, bfloat16 ve VNNI gibi uzantıları desteklemeyi sürdürür; kısılan şey yalnızca önbellek ve en yüksek saat sıklığıdır. En üst model EPYC 9754, 128 çekirdek ve 256 iş parçacığıyla 11.900 dolara satıldı. Eşzamanlı çoklu iş parçacığı desteği kapatılmış 9754S ise 128 iş parçacığıyla sunuldu. Aynı yaklaşım Turin'de Zen 5c, Venice'te ise Zen 6c çekirdekleriyle sürdü. Zen 6 kuşağında hem standart hem yoğun yongacıklarda çekirdek başına 4 MB L3 önbellek vardır.

Güvenlik

EPYC işlemcileri, şifreleme anahtarlarını yöneten ayrı bir AMD Secure Processor içerir. Bu işlemci, sistem belleğinin tamamını açılışta üretilen tek bir anahtarla şifreleyen Transparent Secure Memory Encryption (TSME) özelliğini ve her sanal makineye ayrı bir anahtar veren Secure Encrypted Virtualization (SEV) özelliğini yönetir. SEV, sanal makinelerin belleğini hem öteki sanal makinelerden hem de hipervizörden yalıtır. AMD, SEV'i kuşaktan kuşağa genişletmiştir:

• EPYC 7001: Sanal makine belleğinin 128 bit AES ile şifrelenmesi, 15 şifreleme anahtarı.
• EPYC 7002: Sanal makine durdurulduğunda işlemci yazmaçlarının içeriğini de şifreleyen SEV-ES, 509 anahtar.
• EPYC 7003: Bellek bütünlüğünü de koruyan, kötü niyetli bir hipervizörün belleği yeniden eşlemesi ya da eski veriyi yeniden oynatması gibi saldırılara karşı güvence veren SEV-SNP.
• EPYC 8004 ve 9004: CXL ile bağlanan belleğin de şifrelenmesi, 256 bit AES-XTS, 1006 anahtar.
• EPYC 9005: Ağ kartı, hızlandırıcı ve depolama gibi PCIe aygıtlarını da korunan sanal makinenin sınırları içine alan Trusted I/O.
• EPYC 9006: Tümleşik Caliptra ve kuantum sonrası şifreleme (LMS) desteği, fiziksel saldırılara ve yan kanal saldırılarına karşı önlemler.

David Kaplan'ın 2023'te ACM Queue dergisinde yayımlanan makalesine göre SEV-SNP, bulutta sanal makinelere hem gizlilik hem bütünlük yalıtımı sunan ve ticari ürünlerde yer alan ilk x86 teknolojisidir ve Microsoft Azure, AWS ve Google Cloud'da kullanılmaktadır. TechPowerUp'a göre Venice, giriş/çıkış kırmığı düzeyinde 4096 bitlik RSA desteği de getirmiştir.

Birinci kuşak (Naples, EPYC 7001)

155/170 vat olarak verilen modeller, DDR4-2400 bellekle 155 vat, DDR4-2666 bellekle 170 vat harcar. Sonu P ile biten modeller yalnızca tek yuvalı sistemlerde çalışır.

İkinci kuşak (Rome, EPYC 7002)

Üçüncü kuşak (Milan ve Milan-X, EPYC 7003)

AnandTech'e göre F ile biten modeller çekirdek başına başarımı öne çıkarır ve yongacık başına daha az çekirdek açık tutar; 56 çekirdekli 7663'te ise her yongacıkta sekiz yerine yedi çekirdek çalışır. Tom's Hardware'e göre X ile biten Milan-X modelleri, eşdeğer genel amaçlı modellerden daha pahalıdır.

Dördüncü kuşak (Genoa, Genoa-X ve Bergamo, EPYC 9004)

AM5 yuvalı 4004 serisi

Beşinci kuşak (Turin, EPYC 9005)

Altıncı kuşak (Venice, EPYC 9006)

Tom's Hardware'in yayımladığı SP8 listesi 8 çekirdekli EPYC 9016'dan (130 vat) 128 çekirdekli EPYC 9746'ya (400 vat) kadar uzanan 21 model içerir.

Süper bilgisayarlar

AMD, Mayıs 2019'da ABD Enerji Bakanlığı, Oak Ridge Ulusal Laboratuvarı ve Cray ile birlikte Frontier adlı eksaölçekli süper bilgisayarı duyurdu. Sistemin her düğümünde yüksek başarımlı hesaplama için özelleştirilmiş bir EPYC işlemcisi, Infinity Fabric üzerinden dört Radeon Instinct grafik işlemcisine bağlanacaktı. TOP500'e göre Frontier, Mayıs 2022'de HPL sınamasında saniyede 1,102 eksa kayan nokta işlemine (FLOPS) ulaşarak listenin başına geçti; bu sınamada eksaölçekli başarıma ondan önce ulaşan bir sistem olmamıştı. Sistemin TOP500 kaydında işlemci, 2 GHz'de çalışan 64 çekirdekli "AMD Optimized 3rd Generation EPYC" olarak geçer. Frontier, 9.066.176 çekirdekle 1.353 petaFLOPS HPL başarımına ulaşmıştır.

Aynı listede Finlandiya'daki LUMI de 151,9 petaFLOPS ile üçüncü sıraya yerleşti ve Avrupa'nın en güçlü sistemi oldu. LUMI'nin grafik işlemcili bölümündeki 2978 düğümün her birinde 64 çekirdekli bir EPYC 7A53 "Trento" işlemcisi ve dört Instinct MI250X vardır. Yalnızca işlemcilerden oluşan bölümün 2048 düğümünde ise ikişer adet 64 çekirdekli EPYC 7763 kullanılır. Haziran 2026 TOP500 listesinde ilk on sistemden dördü AMD işlemcisi taşır. İkinci sıradaki El Capitan'ın işlemcisi listede "AMD 4th Gen EPYC 24C" olarak geçer; Frontier üçüncü sıradadır; İtalyan enerji şirketi Eni'nin HPC7 ve HPC6 sistemleri de altıncı ve sekizinci sıralarda yer alır. LUMI ise on birinci sıraya gerilemiştir.

Bulut ve büyük veri merkezleri

EPYC, ilk kuşaktan başlayarak büyük bulut sağlayıcılarının sanal sunucularında kullanılmıştır. Microsoft Azure 2017'de, Amazon Web Services 2018'de, Google Cloud 2020'de EPYC tabanlı sanal sunucular sunmaya başlamış, Meta ise 2021'de EPYC'i veri merkezlerinde kullanmaya başlamıştır. AMD, Turin'in çıkışında dünya genelinde EPYC tabanlı 950'den fazla bulut sanal sunucu türünün ve sunucu üreticilerinin 350'den fazla platformunun kullanıma sunulduğunu bildirdi. Kaplan'a göre Azure, AWS ve Google Cloud, EPYC'in SEV-SNP özelliğini sanal makinelerin bulut sağlayıcısından yalıtılması için kullanmaktadır.