Elektron (alaşım)

İlk para darbı için kullanılan metallerin temin edildiği nehir olan Sart Çayı
Kuvars üzerinde bulunan natürel elekrum "kabloları"
Elektrondan yapılmış Lidya parası

Elektron, elektrum veya yeşil altın, altın, gümüş ve eser miktarda bakır ve diğer bazı diğer metallerden doğal şekilde oluşan bir alaşımdır. İçindeki metaller in oranına göre parlak sarı ile soluk sarı arasındaki bir renge sahiptir.

En erken MÖ 3. milenyumda Antik Mısır'da kullanıldığı tespit edilen bu metal, Obeliskleri ve Piramitlerin tepelerinin dış kaplamasında kullanılıyordu. Bu metal aynı zamanda kadeh yapımında da kullanılıyordu. Bilinen ilk para olan ve MÖ 7.yüzyılın sonuna veya 6. yüzyıl başına tarihlendirilen, Lidya parası da bu metalden yapılmıştır.

Etimoloji

Takribi 1080 yıllarında darbolunmuş İmparator Aleksios Komnenos devri Bizans parası

Elektron ismi Yunanca: ἤλεκτρον(ḗlektron) kelimesinin Latinize edilmiş şekli olup Altının ve gümüş ile karıştırılması ile elde edilen bir metal manasına gelir. Aynı kelime kehribar manasında da, muhtemelen rengi sebebiyle, kullanılmıştır. Elekrostatik özelliği sebebiyle kumaş, post gibi yüzeylere sürtüldüğünde kıvılcım çıkartması ve saç teli, saman, odun kıymığı gibi hafif maddeleri kendine çekmesi gibi özellikleriyle insanların merakını cezbeden kehribar, bu fenomene dair kaydedilen ilk deneyleri yapan William Gilbert'in buna sebep olan kuvvete verdiği isim olan "elektrik" kelimesinin ve dolaylı olarak "elektron" kelimesin de, kökenidir. Yani "elektrum", "elektron" ve "elektrik" kelimelerini aynı kelimeden türemiştir.

Kaynakça

  1. ↑ Tekin, Prof. Dr. Erdoğan. Metalbilim ve Gereçbilim İngilizce-Türkçe Karşılıklar Sözlüğü (PDF). s. 127. 19 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 22 Haziran 2024.
  2. ↑ Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Electrum, Elektron". Encyclopædia Britannica 9.Cilt (11. edisyon). Cambridge University Press. sayfa 252
  3. ↑ "elektrik". Nişanyan Sözlük. 31 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Haziran 2024.
  4. ↑ "Arşivlenmiş kopya". 31 Aralık 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Haziran 2024.
  5. ↑ MAT, Mahmut (31 Ekim 2021). "Amber : Mineral, Gemstone | Properties, Formation, Occurrence". Geology Science (İngilizce). 1 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Haziran 2024.