Turkuaz

Turkuaz
Genel
KategoriFosfat mineralleri
Formül
(tekrarlayan birim)		CuAl
6(PO
4)
4(OH)
8·4H2O
IMA sembolüTqu
Strunz sınıflandırması8.DD.15
Kristal sistemiTriklinik
Kristal sınıfıPinakoidal (1)
(aynı H–M sembolü)
Kimyasal Özellikler
Kristal biçimiMasif, nodüler
Dilinim{001} üzerinde mükemmel, {010} üzerinde iyi, ancak nadiren görülen dilinim
KırıkKonkoidal
Mohs sertliği5–6
LusterMumsu ila yarı camsı
Çizgi rengiMavimsi beyaz
SaydamlıkOpak
Bağıl yoğunluk2,6–2,9
Optik özelliklerİki eksenli (+)
Kırılma indisinα = 1,610
nβ = 1,615
nγ = 1,650
Çift kırılma+0,040
PleokroizmaZayıf
KaynaşabilirlikIsıtılmış HCl'de eriyebilir
ÇözünürlükHCl'de çözünebilir
Kaynakça

Turkuaz, türkuvaz veya firuze; hidratlı bir bakır alüminyum fosfat olan, opak, mavi-yeşil renkte bir mineral. Kimyasal formülü CuAl6(PO4)4(OH)8·4H2O'dur. Kaliteli olanları nadir ve değerli olup, benzersiz rengi nedeniyle binlerce yıl boyunca değerli taş veya mücevherat olarak işlem görmüştür. Diğer opak mücevherlerin çoğu gibi turkuazın değeri de imitasyonlar ve sentetik ürünlerin pazara girmesiyle düşmüştür.

İsim

"Turkuaz" kelimesi "Türk" anlamına gelen Fransızca turquois kelimesinden gelir, zira turkuaz minerali Avrupa'ya ilk kez Osmanlı İmparatorluğu aracılığıyla getirilmiştir. Ancak Etymonline'a göre kelimenin İngilizcedeki kökeni 14. yüzyıldaki turkeis kelimesine kadar uzanmaktadır. Yine "Türk" anlamına gelen bu kelimenin yerini 1560'lı yıllarda Fransızca kökenli turqueise almıştır. Aynı kaynağa göre turkuaz Avrupa'ya ilk kez Türkistan'tan veya başka bir Türk devletinden getirilmiştir.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ↑ Warr, L. N. (2021). "IMA–CNMNC approved mineral symbols". Mineralogical Magazine. 85 (3): 291-320. Bibcode:2021MinM...85..291W. doi:10.1180/mgm.2021.43 Özgürce erişilebilir.
  2. ↑ Hurlbut, Cornelius S.; Klein, Cornelis (1985). Manual of MineralogyÜcretsiz kayıt gerekli (20th bas.). New York: John Wiley & Sons. ISBN 978-0-471-80580-9.
  3. 1 2 "Turquoise". Mindat.org. Erişim tarihi: 2006-10-04.. "Turquoise: Turquoise mineral information and data". Archived from the original on 12 Kasım 2006. Erişim tarihi: 4 Ekim 2006..
  4. 1 2 Anthony, John W.; Bideaux, Richard A.; Bladh, Kenneth W.; Nichols, Monte C., (Ed.) (2000). "Turquoise" (PDF). Handbook of Mineralogy. IV. Chantilly, Virginia: Mineralogical Society of America. ISBN 978-0-9622097-3-4. 11 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF).
  5. ↑ Beale, Thomas W. (October 1973). "Early trade in highland Iran: A view from a source area". World Archaeology (İngilizce). 5 (2): 133-148. doi:10.1080/00438243.1973.9979561. ISSN 0043-8243. 25 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi15 Şubat 2023.
  6. ↑ Palache, C.; Berman, H.; Frondel, C. (1951). Dana's System of Mineralogy. II (7. bas.). Wiley. ss. 946-951.
  7. ↑ Turquoise 20 Mayıs 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. minerals.usgs.gov
  8. ↑ "Turquoise - Etymology, origin and meaning of turquoise by etymonline". Online Etymology Dictionary (Etymonline). Online Etymology Dictionary. 8 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2021.

Dış bağlantılar