Epimenides paradoksu

Epimenides paradoksu, yalancı paradoksu veya Giritli paradoksu; mantıktaki bir paradokstur. Bu paradoks, Giritli filozof Knossoslu Epimenides'in adı ile adlandırılmıştır. Filozof, bu paradoksu şu sözüyle açıklamıştır: Κρῆτες ἀεί ψεύσται (Türkçe: Giritliler, her zaman yalancıdır.).

Paradoks şunlardan kaynaklanmaktadır:

1. Eğer "Tüm Giritliler yalancıdır." önermesi doğru kabul edilirse kendisi de Giritli olan Epimenides'in yalancı olması gerekir. Yani "Tüm Giritliler yalancıdır." önermesinin de yanlış olması gerekir.
2. Eğer "Tüm Giritliler yalancıdır." önermesi yanlış kabul edilirse kendisi de Giritli olan Epimenides'in doğru söylüyor olması gerekir. O hâlde "Tüm Giritliler yalancıdır." önermesi doğru olmalıdır.

Önermenin yanlış mı doğru mu olduğu bu sebeplerden ötürü belirlenememektedir.

Problemin bir başka sürümü de Douglas R. Hofstadter'in Gödel, Escher, Bach: Bir Ebedi Gökçe Belik isimli eserinde şu şekilde bulunur:

Epimenides ölümsüz bir ifadede bulunmuş bir Giritli idi: "Tüm Giritliler yalancıdır."

Kaynakça