Eresus kollari

Eresus kollari
erkekler
Biyolojik sınıflandırma
Üst âlem: Eukaryota Âlem: Animalia Alt âlem: Eumetazoa Şube: Arthropoda Alt şube: Chelicerata Sınıf: Arachnida Takım: Araneida Alt takım: Araneomorphae Üst familya: Eresoidea Familya: Eresidae Cins: Eresus Tür: E. kollari
İkili adlandırma
Eresus kollari Rossi, 1846
Sinonimler
Aranea nigra Aranea cinnaberina Aranea moniligera Aranea quatuorguttata Chersis dubius Eresus cinnaberinus Eresus 4-guttatus Eresus guerinii Eresus fulvus Erythrophorus 4-guttatus Erythrophorus cinnaberinus Chersis niger Eresus ruficapillus Eresus niger Eresus tristis

Eresus kollari ya da Eresus cinnaberinus, Eresidae familyasının Eresus cinsinden zehirli bir örümcek türü. Kimi taksonomistler daha önce tanımlandığı için Eresus cinnaberinus Olivier, 1789 adını türün geçerli (accepted) adı olarak kabul eder ve E. kollari adını E. cinnaberinus adının sinonimi sayarlar. Kimileri ise Eresus cinnaberinus adını nomen dubium (bulanık tanımlanmış taksonlar için kullanılan «çıplak isim») olduğu için kuralına göre daha sonra tanımlanmış olan Eresus kollari Rossi, 1846 adını geçerli kabul edip E. cinnaberinus adını E. kollari adının sinonimi sayarlar. Daha önceleri Eresus moravicus (2008 yılında ayrı tür olarak kabul edildi) ile Eresus sandaliatus türleri de Eresus cinnaberinus adı altında sınıflandırılıyordu.

Erkekleri 11 dişileri ise en fazla 16–20 mm kadardır. Turuncu ya da turuncumsu kızıl karnı uğur böceği deseniyle süslü olan ufak erkekleri sonbaharda (özellikle eylül ayında) iri ve süssüz olan dişilerle çiftleşmek için dolanır.

Morfoloji

Cinsin diğer türleri gibi bu da morfolojik ve ekolojik açıdan oldukça muhafazakâr bir türdür. Erkekler uğur böceği desenli karnı (opisthosoma ya da abdomen) olduğu için oldukça çekici; dişiler ise tek düze bir görünüme sahiptir. Dişi 8–16 mm, erkek ise 6–11 mm uzunluğundadır; karapaks önde oldukça geniş; baş oldukça konveks; gözler koyu siyah renkte; keliserler kaba ve oldukça güçlü; sternum (göğüs) dar ve uzun labium (alt dudak) oldukça geniş; bacaklar kısa ve zayıftır.

Erkeklerin küçük, ince uzun pedipalp iletkenleri vardır; sonbaharda çiftleşmek için dişi arar ve arka bacak çiftleri üzerinde kırmızı tüyleri bulunur; dişi, sternumun kırmızıdan turuncuya kadar çeşitlenen renklenmesiyle karakterizedir.

Hem büyük hem de küçük yapıda keliser dişi bulunur. Zehir aygıtı, prosomanın ön kısmına bağlanmış bir çift keliser ile prosoma içerisinde yer alan bir çift zehir bezinden oluşur. Küçük vücut yapısına sahip olmasına rağmen, zehir bezleri oldukça büyüktür ve şekil itibarıyla bir dili andırmaktadır. Bezin dış kısmı ise, sarmal şekilde dizilmiş çok sayıda çizgili kas lifleriyle kuşatılmıştır. Bez, bir gövde kısmı ve bununla irtibatlı bir kanaldan meydana gelmiş olup, kanal keliserin dış kısmına kadar uzanmaktadır. Her bir keliser ise iki parçadan meydana gelir. Bunlar şişkin bir bazal kısım ve hareketli bir zehir dişidir. Bazal kısmın üzeri yoğun kıllarla kaplıdır. Prosomanın ön kısmında yer alan zehir dişleri çift halde olup, karşılıklı olarak birbirlerine bakmaktadırlar. Zehir dişinin uca yakın kısmında, üretilen zehirin dışarıya salınımını sağlayan bir delik bulunmaktadır.Zehir dişinin ventral yüzeyinde taksonomik öneme sahip olan oluklar çok net bir şekilde görülebilmektedir.

Habitat

Yaklaşık 1 cm çapında, 10 cm uzunluğunda yeraltı boru yuvalarda yaşar. Üstte yuva girişi çok daha geniş kribellum ipeğiyle kaplıdır.

Besini

Ana besinini kırkayak ve böcekler oluşturur.

Yayılımı

Avrupa'dan Orta Asya'ya kadar ve Kuzey Afrika'da yayılım gösterir.

Türkiye'deki üç Eresus türünden biridir. Güneydoğu, Doğu, Akdeniz ve İç Anadolu bölgelerinde geniş bir yayılım göstermektedir.

Alt türleri

• Eresus kollari kollari Rossi, 1846 (Eresus cinnaberinus cinnaberinus Olivier, 1789) — Orta ve Güney Avrupa'nın büyük bir kısmından Orta Asya'ya kadar
• Eresus kollari bifasciatus Ermolajev, 1937 (Eresus cinnaberinus bifasciatus Ermolajev, 1937) — batı Rusya
• Eresus kollari frontalis Latreille, 1819 (Eresus cinnaberinus frontalis Latreille, 1819) — İspanya
• Eresus kollari ignicomus Simon, 1914 (Eresus cinnaberinus ignicomus Simon, 1914) — Korsika
• Eresus kollari illustris C. L. Koch, 1837 (Eresus cinnaberinus illustris C. L. Koch, 1837) — Macaristan
• Eresus kollari latefasciatus Simon, 1910 (Eresus cinnaberinus latefasciatus Simon, 1910) — Cezayir
• Eresus kollari tricolor Simon, 1873 (Eresus cinnaberinus tricolor Simon, 1873) — Korsika

Tehlikesi

Zehiri tehlikeli örümceklerdir. Eresus cinnaberinus türü dünyada tehlikeli olarak kabul edilen türler arasındadır.

Koruma

Almanya'da ve Büyük Britanya'da soyu tehlikedeki türler arasındadır. İngiltere'de Dorset kontluğunda yeniden yayılmasına çalışılmaktadır.

Kaynakça