G.711, telefon görüşmelerindeki sesin darbe kod modülasyonu (PCM) yoluyla sayısal olarak kodlanmasını tanımlayan bir telekomünikasyon standardıdır. Uluslararası Telekomünikasyon Birliğinin telekomünikasyon standardizasyon birimi ITU-T tarafından yayımlanan tavsiyenin İngilizce adı Pulse code modulation (PCM) of voice frequencies şeklindedir. İlk sürümü Aralık 1972'de yayımlanmıştır.
G.711, saniyede 8.000 örneğin her birini 8 bitlik bir kod sözcüğüyle temsil ederek kanal başına 64 kbit/s veri üretir. Kodlamada A-yasası veya μ-yasası adı verilen iki farklı doğrusal olmayan niceleme yaklaşımından biri kullanılır. G.711, geleneksel telefon sistemlerinin yanı sıra VoIP uygulamalarında da kullanılan dar bantlı bir ses kodeğidir.
ITU'nun kayıtlarında G.711'in Aralık 1972, Ekim 1976, Kasım 1980 ve Ekim 1984 tarihli sürümleri yer alır. 25 Kasım 1988'de onaylanan temel metin yürürlüktedir. Paket kayıplarının gizlenmesi, konfor gürültüsü ve ses kalitesinin geliştirilmesi gibi konular daha sonraki ek ve değişikliklerde ele alınmıştır.
G.711'in örnekleme frekansı 8 kHz, kodlanmış örnek uzunluğu ise 8 bittir. Her kanalın kodlanmış ses veri hızı, saniyede 8.000 örneğin 8 bit ile çarpılmasıyla 64.000 bit/s olarak elde edilir.
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Kodlama yöntemi | Doğrusal olmayan niceleme kullanan PCM |
| Örnekleme frekansı | 8.000 Hz |
| Kodlanmış örnek uzunluğu | 8 bit |
| Kanal başına ses veri hızı | 64 kbit/s |
| Kodlama yasaları | A-yasası ve μ-yasası |
Bu değerler kodlanmış ses verisini tanımlar. Paketli iletimde ses verisine protokol başlıkları da eklenir. Paketleme aralığı, başlık yükü ile gecikme arasındaki dengeyi etkiler.
G.711, sinyal genliğini doğrusal olmayan biçimde kodlayan A-yasası ve μ-yasası yaklaşımlarını tanımlar. μ-yasası geleneksel olarak Kuzey Amerika ve Japonya'da, A-yasası ise Avrupa ve dünyanın diğer birçok bölgesinde kullanılır.
Her iki yaklaşımda da kodlanmış örnek 8 bittir. Doğrusal PCM örneklerinin G.711 biçimine dönüştürülmesi ve yeniden doğrusal örneklere açılması için yazılım uygulamaları bulunmaktadır. ITU, ilgili ANSI C başvuru kodunu G.191 yazılım araçları kütüphanesi içinde sunmaktadır.
G.711'in A-yasası ve μ-yasası biçimleri, RTP içinde sırasıyla PCMA ve PCMU adlarıyla tanımlanır. RFC 3551'in RTP/AVP profilindeki statik yük türü atamalarında PCMU için 0, PCMA için 8 değeri kullanılır. Bu atamalar 8.000 Hz saat hızı ve tek ses kanalı içindir.
| Kodlama | RTP adı | Statik yük türü | Saat hızı | Kanal sayısı |
|---|---|---|---|---|
| μ-yasası | PCMU | 0 | 8.000 Hz | 1 |
| A-yasası | PCMA | 8 | 8.000 Hz | 1 |
WebRTC uygulamaları da G.711'in PCMA ve PCMU biçimlerini destekler. G.711.0 ve G.711.1 gibi uzantılar ise WebRTC'nin zorunlu G.711 desteğinin parçası değildir.
Eylül 1999 tarihli Ek I, G.711 ile paket kaybının gizlenmesine yönelik bir algoritma tanımlar. Şubat 2000 tarihli Ek II ise paket tabanlı çoklu ortam iletişiminde kullanılan konfor gürültüsü yükünü tanımlar.
G.711.0, G.711 ile kodlanmış PCM verisinin kayıpsız sıkıştırılmasını tanımlayan ayrı bir ITU-T tavsiyesidir. Eylül 2009 tarihli metin yürürlüktedir.
Buradaki kayıpsızlık, mevcut G.711 kod sözcüklerinin sıkıştırma sonrasında aynen geri elde edilmesini ifade eder; özgün analog sinyalin kayıpsız sayısallaştırıldığı anlamına gelmez.
G.711.1, G.711 tabanlı gömülü geniş bant konuşma ve ses kodlamasını tanımlar. Temel kodlama kipleri 64, 80 ve 96 kbit/s hızlarında çalışır. Varsayılan örnekleme frekansı 16 kHz olmakla birlikte 8 kHz örnekleme de desteklenir. 64 kbit/s kipinde G.711 ile uyumluluk sağlanır.
16 kHz örnekleme kullanılan geniş bant kiplerinde, 80 ve 96 kbit/s hızlarında yaklaşık 50–7.000 Hz aralığındaki ses sinyalleri kodlanabilir. Tavsiyenin eklerinde süper geniş bant ve stereo uzantılar da tanımlanmıştır.