Gaetano Costa

Gençliği

Gaetano Costa, Sicilya Adası'ndaki Caltanissetta'da doğdu; lise diplomasını alana kadar Ruggero Settimo Klasik Lisesi'nde eğitim gördü ve ardından Palermo Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun oldu. Henüz gençlik yıllarında, o dönem yasa dışı (yer altında) olan Komünist Parti'ye; Pompeo Colajanni, Leonardo Sciascia ve Emanuele Macaluso gibi önemli isimlerle birlikte katıldı. Bu siyasi mücadelesi sırasında müstakbel eşi Rita Bartoli ile tanıştı.

Hâkimlik ve savcılık sınavını kazandıktan sonra hava kuvvetlerinde subay olarak göreve çağrıldı ve burada iki "Savaş Haçı" (Croce di Guerra) nişanı aldı. Eylül 1943'teki Cassibile Mütarekesi sonrası Susa Vadisi'ne geçerek orada faaliyet gösteren partizanlara katıldı. 1940'ların başlarında yargı görevine başladı; başlangıçta Roma Mahkemesi'nde görev yaptı, ardından kendi isteği üzerine, 1944'ten 1978 yılına kadar hizmet vereceği Caltanissetta Cumhuriyet Başsavcılığı'na atandı..

Mafya soruşturmaları

Başsavcılıkta, önce savcı yardımcısı ardından da başsavcı olarak görev yaparak hâkimlik/savcılık faaliyetini yürüttü. Görünüşteki soğuk ve mesafeli tavrına, sosyal ilişkilere pek yatkın olmamasına rağmen, özellikle toplumun en zayıf kesimlerine karşı gösterdiği büyük insaniyet ve ilgi herkes tarafından takdir edildi. İlk Anti-Mafya Komisyonu'na verdiği ifadeden de anlaşılacağı üzere, daha 1960'lı yıllardan itibaren mafyanın köklü bir değişim geçirdiğini ve kamu yönetiminin can damarlarına sızarak ihaleleri, işe alımları ve genel işleyişi kontrolü altına aldığını sezmişti.

Gaetano Costa, İtalya'da mafyayı ve ilişkilerini mercek altına alan ilk hukukçu oldu. O dönemde, mafyaya karşı etkili bir mücadelenin, şüpheli mafya üyelerinin mal varlıklarının araştırılmasına ve bunlara darbe vurulmasına olanak tanıyacak yasal düzenlemelerin hazırlanmasını gerektirdiği gerçeğine en üst makamların dikkatini çekmeye çalışmış ama başarılı olamamıştı.

Ocak 1978'de Palermo Cumhuriyet Başsavcısı olarak atandı ancak yerleşik düzenin tepkisi büyük ölçüde olumsuz oldu. Öyle ki, kendisini "kızıl savcı" olarak damgaladılar ve göreve başlamasını o yılın temmuz ayına kadar geciktirdiler.

Palermo Başsavcılığı'nı yürüttüğü kısa süre içinde, o dönemin kısıtlı olanaklara rağmen mafyanın servet merkezlerine sızmaya çalıştığı bir dizi son derece hassas soruşturma başlattı. Nitekim, o zamanlar mali polis albayı olan Marino Pascucci'yi tam bir gizlilik içinde görevlendirerek; varlıklı iş adamı ve mafya babası Rosario Spatola'nın şirketleri tarafından yönetilen milyarlık ihalelerdeki ekonomik, finansal, bankacılık ve kurumsal çıkar ağları üzerinde "derinlemesine incelemeler" yapmasını istedi.

Arkadaşı sorgu hâkimi Rocco Chinnici ile paylaştığı bu soruşturmalar sırasında, adliye sarayı içindeki "meraklı kulaklardan" kaçınmak için ikili, asansörü kat arasında durdurarak içinde gizlice buluşuyorlardı.

Albay Pascucci ilerleyen süreçte tehditler aldı ve başka bir yere tayin edildi. Aynı birimde başka tayinler de yaşandı; davada ifade veren bir diğer mali polis subayı Elio Pizzuti'nin belirttiğine göre, bu atamalara doğrudan P2 mason locası müdahale etmişti.

Suikast

Gaetano Costa, 6 Ağustos 1980'de mafya tarafından suikasta kurban gitti. Saat 19:30 sularında, evinin hemen yakınında tek başına yürürken, arkasından ateş eden iki katil tarafından bir Walther P38 tabancadan çıkan altı kurşunla vurularak öldürüldü. Katiller muhtemelen bir motosikletle ya da daha sonra yanmış halde bulunan Autobianchi A112 model bir araçla olay yerinden kaçmışlardı.

Costa, vurulduğu sırada bir yol kenarı tezgâhındaki kitapları karıştırıyordu; Palermo'daki Via Cavour (Cavour Caddesi) üzerinde bir kaldırımda kan kaybından can verdi. Cenazesine çok az kişi katıldı ve özellikle de meslektaşı olan yargıçlardan katılımın azlığı dikkat çekiciydi.