Gerger

Gerger
İlçe
Gerger'den bir görünüm
Türkiye'de bulunduğu yer
İlçe sınırları haritası
Koordinatlar: 38°01′43″N 39°01′58″E / 38.0286°K 39.0328°D / 38.0286; 39.0328
Ülke	Türkiye
İl	Adıyaman
Coğrafi bölge	Güneydoğu Anadolu Bölgesi
İdare
• Kaymakam	Mesut Bolat
• Belediye başkanı	Erkan Aksoy (AK Parti)
Yüzölçümü
• Toplam	668 km²
Rakım	783 m
Nüfus  (2018)
• Toplam	19.035
Zaman dilimi	UTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu	02700 02702
İl alan kodu	416
İl plaka kodu	02
Resmî site Belediye sitesi

Gerger, Adıyaman ilinin bir ilçesidir. İlçenin yüzölçümü 668 km²dir. Gerger ilçesinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 783 metredir.

Tarihçe

Gerger'in tarihi Geç Hitit Beylikleri dönemine kadar uzanır. Ancak Gerger Kalesi'ni kapsayan eski kentin kurucusunun Seleukos kralı Arsames olarak düşünülmektedir. MÖ kentin adı Euphart Arsemiası (Fırat Arsemiası) olarak adlanırılmıştır. Kommagene Kralı Mithridates Kallinichos'un babası ve Somosata'nın kurucusu Kral Samos'un (MÖ 100-140) dört metrelik kabartmaları ve Grekçe yazıtlar Gerger kalesinde yer almaktadır. Kommangene Krallığı için kutsal tapınak ve doğu sınırlarını koruyan kaleydi. Kommagene ihlakıyla Roma'ya katıldı. Doğu Roma döneminde Abbasi Halifeliği egemenliğine geçti. Abbasilerin zayıflamasıyla bölge Hamdanilerin eline geçti. 10. yüzyılda bölge tekrar Doğu Roma'nın eline geçti. 1071 sonrası Selçuklularca ele geçirildi. Haçlı Saldırıları sırasında Selçuklu otoritesi zayıfladı. Artuklular bölgeye hakim oldu. Kısa süreliğine Urfa Haçlı Kontlupu tarafından ele geçirildi ama Artuklu komutanı Belek Gazi tarafından kuşatmaya alındı. 1123 Turuş Savaşı ike kaleye yardıma gelen Kudüs Kralı II. Baldwin'in yenilmesiyle tekrar Artuklu'ya katıldı. Bu dönemde çıkan Ermeni İsyanı bastırıldı. Artukluların da zayıflaması sonrası Zengiler ve Eyyübi egemenliği yaşadı. Anadolu Selçuklu Devleti Sultanı Alaeddin Keykubad tarafından ele geçirildi. Şehir imar edikdi ve kendi adında bir cami yaptırdı. Baba İshak İsyanı esnasında şehir zarar gördü. İsyan sonrası bölge Moğolların eline geçti. Moğolları kovan Memlüklüler kalede yenileme yaparak sınır karakolu olarak kullandılar. Timurlu istilasına uğradı. Timurlular tarafından boşaltınca, zayıflayan Memlük idaresini fırsat bilen Dulkadiroğlu Şehsuvar Bey tarafından ele geçirildi. Bölge, Memlük-Dulkadiroğlulları mücadelesine sahne oldu. Bu dönemde yaşanan asayiş sorunları eşkiyalık faaliyetlerinin artmasına sebep oldu. Son Dulkadiroğlu Beyi Memlük yanlısı tavır alınca 1515 Turnadağ Savaşı ile bu beyliğin toprakları Osmanlı egemenliğine girmiştir.

Üzeyir Peygamber makamının Gerger'de yer aldığı düşünülmektedir.

1954 yılında Adıyaman Malatya'dan ayrılıp vilayet olunca Gerger de ilçe oldu. Tarihi Gerger ismi ile ilçe adlandırılarak Aldüş köyü ilçe merkezi olarak seçildi. Tarihi Gerger ise adını hâlen Nefsi Gerger olarak sürdürmekte olup şu an resmî kayıtlarda Oymaklı köyü olarak geçmektedir. İlçe olmadan önce Malatya'nın Pötürge (eski: Mırün) e bağlıydı. Gerger ilçe olmadan önce nahiye merkezi Güngörmüş köyü idi. Gerger'deki kamu binaları ve okul inşaatları tamamlandıktan sonra 1953 yılında Nahiye Müdürlüğü Gerger'e alındı. Bir yıl sonra Adıyaman il olunca Gerger ilçe statüsüne yükseltildi.

Gerger kalyonlar ve Ters Lale gibi endemik bitki türleriyle ön plana çıkmaktadır.

Nüfus

İlçe 45 köy ve 4 mahalleden oluşmaktadır.

Gerger

Gerger şehrinin konumu