Gymnophaps

Gymnophaps
Papua dağ güvercini
Gymnophaps albertisii
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem: Animalia
Şube: Chordata
Sınıf: Aves
Takım: Columbiformes
Familya: Columbidae
Alt familya: Raphinae
Oymak: Ptilinopodini
Cins: Gymnophaps
Salvadori, 1874
Tip tür
Gymnophaps albertisii
Salvadori, 1874
Türler
4 tür
Metne bakınız

Gymnophaps, Güvercingiller (Columbidae) familyasında bir kuş cinsi.

Taksonomi

Gymnophaps cinsi İtalyan zoolog Tommaso Salvadori tarafından tip türü Papua dağ güvercini (Gymnophaps albertisii) olarak 1874'te tanımlandı. Cins adı Grekçe "çıplak" anlamına gelenγυμνος ile "yaban güvercini" anlamına gelen φαψ kelimelerinin birleşiminden oluşur. Alman ornitolog Ernst Hartert, 1899'da Buru dağ güvercininin (Gymnophaps mada) Columba cinsi içinde tanımlanmasından sonra 1900'de her ne kadar hem Papua dağ güvercini hem de Buru dağ güvercininin Columba cinsi içinde kalmasını tercih etse de Gymnophaps cinsinin geçerli bir cins olarak tutulmaya devam edecekse Buru dağ güvercinini de içermesi gerektiğini belirtti. Ayrı bir tür olarak tanımlanmış olan Seram Adası dağ güvercini (Gymnophaps stalkeri), 1927'de Gymnophaps cinsi içinde Buru dağ güvercininin bir alt türü olarak taşındı. Alman-Amerikan ornitolog Ernst Mayr tarafından Solomon Adaları güvercini (Gymnophaps solomonensis) 1931'de tanımlandı. Buru ve Seram Adası dağ güvercinleri, görünüşlerindeki farklılıklar nedeniyle ornitologlar Frank Rheindt ve Robert Hutchinson tarafından 2007'de yeniden ayrı bir tür olarak belirtildi. Cins içinde sınıflandırılan dört tür allopatriktir (popülasyonları coğrafi olarak ayrılmıştır) ve tek bir tür kompleksi oluşturduğu kabul edilebilir.

Gymnophaps cinsinin ilk olarak en yakın akrabası olarak Columba cinsi görülmekteydi ancak Avustralyalı ornitolog Tom Iredale 1956'da, ağaçlarda yaşaması ve meyvecil olması nedeniyle meyve kumrularının oluşturduğu Ptilinopus cinsi ile daha yakın akraba olduğunu önerdi. Britanyalı ornitolog Derek Goodwin de 1963'te tüylerinin benzerliği nedeniyle Gymnophaps cinsinin Ptilinopus ve has güvercinlerin oluşturduğu Ducula cinsi ile daha yakın akraba olduğunu önerdi. Brezilyalı evrimsel biyologlar Sergio Pereira ve arkadaşlarının 41 güvercin cinsi üzerine 2007'de yaptıkları mitokondriyal ve nükleer DNA araştırması sonucunda Gymnophaps cinsinin en yakın akrabasının başlıklı güvercin olduğunu ve bu kladın da kardeş grubunun Hemiphaga cinsi olduğunu ortaya çıkardı. Bu üç cins ise Ptilinopus, paçalı meyve kumrusu ve Alectroenas'ın oluşturduğu başka bir klad ile kardeş grup oluşturur. Aşağıdaki kladogram bu araştırma sonucu önerilen bağlantıları gösterir:

 
 

Ducula - has güvercinler

 
 
 
 

Alectroenas - mavi güvercinler

 
 
 

Drepanoptila – paçalı meyve kumrusu

 
 

Ptilinopus – meyve kumruları

 
 
 
 
 

Hemiphaga – güvercinler

 
 
 

Lopholaimus – başlıklı güvercin

 
 

Gymnophaps – dağ güvercinleri

 
 
 
 
 

Türler

Cins içinde dört tür sınıflandırılmaktadır:

ResimBilimsel adıTürkçe adıDağılımı
Gymnophaps albertisiiPapua dağ güverciniEndonezya'nın Bacan ve Yeni Gine adaları ile Papua Yeni Gine'nin Yeni Gine, D'Entrecasteaux Adaları ve Bismarck Adaları
Gymnophaps madaBuru dağ güverciniEndonezya'nın Buru adası
Gymnophaps stalkeriSeram Adası dağ güverciniEndonezya'nın Seram Adası
Gymnophaps solomonensisSolomon Adaları güverciniSolomon Adaları'nın Malaita, Kolombangara, Vangunu, Guadalcanal adaları ile Papua Yeni Gine'nin Bougainville adası

Kaynakça

  1. 1 2 Gill, Frank; Donsker, David; Rasmussen, Pamela (Eds) (13 Nisan 2026). "Pigeons". IOC World Bird List (v15.2). International Ornithologists' Union. 18 Haziran 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Haziran 2026.
  2. ↑ Salvadori, Tommaso (1874). "Altre nuove specie di uccelli della Nuova Guinea e di Goram raccolte dal Signor L.M. D'Albertis". Annali del Museo Civico di Storia Naturale di Genova (Italian ve Latin). 6: 81-88 [86]. OCLC 820904343. 6 Haziran 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi16 Haziran 2026 – Biodiversity Heritage Library vasıtasıyla.
  3. ↑ Jobling, James A. (2010). The Helm Dictionary of Scientific Bird Names (İngilizce). Londra: Christopher Helm. s. 182. ISBN 978-1-4081-2501-4 – Internet Archive vasıtasıyla.
  4. ↑ Hartert, Ernst (1900). "The birds of Buru, being a list of collections made on that island by Messrs. William Doherty and Dumas". Novitates Zoologicae (İngilizce). 7: 226-242 [241]. OCLC 1588421. 19 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi16 Haziran 2026 – Biodiversity Heritage Library vasıtasıyla.
  5. ↑ Mathews, Gregory M. (1927). Systema avium Australasianarum: A systematic list of the birds of the Australasian region (İngilizce). Londra: British Ornithologists' Union. s. 54. OCLC 62578303. 24 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Haziran 2026 – Biodiversity Heritage Library vasıtasıyla.
  6. ↑ Mayr, Ernst (1931). "Birds collected during the Whitney South Sea Expedition XVII. The birds of Malaita Island (British Solomon Islands)". American Museum Novitates (İngilizce) (504): 11-12. hdl:2246/4238. 30 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi16 Haziran 2026.
  7. ↑ Hutchinson, Robert; Rheindt, Frank (2007). "A photoshot odyssey through the confused avian taxonomy of Seram and Buru (southern Moluccas)". BirdingASIA. 7: 18-38.
  8. ↑ Gibbs, David; Barnes, Eustace; Cox, John (2001). Pigeons and Doves: A Guide to the Pigeons and Doves of the World (İngilizce). Londra: Pica Press. ss. 577-580. ISBN 978-1-8734-0360-0. OCLC 701718514.
  9. ↑ Goodwin, Derek (1963). "On the Affinities of Gymnophaps". Ibis (İngilizce). 105 (1): 116-118. doi:10.1111/j.1474-919X.1963.tb02484.x.
  10. ↑ Pereira, Sergio L.; Johnson, Kevin P.; Clayton, Dale H.; Baker, Allan J. (2007). Paterson, Adrian (Ed.). "Mitochondrial and nuclear DNA sequences support a Cretaceous origin of Columbiformes and a dispersal-driven radiation in the Paleogene". Systematic Biology (İngilizce). 56 (4): 656-672. doi:10.1080/10635150701549672 Özgürce erişilebilir. ISSN 1063-5157. OCLC 9986998490. PMID 17661233.
  11. 1 2 3 4 Barış, Yakup Sancar; Boyla, Kerem Ali (2021). "Dünya Kuşlarının Türkçe İsimleri 2. Sürüm 2021 Columbidae". KuşTR.org Kuş Gözlemciliği Sayfası. 14 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Haziran 2026.

Dış bağlantılar