Hekate
| Hekate | |
|---|---|
 Hekate Chiaramonti | |
| Yeraltının Hanımı | |
| Özellikleri | |
| Alanı | Ay, yeraltı ve büyücülük |
| Semboller | Köpek, ay ve meşale |
| Görünüşü | genelde üç yüzlü şekilde betimlenir |
| Kişisel bilgileri | |
| Ebeveynler | Perses ve Asteria |
Hekate, ay, gece, ölüler, anahtarlar, sınırlar, kapılar, yeraltı, büyücülük, yol ayrımları ve eşikler ile ilişkilendirilmiş bir bakire tanrıçadır. Hekate, sıklıkla üç farklı yöne bakan üç yüzü olan bir kadın olarak tasvir edilir. Üç yöne bakan Hekate figürinleri büyük ihtimalle tehlikelerden korunma amacıyla yol ayrımlarına ve eşiklere yerleştirilirdi.
Türkiye'de Lagina antik kenti, tanrıçanın başlıca kült merkezidir. Hekate, Titan soylu Perses ve Asteria'nın kızıdır. Korkuyla karışık bir saygı uyandırır. Mitolojide çok ön planda olmayan Hekate'ye, özellikle erken Hristiyanlık döneminde birçok olumsuz anlam yüklenmiştir. Günümüzün Neopaganizm akımında sevilen bir tanrıçadır.
Özellikle Karyalılar tarafından sevilen tanrıça, Anadolu ya da Trakya kökenlidir. Artemis ve Apollon ile anne tarafından kuzendir. Baş tanrı Zeus dünyayı, kendisi gökyüzünü, kardeşleri Poseidon denizleri, Hades ise yeraltını alacak şekilde paylaştırır, tanrıça Hekate'ye ise bu 3 alanda da yetki verir. Tanrıça, Persephone'nin kaçırılışı efsanesinin bazı varyasyonlarında da yer alır.
Tanrıçanın üç yüzlü tasviri zaman içinde ay tanrıçaları Hekate-Artemis-Selene şeklinde bir üçleme (teslis) inancını da doğurmuştur. Trakya açıklarındaki Samothraki (Semadirek) adası, tanrıçanın bir diğer önemli kült merkezidir. Netflix yapımı "Chilling Adventures of Sabrina" dizisinin 3. sezonunda Hekate ile doğrudan bir etkileşim olmaktadır.
Tanrıçanın bazı kült isimleri ve bunların karşılıkları:
- Aedonaea (Αιδωναια): Yeraltının Hanımı
- Brimo (Βριμω): Kızgın olan / Korkunç olan
- Perseis (Περσεις): Yokedici / Perses'in kızı
- Trimorphis (Τριμορφις): Üç vücutlu
Homeros'un eserlerinde yer almayan tanrıçadan, Hesiodos, Thegonia adlı eserinde bahseder;
|
"Phoibe Koios’la gerdeğe girdi |
Onun elde edemeyeceği bir şey yoktur. |
Tıpkı Denizler Tanrısı Poseidon gibi, Hekate'nin Byzantion'a hep yardım ettiği söylenir. Hatta şöyle bir olay da anlatılır: Büyük İskender'in babası II. Filip, Byzantion'u ele geçirmek ister. Ordusunu aysız, yıldızsız, karanlık bir gecede şehrin yakınlarına kadar sokar. Amacı ani bir saldırıyla kenti teslim almaktır. Ama birden gökyüzünde ışıklar parlar, yıldızlar ışır, ortalık gündüz gibi olur. Aynı anda Hekate'nin işaretiyle köpekler de ulumaya başlar. Bütün kent bir anda uyanır ve II. Filip'in ordusunun yaklaşmakta olduğunu görerek önlem alır. Ve Ay Tanrıçası Hekate'nin yardımıyla Byzantion o gece kurtulur. Hekate, Byzantion'un kurtarıcısı olmuştur.
Resimler
Hekate tasviri, British Museum
Hekate ve köpek
Kaynakça
- ↑ Merriam-Webster's encyclopedia of literature. Internet Archive. Springfield, Mass. : Merriam-Webster. 1995. ISBN 978-0-87779-042-6.
- ↑ Şablon:Kitap kaynağı= Ahmet Ümit, İstanbul Hatırası, Everest Yayınları, sayfa 39.
- www.goddess-guide.com 30 Ağustos 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- www.theoi.com 26 Ocak 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- www.lagina.org
- www.tarotbyolympias.com
.jpg){kind=small} | Yunan mitolojisi ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
