Heksagrammon
Heksagrammon (Yunanca: ἑξάγραμμον), Bizans İmparatorluğu'nda başlıca MS 7. yüzyılda tedavüle çıkarılan büyük bir gümüş sikkeydi.
4. yüzyılda törensel amaçlarla basılan birkaç istisna dışında, Geç Roma ve erken Bizans para sisteminde gümüş sikkeler kullanılmıyordu. Bunun başlıca nedeni, gümüşün altına göre değerinin büyük dalgalanmalar göstermesiydi. Ancak Herakleios (h. 610-641) döneminde, Sasani İmparatorluğu ile yürütülen savaşın ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla 615 yılında yeniden gümüş sikke basımına başlandı. Bu sikkelerin yapımında kullanılan gümüşün büyük bölümü kilise eşyalarına el konulmasıyla elde edildi. Altı grammata (6,84 gram) ağırlığında oldukları için heksagrammon adını alan bu sikkelerin, muhtemelen 12 heksagrammon = 1 solidus değerinde olduğu kabul edilmektedir.
Heksagrammonların en ayırt edici özelliği, üzerlerinde yer alan Deus adiuta Romanis ("Tanrı Romalılara yardım etsin") yazıtıdır. Bu ifade, imparatorluğun o dönemde içinde bulunduğu zor durumun ve çaresizliğin bir yansıması olarak değerlendirilmektedir.
Heksagrammon, Herakleios'un halefi II. Konstans (h. 641-668) döneminde düzenli olarak basılmaya devam etti ve bu döneme ait çok sayıda örnek günümüze ulaşmıştır. IV. Konstantinos (h. 668-685) döneminde ise basımı giderek azaldı. Ardından, III. Theodosios (h. 715-717) devrine kadar yalnızca tören amaçlı olarak ara sıra darp edildiği anlaşılmaktadır. 720 yılında III. Leon (h. 717-741), miliaresion adı verilen yeni bir gümüş sikkeyi tedavüle çıkardı.
Kaynakça
- ↑ Grierson 1999, ss. 12-13.
- 1 2 Grierson 1999, s. 13.
- 1 2 Kazhdan 1991, s. 927.
- ↑ Kaegi 2003, s. 90.
Bibliyografya
- Grierson, Philip (1999). Byzantine Coinage (PDF) (İngilizce). Washington: Dumbarton Oaks. ISBN 978-0-88402-274-9.
- Kaegi, W.E.J. (2003). Heraclius, Emperor of Byzantium (İngilizce). Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-81459-1.
- Kazhdan, Alexander Petrovich, (Ed.) (1991). The Oxford Dictionary of Byzantium (İngilizce). Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-504652-6.
