Uluslararası Astronomi Birliği

International Astronomical Union (IAU)
Union astronomique internationale (UAI)
KısaltmaIAU/UAI
Kuruluş28 Temmuz 1919 (107 yıl önce) (1919-07-28)
Kuruluş yeriBrüksel, Belçika
TürINGO
MerkezParis, Fransa
Hizmet bölgesiDünya çapında
Üyeler85 üye ülke
13.119 bireysel üye
Başkanİsviçre Willy Benz
Genel sekreterBirleşik Krallık Diana Mary Worrall
Resmî siteIAU.org

Uluslararası Astronomi Birliği (İngilizce: International Astronomical Union, kısaca IAU;Fransızca: Union astronomique internationale, kısaca UAI), küresel işbirliği yoluyla astronomi araştırmalarını, bilim iletişimini, eğitimi ve gelişimi teşvik etmek de dahil olmak üzere astronomiyi her yönüyle ilerletmeyi amaçlayan, uluslararası bir sivil toplum kuruluşudur. 28 Temmuz 1919'da Brüksel, Belçika'da kurulmuştur ve merkezi Fransa'nın Paris şehrindedir.

IAU, hem profesyonel astronomları hem de genç bilim insanlarını içeren bireysel üyeler ile meslek birlikleri, ulusal dernekler veya akademik kurumlar gibi ulusal üyelerden oluşur. Bireysel üyeler; belirli alt disiplinlere, konulara veya girişimlere odaklanan bölümler, komiteler ve çalışma grupları halinde örgütlenirler. Mayıs 2024 itibarıyla Birliğin, 90 ülke ve bölgeye yayılmış 85 ulusal üyesi ve 12.734 bireysel üyesi bulunmaktadır.

IAU'nun temel faaliyetleri arasında bilimsel konferanslar için bir forum işlevi görmek yer alır. Birlik, her yıl dokuz sempozyuma sponsorluk yapar ve politikaların belirlendiği çeşitli bilimsel toplantıları içeren Genel Kurul'u üç yılda bir düzenler. Birlik en çok, gök cisimlerine resmi adlar ve belirtmeler atanması yanında, astronomik ilkeler için standart tanımlar belirlenmesi konusunda yetkili merci olmasıyla tanınır. Ayrıca misyonunu yerine getirmek için UNESCO gibi ulusal ve uluslararası ortaklarla koordinasyon içerisinde çalışır.

IAU, uluslararası akademik ve bilimsel kurumlar ile ulusal bilimler akademilerinden oluşan Uluslararası Bilim Konseyi'nin (International Science Council - ISC) bir üyesidir.

Genel Kurullar

IAU Genel Kurulu, II. Dünya Savaşı nedeniyle 1938 ve 1948 yılları arasındaki dönem haricinde, 1922'den beri her üç yılda bir toplanmaktadır. 1967'de Polonya'nın talebi üzerine ve dönemin IAU Başkanının tartışmalı bir kararıyla, Nikolas Kopernik'in doğumunun 500. yıl dönümünü anmak amacıyla 1973'teki olağan genel kurulun Sidney'de yapılmasından kısa bir süre sonra, Eylül 1973'te Polonya'nın Varşova kentinde bir Olağanüstü IAU Genel Kurulu düzenlenmiştir.

Toplantı Yıl Düzenlendiği Yer
I. IAU Genel Kurulu 1922 Roma, İtalya
II. IAU Genel Kurulu 1925 Cambridge, İngiltere, Birleşik Krallık
III. IAU Genel Kurulu 1928 Leiden, Hollanda
IV. IAU Genel Kurulu 1932 Cambridge, Massachusetts, Amerika Birleşik Devletleri
V. IAU Genel Kurulu 1935 Paris, Fransa
VI. IAU Genel Kurulu 1938 Stockholm, İsveç
VII. IAU Genel Kurulu 1948 Zürih, İsviçre
VIII. IAU Genel Kurulu 1952 Roma, İtalya
IX. IAU Genel Kurulu 1955 Dublin, İrlanda
X. IAU Genel Kurulu 1958 Moskova, Sovyetler Birliği
XI. IAU Genel Kurulu 1961 Berkeley, Kaliforniya, Amerika Birleşik Devletleri
XII. IAU Genel Kurulu 1964 Hamburg, Batı Almanya
XIII. IAU Genel Kurulu 1967 Prag, Çekoslovakya
XIV. IAU Genel Kurulu 1970 Brighton, İngiltere, Birleşik Krallık
XV. IAU Genel Kurulu 1973 Sidney, Avustralya
XVI. IAU Genel Kurulu 1976 Grenoble, Fransa
XVII. IAU Genel Kurulu 1979 Montreal, Quebec, Kanada
XVIII. IAU Genel Kurulu 1982 Patras, Yunanistan
XIX. IAU Genel Kurulu 1985 Yeni Delhi, Hindistan
XX. IAU Genel Kurulu 1988 Baltimore, Maryland, Amerika Birleşik Devletleri
XXI. IAU Genel Kurulu 1991 Buenos Aires, Arjantin
XXII. IAU Genel Kurulu 1994 Lahey, Hollanda
XXIII. IAU Genel Kurulu 1997 Kyoto, Japonya
XXIV. IAU Genel Kurulu 2000 Manchester, İngiltere, Birleşik Krallık
XXV. IAU Genel Kurulu 2003 Sidney, Avustralya
XXVI. IAU Genel Kurulu 2006 Prag, Çek Cumhuriyeti
XXVII. IAU Genel Kurulu 2009 Rio de Janeiro, Brezilya
XXVIII. IAU Genel Kurulu 2012 Pekin, Çin
XXIX. IAU Genel Kurulu 2015 Honolulu, Hawaii, Amerika Birleşik Devletleri
XXX. IAU Genel Kurulu 2018 Viyana, Avusturya
XXXI. IAU Genel Kurulu 2022 Busan, Güney Kore
XXXII. IAU Genel Kurulu 2024 Cape Town, Güney Afrika
XXXIII. IAU Genel Kurulu 2027 Roma, İtalya
XXXIV. IAU Genel Kurulu 2030 Santiago, Şili

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ↑ Staff writer (2024). "International Astronomical Union (IAU)". uia.org. Brussels, Belgium: Union of International Associations. Yearbook of International Organizations Online. 8 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ocak 2025.
  2. ↑ "National Members". 4 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2019.
  3. ↑ "Individual and Junior Members". 30 Haziran 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2025.
  4. ↑ "Executive Committee". IAU. 2 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2025.
  5. ↑ "International Astronomical Union | IAU". www.iau.org. 30 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2021.
  6. ↑ Gingerich, Owen (1999). "The Copernican Quinquecentennial and Its Predecessors: Historical Insights and National Agendas". Osiris. 14: 50-51. Bibcode:1999Osir...14...37G. doi:10.1086/649299. JSTOR 301960.
  7. ↑ "Extraordinary General Assembly". 6 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2025.
  8. ↑ "International Astronomical Union | IAU". 18 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2021.
  9. ↑ "Homepage – IAU General Assembly 2024 – Cape Town" (İngilizce). 31 Ağustos 2023. 25 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2023.
  10. ↑ "iau2410 — Press Release" (İngilizce). 31 Ağustos 2023. 16 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2024.
  11. ↑ "iau2410 — Press Release" (İngilizce). 16 Ağustos 2024. 16 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2024.