| Illinois | |
|---|---|
 Bayrak  Mühür | |
 | |
Koordinatlar: 40°00′01″N 89°15′01″W / 40.0003°K 89.2503°B | |
| Ülke |  Amerika Birleşik Devletleri |
| Başkent | Springfield |
| En büyük şehir | Chicago |
| İdare | |
| • Vali | J. B. Pritzker (D) |
| • Vali vekili | Juliana Stratton (D) |
| • Üst meclis | Illinois Senatosu |
| • Alt meclis | Illinois Temsilciler Meclisi |
| • Senatörler | Dick Durbin (D) Tammy Duckworth (D) |
| Yüzölçümü | |
| • Toplam | 149,997 km² |
| • Kara | 143,969 km² (55,586 mil²) |
| • Su | 5,981 km² (2,309 mil²) |
| Rakım | 180 m |
| En yüksek nokta | 376,4 m (1.234,9 ft) |
| En alçak nokta | 85 m (278 ft) |
| Nüfus (2020) | |
| • Toplam | 12.812,508 |
| • Yoğunluk | 89,4/km² |
| Zaman dilimi | UTC-06.00 |
| • Yaz (YSU) | UTC-05.00 |
| ISO 3166 kodu | US-IL |
Resmî site illinois.gov | |
Illinois (İngilizce telaffuz: [ˌɪlɨˈnɔɪ] (
dinle) IL-i-NOY), Amerika Birleşik Devletleri'nin Orta Batı bölgesinde yer alan bir eyalettir. Kuzeydoğusunda Michigan Gölü, batısında Mississippi Nehri ve güneyinde Wabash ve Ohio nehirleri ile sınırlıdır. ABD'nin elli eyaleti arasında Illinois, beşinci en büyük gayri safi yurtiçi hasılaya (GSYİH), altıncı en büyük nüfusa ve 25. en büyük yüzölçümüne sahiptir. Başkenti eyaletin merkezindeki Springfield, eyaletin en büyük şehri ise kuzeydoğusundaki Chicago'dur.
Günümüz Illinois'i binlerce yıldır yerli kültürler tarafından iskan edilmiştir. İlk gelen Avrupalılar, 17. yüzyılda genişleyen Yeni Fransa kolonilerinin bir parçası olarak Mississippi ve Illinois nehirlerinin yakınındaki Illinois Bölgesi'ne yerleşen Fransızlardı. Bir yüzyıl sonra, Amerikan Devrim Savaşı'nın Illinois seferi, bölgedeki Amerikan müdahalesinin habercisi oldu. 1783'te ABD'nin bağımsızlığını kazanmasının ardından, Mississippi Nehri'nin ulusal sınır haline gelmesiyle birlikte, Amerikalı yerleşimciler Kentucky'den Ohio Nehri üzerinden gelmeye başladılar. Illinois kısa süre sonra Amerika Birleşik Devletleri'nin en eski bölgesi olan Kuzeybatı Bölgesi'nin bir parçası oldu ve 1818'de eyalet statüsüne kavuştu. Erie Kanalı, Büyük Göller'de ticari faaliyetleri artırdı ve Illinois'li John Deere'in kendi kendini temizleyen çelik pulluğunun icadı, eyaletin zengin ovalarını dünyanın en verimli ve değerli tarım arazilerinden bazılarına dönüştürerek Almanya, İsveç ve diğer yerlerden göçmen çiftçileri çekti.
19. yüzyılın ortalarında, Illinois ve Michigan Kanalı ve geniş bir demiryolu ağı, ticareti, alışverişi ve yerleşimi kolaylaştırarak eyaleti, özellikle 19. yüzyılın sonlarına doğru dünyanın en hızlı büyüyen şehri haline gelen Chicago'da, ulus için bir ulaşım merkezi haline getirdi. 1900'e gelindiğinde, kuzey şehirlerindeki sanayi işlerinin ve orta ve güney bölgelerdeki kömür madenciliğinin büyümesi, Doğu ve Güney Avrupa'dan göçmenleri çekti. Illinois, Amerika'nın en sanayileşmiş eyaletlerinden biri oldu ve önemli bir üretim merkezi olmaya devam ediyor. Güneyden Büyük Göç, özellikle Chicago'da büyük bir siyah topluluğun oluşmasına yol açtı ve bu da Chicago'yu önde gelen bir kültürel, ekonomik ve nüfus merkezi haline getirdi; Chicago metropol alanı, eyaletin 12,8 milyon sakininin yaklaşık %65'ini barındırmaktadır.
Illinois'te iki Dünya Mirası Alanı bulunmaktadır: antik Cahokia Höyükleri ve Wright mimarisi alanının bir kısmı. Çok çeşitli koruma alanları, Illinois'in doğal ve kültürel kaynaklarını korumayı amaçlamaktadır. Başlıca eğitim merkezleri arasında Chicago Üniversitesi, Illinois Üniversitesi ve Northwestern Üniversitesi yer almaktadır. Üç ABD başkanı Illinois'te ikamet ederken seçilmiştir: Abraham Lincoln, Ulysses S. Grant ve Barack Obama; ayrıca Ronald Reagan da eyalette doğmuş ve büyümüş olmasına rağmen Kaliforniya'yı temsil etmiştir. Illinois, resmi eyalet sloganı olan "Lincoln'ün Toprakları" ile Lincoln'ü onurlandırmaktadır. Eyalet, Springfield'deki Abraham Lincoln Başkanlık Kütüphanesi ve Müzesi'ne ve Chicago'daki Barack Obama Başkanlık Merkezi'nin gelecekteki yerine ev sahipliği yapmaktadır.
Illinois ekonomisi oldukça çeşitlidir; kuzeydoğusunda küresel şehir Chicago, kuzey ve merkezinde büyük sanayi ve tarım merkezleri ve güneyinde kömür, kereste ve petrol gibi doğal kaynaklar bulunmaktadır. Merkezi konumu ve elverişli coğrafyası sayesinde eyalet önemli bir ulaşım merkezidir: Chicago Limanı, Büyük Göller ve Saint Lawrence Su Yolu üzerinden Atlantik Okyanusu'na ve Mississippi Nehri üzerinden Illinois Su Yolu ile Meksika Körfezi'ne erişime sahiptir. Chicago, 1860'lardan beri ülkenin demiryolu merkezi olmuştur ve O'Hare Uluslararası Havalimanı on yıllardır dünyanın en işlek havalimanları arasında yer almaktadır. Illinois uzun zamandır Amerika Birleşik Devletleri'nin bir mikrokozmosu ve Amerikan kültüründe bir öncü olarak kabul edilmektedir; bunun en güzel örneği "Peoria'da oynanacak mı?" ifadesidir.
