Intercity-Express

Intercity-Express (ICE)
	Köln Merkez Garı'na yaklaşan ICE 3 treni
Genel
Sahibi	Deutsche Bahn
Hizmet alanı	Almanya, Hollanda, Belçika, Avusturya, İsviçre ve Fransa
Taşıma türü	Yüksek hızlı demiryolu taşımacılığı
Hat sayısı	35
İstasyon sayısı	180
Günlük yolcu sayısı	270.000
Yıllık yolcu sayısı	99.000.000
Merkez	ICE Bakım Tesisi Frankfurt am Main-Griesheim
Web sitesi	bahn.de/service/ueber-uns/zugtypen
Hizmet
Durum	Hizmette
Hizmete giriş	2 Haziran 1991
İşletmeci(ler)	DB Fernverkehr AG [de]
Taşıt sayısı	Yaklaşık 400 tren seti (Ekim 2026); Elektrikli çoklu birim (EMU), motorlu baş vagonlu setler ve lokomotif çekişli ICE L trenleri
Teknik
Hat açıklığı	1.435 mm (standart hat açıklığı)
En yüksek hız	320 km/sa (Fransa); 300 km/sa (Almanya); 406,9 km/sa (ICE/V, deneysel hız rekoru, 1988)

Intercity-Express veya ICE, Almanya'nın ulusal demiryolu şirketi Deutsche Bahn (DB) tarafından işletilen yüksek hızlı demiryolu tren hizmetidir. 1991 yılında hizmete giren ICE, Almanya'nın en hızlı ve en konforlu uzun mesafe tren hizmetini sunar. ICE trenleri, Almanya'da yaklaşık 180 istasyona ve Avusturya, İsviçre, Fransa, Belçika ve Hollanda gibi komşu ülkelere hizmet vermektedir.

Tarihçe

Ön Araştırmalar ve Deneysel Aşama

1970'li yılların başından itibaren Almanya'da yüksek hızlı tren teknolojisi üzerine kapsamlı araştırmalar başlatıldı. Federal Araştırma ve Teknoloji Bakanlığı bu çalışmaları 1990'a kadar yaklaşık 450 milyon Alman Markı ile destekledi. Bu bütçenin 70 milyon Mark'ı doğrudan ICE sisteminin geliştirilmesine ayrıldı.

Bu süreçte, InterCityExperimental (ICE/V) adı verilen deneme treni, 1985'te kamuoyuna tanıtıldı. Aynı gün bu tren, 317 km/s hızla bir dünya rekoru kırdı. 1988'de ise 406,9 km/s hıza ulaşarak tekerlek-ray sistemine sahip araçlar kategorisinde yeni bir dünya rekoru kırdı. Bu tren, hem teknik testlerde hem de yolcu deneyimlerini değerlendirmede aktif olarak kullanıldı. Hatta Sovyet lideri Mihail Gorbaçov da özel bir seferle bu treni kullandı.

ICE Konseptinin Oluşumu

Başlangıçta ICE trenleri yerine, maksimum 200 km/s hızla çalışan lokomotif çekişli trenler planlanmıştı. Ancak zamanla, Deutsche Bundesbahn [de] ile Ulaştırma Bakanlığı [de] arasında yapılan görüşmeler sonucunda daha modern ve hızlı bir sistem üzerinde mutabık kalındı. 1984 yılında HGV (Hochgeschwindigkeitsverkehr [de]) projesi ile 250 km/s hız hedefi resmiyet kazandı.

1987 yılında ilk 41 ICE treninin siparişi verildi ve aynı yıl Alman hükûmeti bu projeye mali destek sağladı. Siparişler 1989 başında resmiyete kavuştu. Bir tren seti yaklaşık 1,8 milyar Mark’a mal oldu.

Marka ve İsim Seçimi

Başlangıçta "HGZ" (Hochgeschwindigkeitszug – yüksek hızlı tren) ismi düşünülse de, sonunda hem Almanca hem de İngilizcede anlaşılabilir olması amacıyla Intercity-Express (ICE) adı benimsendi. Kısaltma daha önce deneme treninde de kullanılmıştı. 1970'lerde de benzer adla çalışan bazı tren hizmetleri olduğu kaydedilmiştir.

ICE trenleri daha piyasaya sürülmeden 1985'te kamuoyuna tanıtılmaya başlandı. 1991'de hizmete girişinden önce geniş çaplı bir reklam kampanyası yürütüldü. Tarifeli seferlere başlaması sırasında kullanılan tanıtım sloganının Türkçe karşılığı şöyleydi:

Otomobilden iki kat hızlı, uçak hızının yarısı kadar.

Almanca: Doppelt so schnell wie das Auto, halb so schnell wie das Flugzeug

— Deutsche Bahn'ın 1991 tanıtım sloganı (Almancadan çeviri)

Yalnızca tanıtım kampanyasına 18 milyon Mark harcandı.

Teknik ve Konfor Yenilikleri

ICE trenleri 250 km/s azami hızıyla, Intercity [de] trenlerine kıyasla ciddi zaman avantajı sağladı. Örneğin Hamburg–Stuttgart arasında yolculuk süresi 115 dakika kısaldı. Ayrıca geniş vagonlar, artırılmış diz mesafesi, iklimlendirme, bilgi ekranları, ses sistemleri, çağrı düğmeleri, sigara içilmeyen bölümler ve elektronik donanımlar gibi pek çok konfor özelliği sunuldu.

ICE trenleri aynı zamanda modern bakım sistemleriyle tanıtıldı. Örneğin Hamburg-Eidelstedt [de]’teki ICE bakım merkezi üç seviyede eş zamanlı bakım hizmeti sağlıyordu.

Resmî Açılış ve Hizmete Giriş

ICE hizmeti, 29 Mayıs 1991’de Almanya Cumhurbaşkanı Richard von Weizsäcker'in Kassel-Wilhelmshöhe Garı [de]’nda yaptığı törenle resmen başlatıldı. İlk tarifeli ICE seferi 2 Haziran 1991’de Hamburg’dan Münih’e gerçekleştirildi. İlk 100 günde ICE trenleri 2,5 milyon yolcu taşıdı, bu da önceki yıla göre %25 artış anlamına geliyordu.

1990'ların sonunda ICE ağı 7 hatta ve yaklaşık 5000 km uzunluğa ulaştı. Özellikle Frankfurt ve Hannover gibi düğüm noktalarında saat başı altı ICE seferi gerçekleşiyordu.

ICE Tren Jenerasyonları

Genel Bakış

Tren Tipleri ve Teknik Özellikler
Model	Üretim Yılı	Jenerasyon	Maks. Hız (km/s)	Özellikler	Envanter	Durum
ICE V	1985	Ön-seri	350 km/s (406,9 km/s)	Mor şeritli, DB logosu, yuvarlak burun, ICE 2 benzeri	1 prototip	Emekli
ICE S	1988 civarı	Test	330 km/s	Deneme treni, sarı çizgili, teknik test aracı	1 prototip	Emekli
ICE D	1990'lar	Test	320 km/s	ICE 2 başlıkları, ICE 1 vagonları, motorlu orta vagon	1 prototip	Emekli
ICE 1	1991-1993	1. nesil	280 km/s	İki motorlu baş vagon, yüksek tavanlı restoran, 12 vagon (şimdi 10)	59 adet	Aktif
ICE 2	1996-1997	2. nesil	280 km/s	Bir motorlu baş vagon + kontrol vagonu, modüler yapı, kuplajlanabilir	44 adet	Aktif
ICE T	1999-2006	Paralel	230 km/s	ICE 3'e benzer, eğimli hatlar için, kısa burunlu, 5 ve 7 vagonlu	70 adet	Aktif
ICE 3	2000-2006	3. nesil	300 km/s	Motorlu tren seti, lounge alanı, trafo vagonu, ICE yazısı burunda kesilir	62 adet	Aktif
ICE TD	2001	Paralel	200 km/s	ICE T'ye benzer, dizel, 4 vagonlu, LED farlı	20 adet	Emekli
ICE T2	2004 civarı	Paralel	230 km/s	ICE T'nin geliştirilmiş versiyonu, kör pencere yok, LED ışıklı	28 adet	Aktif
ICE 3MS (Velaro D)	2013	3. nesil	300 km/s	Farklı burun yapısı, yatay açılan burun kapağı, köşeli kapı camları	17 adet	Aktif
ICE 4	2017-2024	4. nesil	250 km/s	Köşeli ön cam, 7–13 vagonlu konfigürasyon	137 adet	Aktif
ICE 3neo (Velaro MS)	2022-2028	ICE 3 geliştirmesi	320 km/s	ICE 3MS tabanlı, 2 ek kapı, kalın çerçeve	90	Aktif
ICE L	2024+	Özel (çekişli)	230 km/s	Lokomotif çekişli, 76 cm peronlara uygun, 'L'=Low Floor	79	Aktif

Beşinci Nesil ICE (ICE 5)

Deutsche Bahn, ICE 5 adıyla bilinen yeni nesil yüksek hızlı trenleri 2030 sonrası hizmete sokmayı planlamaktadır. 300 km/s hıza ulaşabilen, 400 metre uzunluğa ve yaklaşık 944 yolcu kapasitesine sahip olacak bu trenler, geri dönüştürülmüş malzemelerle üretilecektir. Seviye farkı olmadan biniş imkânı sağlayacak şekilde tasarlanmaktadır.

İlk trenlerin 2031 sonunda hizmete girmesi beklenmekteydi. Ancak 2024'te ihale süreci iptal edildi, çünkü hiçbir üretici DB'nin teknik ve mali şartlarını karşılayamadı. İptalin nedenleri arasında yüksek maliyetler, azalan yolcu sayısı ve uygun altyapı eksikliği yer almaktadır.

Ağ Yapısı ve Hatlar

Kuzey-Güney Hatları

Intercity-Express ağı, özellikle kuzey-güney yönlü altı ana hat üzerinden yapılandırılmıştır. Bu güzergâhlar, doğrudan ya da birden fazla hattın birleşimiyle saatlik sefer sıklığına ulaşacak şekilde işletilmektedir:

Hamburg-Altona – Basel / Stuttgart: Hamburg-Altona'dan hareketle Hannover, Göttingen, Kassel-Wilhelmshöhe, Frankfurt (Main) ve Mannheim üzerinden devam eden hat; Karlsruhe, Baden-Baden ve Freiburg üzerinden Basel'e (ICE Hattı 20) ya da doğrudan Stuttgart'a (ICE Hattı 22) uzanır.
Hamburg-Altona / Bremen – Münih: Hamburg-Altona veya Bremen'den başlayarak Hannover, Göttingen, Kassel-Wilhelmshöhe, Fulda ve Würzburg üzerinden geçip, Nürnberg ve Ingolstadt ya da Donauwörth ve Augsburg güzergâhlarıyla Münih'e ulaşır (ICE Hattı 25). Hannover'e kadar bazı trenler çift bölmeli olarak çalıştırılır (Flügelzug).
Hamburg-Altona – Münih (Berlin üzerinden): Berlin, Leipzig/Halle, Erfurt, Nürnberg ve sonrasında Augsburg veya Ingolstadt güzergâhı üzerinden Münih'e ulaşan seferler ICE 18, 28 ve 29 hatları kapsamında işletilir.
Berlin – Basel / Münih: Berlin'den başlayarak Wolfsburg, Braunschweig, Hildesheim, Göttingen, Kassel-Wilhelmshöhe, Fulda, Hanau, Frankfurt (Main) ve Mannheim üzerinden; ya Karlsruhe, Offenburg ve Freiburg güzergâhıyla Basel'e (ICE Hattı 12) ya da Stuttgart, Ulm ve Augsburg üzerinden Münih'e (ICE Hattı 11) ulaşan hatlardır.
Amsterdam / Dortmund – Basel / Münih: Amsterdam veya Dortmund'dan başlayan bu hat, Duisburg, Düsseldorf, Köln, Frankfurt (Main) Havalimanı ve Mannheim üzerinden; ya Basel'e (ICE Hattı 43) ya da Stuttgart, Ulm ve Augsburg yoluyla Münih'e (ICE Hattı 42) uzanır.
Essen – Münih: Essen'den başlayıp Köln, Frankfurt (Main), Würzburg, Nürnberg ve Ingolstadt üzerinden Münih'e ulaşan ICE 41 hattı bu ana yapının tamamlayıcı bir parçasıdır.

Batı-Doğu Hatları

Intercity-Express ağı, kuzey-güney ana hatlarının yanı sıra, saatlik sefer düzeniyle işletilen iki doğu-batı yönlü çapraz güzergâhı da içermektedir:

Berlin – Köln / Bonn / Koblenz: Berlin'den başlayarak Hannover, Bielefeld ve Hamm üzerinden; Dortmund, Essen, Duisburg ve Düsseldorf güzergâhıyla Köln/Bonn Havalimanı'na ya da alternatif olarak Hagen ve Wuppertal üzerinden Bonn'a ulaşan seferlerdir. Günün belirli saatlerinde bu trenler Koblenz'e kadar uzatılmaktadır (ICE Hattı 10). Hamm istasyonunda bazı trenler ikiye ayrılarak (Flügelzug) farklı yönlere devam eder.
Dresden – Wiesbaden / Saarbrücken: Dresden'den yola çıkan hat, Leipzig, Erfurt, Fulda, Frankfurt (Main) ve Mainz üzerinden Wiesbaden'e ulaşır. Bazı trenler, Frankfurt'tan sonra Darmstadt, Mannheim ve Kaiserslautern üzerinden Saarbrücken'e kadar devam eder (ICE Hattı 50). Bu hatta da Frankfurt istasyonunda bölünen tren uygulaması bulunmaktadır (Flügelzug).

Ayrıca, ICE trenleri Amsterdam, Brüksel, Paris, Zürih ve Viyana gibi uluslararası destinasyonlara da hizmet vermektedir.

ICE Seyahat Süreleri

DB Intercity-Express ana istasyonlar arası seyahat süreleri (yaklaşık)^{1, 2}
	Amsterdam	Berlin	Brüksel	Köln	Dortmund	Düsseldorf	Frankfurt	Hamburg	Innsbruck	Münih	Paris	Stuttgart	Viyana	Zürih
Amsterdam Centraal		—	—	2s 37d	—	2s 11m	3s 55m	—	—	—	—	—	—	—
Berlin Hbf⁴	—		—	4s 12d	3s 25d	4s 14d	3s 52d³	1s 42d	—	3s 58d³	8s 01d	5s 04d	7s 43d	—
Brussels Midi/Zuid	—	—		1s 50d	—	—	3s 05d	—	—	—	—	—	—	—
Köln Hbf⁴	2s 37d	4s 17d	1s 50d		1s 10d	21d	1s 01d³	3s 38d³	—	4s 32d	—	2s 13d	8s 52d	—
Dortmund Hbf	—	3s 28d	—	1s 17d		49d	2s 26d³	2s 49d	11s 12d	5s 35d	—	3s 29d	10s 07d	—
Düsseldorf Hbf	2s 11d	4s 14d	—	21d	48d		1s 26d	3s 06d	—	4s 41d	—	2s 28d	—	—
Frankfurt (Main) Hbf⁴	3s 55d	3s 39d	3s 05d	1s 04d³	2s 35d	1s 26d		3s 20d³	—	3s 09d	3s 38d³	1s 18d³	6s 24d	3s 53d
Hamburg Hbf⁴	—	1s 42d	—	3s 35d³	2s 47d	3s 06d	3s 20d³		—	5s 31d	—	4s 59d	—	7s 35d
Innsbruck Hbf	—	7s 15d	—	9s 48d	—	10s 13d	5s 28d	—		1s 49d	—	4s 03d	—	—
München Hbf	—	3s 55d	—	4s 32d	5s 28d	4s 44d	3s 09d	5s 31d	1s 44d⁵		5s 34d	2s 12d	3s 56d	3s 32d⁵
Paris Gare de l'Est	—	8s 8d	—	—	—	—	3s 47d³	—	—	5s 34d		3s 09d	—	—
Stuttgart Hbf	—	5s 04d	—	2s 13d	3s 25d	2s 28d	1s 17d³	4s 59d	6s 17d	2s 12d	3s 09d		—	—
Wien Hbf	—	7s 40d	—	8s 50d	10s 06d	—	6s 21d	—	—	—	—	—		—
Zürich HB	—	8s 39d	—	—	—	—	3s 53d	7s 35d	—	3s 32⁵	—	—	—
Almanya’daki 1. kategori istasyonlar [en] ve günde 250.000+ yolcuya hizmet veren benzer uluslararası varış noktaları [en]. Yalnızca doğrudan bağlantılar gösterilmiştir; süreler 2018 DB tarifesine göredir. ICE Sprinter hizmeti süresidir. Berlin için ek veya alternatif ICE durakları: Berlin Südkreuz, Berlin-Gesundbrunnen, Berlin-Spandau ve Berlin Ostbf; Köln için: Köln Messe/Deutz ve Köln/Bonn Havalimanı Fbf; Frankfurt için: Frankfurt Havalimanı Fbf; Hamburg için: HH-Altona, HH Dammtor ve HH-Harburg. EuroCity-Express [en] hizmetidir.

İstasyonlar

ICE trenleri, Almanya'da yaklaşık 180 istasyona hizmet verir. Bunlar arasında büyük şehirler olduğu gibi, Montabaur (12.600 nüfus) ve Züssow (1.300 nüfus) gibi daha küçük yerleşim yerleri de bulunmaktadır.

ICE Sprinter

ICE Sprinter, büyük şehirler arasında daha az durakla daha hızlı seyahat imkanı sunan özel bir ICE hizmetidir. Örneğin, Berlin–Köln ve Hamburg–Frankfurt gibi hatlarda ICE Sprinter seferleri düzenlenmektedir.

Anma ve Takdir

2 Haziran 1991 tarihinde ICE trenlerinin planlı seferlerinin başlaması ve Hannover kentinin 750. kuruluş yıldönümü dolayısıyla, 2000 adetlik sınırlı sayıda hatıra madeni para basılmıştır. Ayrıca, 2 Mayıs 1991 tarihinde, "Alman Federal Demiryolları'nın yüksek hızlı tren taşımacılığına başlaması" konulu 60 pfennig değerinde bir posta pulu, Alman Federal Posta İdaresi [de] tarafından 32 milyon adetlik baskıyla yayımlanmıştır. (Bir sonraki standart pul yayım tarihi 4 Haziran olduğundan, bu özel baskı etkinlikten önce çıkarılmıştır.)

5 Ekim 2006 tarihinde ise, Deutsche Post AG tarafından yayımlanan dört puldan oluşan bir yardım pulu serisinin parçası olarak, 55+25 Cent değerinde bir ICE 3 temalı pul tedavüle girmiştir.

Ayrıca Bakınız

Kaynakça

Notlar

↑ Almanca Flügelzug, iki tren setinin güzergâhın bir bölümünde birbirine bağlı olarak çalıştırılması ve belirli bir istasyonda ayrılarak farklı yönlere devam etmesi esasına dayanan işletme düzenidir. Ters yönde gelen tren setleri aynı istasyonda yeniden birleştirilebilir. Bu uygulama, yolculara aktarma yapmadan farklı varış noktalarına ulaşma imkânı sağlar.

Kaynak dipnotları

Bibliyografya

Kitaplar ve dergi yazıları

Jänsch, Eberhard; Rump, Reinhold (1990). Münchschwander, Peter (Ed.). Das Hochgeschwindigkeitssystem der Deutschen Bundesbahn. Schienenschnellverkehr (Almanca). 3. Heidelberg: R. v. Decker's Verlag, G. Schenck. ISBN 3-7685-3089-2. Erişim tarihi: 14 Ekim 2026.
Kurz, Heinz (Nisan 2006). "15 Jahre ICE. Teil 1: Vom Intercity-Experimental zum ICE 1". Eisenbahn-Kurier (Almanca). 40 (403). EK-Verlag. ISSN 0170-52884 Haziran 2025. ^{[ölü/kırık bağlantı]}
Obermayer, Horst (1991). ICE - InterCityExpress am Start. Eisenbahn-Journal Special 1/1991 (Almanca). Merker. ISBN 978-3922404170. 10 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2025.

Kurumsal raporlar ve belgeler

"Daten und Fakten 2000" (PDF) (Almanca). Deutsche Bahn. 2000. 8 Mayıs 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 4 Haziran 2025.
"Neue ICE-Generation: DB beauftragt Alstom und Siemens mit Konzeptentwicklung" (PDF) (Almanca). Deutsche Bahn. 15 Kasım 2022. 15 Kasım 2022 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2025.
"ICE/IC Streckennetz. Fahrplan 2025" (PDF) (Almanca). Deutsche Bahn. Kasım 2024. 2 Haziran 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 5 Haziran 2025.
"Deutsche Bahn verabschiedet Intercity 1 – moderne ICE und Intercity 2 übernehmen" (Almanca). Deutsche Bahn. 10 Ekim 2026. Erişim tarihi: 14 Ekim 2026.

Kurumsal internet sayfaları

"DB Fernverkehr AG" (Almanca). DB Fernverkehr AG. Erişim tarihi: 14 Ekim 2026.
"ICE 3: Der Schnelle" (Almanca). DB Fernverkehr AG. Erişim tarihi: 14 Ekim 2026.
"1988" (Almanca). Deutsche Bahn. Erişim tarihi: 14 Ekim 2026.
"30 Jahre ICE" (Almanca). Deutsche Bahn. Erişim tarihi: 14 Ekim 2026.
"Train tickets and travel times". Intercity-Express (İngilizce). Deutsche Bahn. 18 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2025.
"ICE Bahnbetriebswerk Hamburg-Eidelstedt". Globetrotter Werksführung (Almanca). Globetrotter Erlebnis GmbH. 7 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2025.
"Endlich schnell(er) am Ziel". Siemens (Almanca). Siemens. 20 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2025.
"Die Baureihen im Laufe der Zeit" (PDF) (Almanca). Deutsche Bahn AG. Mayıs 2021. Erişim tarihi: 14 Ekim 2026.

Haberler

"25 Jahre IntercityExpress – Wie der ICE den Fernverkehr revolutionierte". Bahnblogstelle (Almanca). 1 Haziran 2016. 20 Haziran 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2025.
Bandermann, Kay (15 Mart 2016). "19 Mart 1985 – İlk ICE teslim edildi" (Podcast (14:47 dk)) (Almanca). WDR. Erişim tarihi: 4 Haziran 2025.
Berens, Anja (1 Şubat 2015). "Erinnerungen: Altbundespräsident von Weizsäcker zu Besuch in Kassel". Hessische/Niedersächsische Allgemeine (Almanca). Verlag Dierichs. 15 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2025.
Giesen, Christoph (1 Haziran 2016). "Der ICE - eine Erfolgsgeschichte" (Almanca). Süddeutsche Zeitung. 8 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2025.
Handke, Klemens (29 Mayıs 2021). "30 Jahre ICE der Deutschen Bahn: Modelle, Rekorde und eine Tragödie". Business Insider (Almanca). Business Insider Deutschland GmbH. 10 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2025.
Thomas, Peter (8 Haziran 2021). "So schnell, schneller geht's nicht". FAZ (Almanca). Frankfurter Allgemeine Zeitung. 10 Şubat 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2025.
Wienand, Lars (6 Kasım 2024). "Deutsche Bahn findet keine Firma für den geplanten ICE 5". T-Online (Almanca). Ströer. 3 Haziran 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2025.
Wüpper, Thomas (18 Mayıs 2022). "ICE 5-Bahn vergibt Milliardenauftrag" (Almanca). Stuttgarter Nachrichten. 7 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2025.

İnternet yazıları ve görsel arşivler

Bley, Anna-Maria (15 Haziran 1989). "Vor dem ICE". WDR (Almanca). Westdeutscher Rundfunk. 10 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2025.
Canali, Thomas (20 Mayıs 2014). "ICE – Der Hochgeschwindigkeitszug der Deutschen Bahn". Railfreak (Almanca). W&O-Marketing Thomas Canali. 18 Haziran 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2025.
Werske, André. "ICE 3 (Baureihen 403, 406) – Hochgeschwindigkeitszüge in Deutschland". Hochgeschwindigkeitszuege (Almanca). André Werske. 3 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2025.

Katalog

"BRD MiNr. 2567 ** Wohlfahrt 2006: Eisenbahnen, postfrisch, selbstklebend" (Almanca). Briefmarken-Zeeb. Erişim tarihi: 5 Haziran 2025. ^{[ölü/kırık bağlantı]}
"Medaille - Sonderprägung - 750 Jahre Hannover - 1241 bis 1991" (Almanca). eBay. 10 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2025.
"Briefmarke: ICE-Start (BRD)" (Almanca). Suche-Briefmarken. 27 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2025.

Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Intercity-Express ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
Resmî site
Deutsche Bahn - Güncel ICE/IC hat haritaları
Almanya ve komşu ülkelerdeki ICE hat ağı
Demiryolu Sistemi: ICE Treni
Alman Millî Kütüphanesi kataloğunda Intercity-Express üzerine literatür

[25] Almanca Flügelzug, iki tren setinin güzergâhın bir bölümünde birbirine bağlı olarak çalıştırılması ve belirli bir istasyonda ayrılarak farklı yönlere devam etmesi esasına dayanan işletme düzenidir. Ters yönde gelen tren setleri aynı istasyonda yeniden birleştirilebilir. Bu uygulama, yolculara aktarma yapmadan farklı varış noktalarına ulaşma imkânı sağlar.

[FOOTNOTEDeutsche_Bahn“30_Jahre_ICE”-1] Deutsche Bahn, “30 Jahre ICE”.

[FOOTNOTEDB_FernverkehrKurumsal_sayfa-2] DB Fernverkehr, Kurumsal sayfa.

[FOOTNOTEDeutsche_Bahn2026-3] Deutsche Bahn 2026.

[FOOTNOTEDB_Fernverkehr“ICE_3”-4] DB Fernverkehr, “ICE 3”.

[FOOTNOTEDeutsche_Bahn“1988”-5] Deutsche Bahn, “1988”.

[FOOTNOTEWerske-6] Werske.

[FOOTNOTEBandermann2016-7] Bandermann 2016.

[FOOTNOTEThomas2021-8] Thomas 2021.

[FOOTNOTEBley1989-9] Bley 1989.

[FOOTNOTEJänschRump199026-31-10] Jänsch & Rump 1990, ss. 26-31.

[FOOTNOTESiemens-11] Siemens.

[FOOTNOTEKurz200658-63-12] Kurz 2006, ss. 58-63.

[FOOTNOTEHandke2021-13] Handke 2021.

[FOOTNOTEObermayer199156-14] Obermayer 1991, s. 56.

[FOOTNOTEGlobetrotter_Werksführung-15] Globetrotter Werksführung.

[FOOTNOTEBerens2015-16] Berens 2015.

[FOOTNOTEGiesen2016-17] Giesen 2016.

[FOOTNOTEBahnblogstelle2016-18] Bahnblogstelle 2016.

[FOOTNOTEDeutsche_Bahn2000-19] Deutsche Bahn 2000.

[FOOTNOTEWüpper2022-20] Wüpper 2022.

[FOOTNOTEDeutsche_Bahn2022-21] Deutsche Bahn 2022.

[FOOTNOTEWienand2024-22] Wienand 2024.

[FOOTNOTEDeutsche_Bahn2024-23] 1 2 Deutsche Bahn 2024.

[FOOTNOTEDeutsche_Bahn2021-24] Deutsche Bahn 2021.

[FOOTNOTEDeutsche_Bahn-26] Deutsche Bahn.

[FOOTNOTECanali2014-27] Canali 2014.

[FOOTNOTEeBay-28] Bay.

[FOOTNOTESuche-Briefmarken-29] Suche-Briefmarken.

[FOOTNOTEBriefmarken-Zeeb-30] Briefmarken-Zeeb.