Janus Kemeri

Janus Kemeri

Koordinatlar	41°53′22″K 12°28′58″D / 41.88944°K 12.48278°D / 41.88944; 12.48278
Konum	Roma, İtalya
Tür	Tak
Tamamlanma tarihi	MS 4. yüzyıl

Janus Kemeri, Roma'da günümüze ulaşan tek tetrapylon (dört cepheli) zafer takıdır. MS 4. yüzyılın başlarında, Forum Boarium'un kuzeydoğu sınırındaki bir kavşakta, Velabrum yakınında ve Forum'dan Tiber'e uzanan Cloaca Maxima'nın geçtiği noktada inşa edilmiştir.

Tarihi

Kemerin hangi amaçla yapıldığı kesin olarak bilinmemektedir. Bir görüşe göre zafer takı olmaktan çok bir sınır işarevi işlevi görüyordu. Başka bir görüş ise Forum Boarium'daki hayvan pazarında çalışan tüccarlar için bir sığınak olarak inşa edildiğini ileri sürmektedir. Bazı araştırmacılar, yapının I. Konstantin ya da II. Constantius'a adandığını ve "Tanrılaştırılmış Konstantinos Kemeri" adıyla anıldığını da öne sürmektedir. Yapının bugün kullanılan adı büyük olasılıkla Rönesans döneminde ya da daha sonrasında ortaya çıkmıştır. Adlandırma, yapının dört cepheli ve dört kemerli planına dayanır. Dört yüzlü olarak tasvir edilen Roma tanrısı Janus ile antik Roma kaynaklarında geçen Janus'a adanmış benzer yapılar da bu ismin benimsenmesine katkı sağlamış olabilir.

Orta Çağ'da, Frangipane ailesi tarafından kaleye dönüştürüldü ve bu sayede 1830 yılına kadar büyük ölçüde sağlam kaldı. Ardından, özgün yapıya ait olmadığı sanılan attik katı ve üst kısmı yıkıldı. Bununla birlikte kuzeybatı ayağındaki merdiven, bu üst bölüme çıkış sağlandığını göstermektedir. Mermer blokları birbirine bağlayan demir kenetler de Orta Çağ'da söküldüğü için anıt günümüzde yüzeyindeki çok sayıdaki oyukla dikkat çeker. Adama yazıtına ait parçalar ise yakındaki San Giorgio in Velabro Kilisesi'nde korunmaktadır. Roma'nın hemen dışında bulunan Malborghetto Kemeri de eski bir Roma tetrapylon kemerinin kalıntılarını bünyesinde barındırmaktadır.

Mimari

Yapı, eski yapılardan sökülen taş, tuğla ve seramik parçalarının yeniden kullanıldığı spolia tekniğiyle inşa edilmiş; dış yüzeyi de yine daha eski yapılardan devşirilen beyaz mermerle kaplanmıştır. Kemerin her ayağında, üçer nişten oluşan iki sıra hâlinde toplam altı niş yer alır. Böylece yapıda toplam 48 niş bulunmaktadır. Bunların heykellerle doldurulduğu düşünülse de bugüne kadar hiçbirine ait iz tespit edilememiştir. Kuzey cephesindeki ana kemerin kilit taşında Minerva'nın tasvir edildiği kabul edilmekle birlikte, bunun Palladion'u betimlediğini ileri süren araştırmacılar da vardır. Günümüzde yaklaşık 16 metre yüksekliğinde ve 12 metre genişliğinde olan kemer, başlangıçta daha yüksek bir yapıydı. Ancak attik bölümü, yapının bütünüyle Orta Çağ'a ait olduğu yönündeki yanlış kanı nedeniyle 1830 yılında yıktırılmıştır.

Kaynakça