Josef Erich Zawinul (7 Temmuz 1932 – 11 Eylül 2007), Avusturyalı caz ve caz füzyon klavyecisi ve bestecisiydi. İlk olarak saksafoncu Cannonball Adderley ile tanınan Zawinul, daha sonra Miles Davis ile çaldı ve caz ile rock müziği birleştiren caz füzyon türünün öncülerinden biri oldu. Weather Report ve The Zawinul Syndicate gruplarının kurucuları arasında yer aldı. Elektrikli piyano ve synthesizer kullanımında öncülük etti ve DownBeat dergisi okuyucuları tarafından tam yirmi sekiz kez "En İyi Elektrikli Klavyeci" seçildi.
Hayatı
Erken yaşamı ve kariyeri
Zawinul, Avusturya'nın Viyana kentinde büyüdü. İlk çaldığı enstrüman akordeondu. Altı veya yedi yaşındayken Viyana Konservatuvarı’nda (Konservatorium Wien) klarnet, keman ve piyano eğitimi aldı. 1950'li yıllarda Polydor için kadrolu piyanist olarak çalıştı. Bu dönemde Hans Koller, Friedrich Gulda, Karl Drewo ve Fatty George gibi caz müzisyenleriyle birlikte sahne aldı. 1959'da Berklee Müzik Koleji’nde eğitim görmek üzere ABD’ye taşındı. Ancak yalnızca bir hafta sonra Maynard Ferguson’dan gelen iş teklifini kabul ederek okulu bıraktı ve turneye çıktı. Sonrasında Dinah Washington’a eşlik etti. 1960’ların büyük bölümünü Cannonball Adderley ile geçirdi. Bu dönemde "Mercy, Mercy, Mercy", "Walk Tall" ve "Country Preacher" adlı parçaları besteledi ve elektrikli piyano çaldı. The New York Times’ta yer alan ölüm ilanında aktarıldığına göre,1997’de Anil Prasad’a verdiği röportajda "O dönemlerde siyahi bir grup lideri olan Adderley’nin beyaz bir müzisyenle çalışması pek alışıldık değildi ve turneler sıkıntılı olabiliyordu. Zawinul, ‘Güney’in bazı bölgelerinden geçerken arabanın zemininde oturmak zorunda kaldığım oluyordu. Bunlar beni hiçbir zaman yıldırmadı; en iyilerle müzik yapmak istiyordum ve o seviyede çalabiliyordum.' demişti.
Zawinul, Weather Report ile Toronto'da, 1977 Fotoğraf: Jean-Luc Ourlin
1970 yılında Zawinul, Wayne Shorter ile birlikte Weather Report grubunu kurdu. Grubun ilk iki yılı, Miles Davis’in daha rock odaklı müziğine benzer şekilde, açık formlu grup doğaçlamalarına dayanıyordu. Ancak üçüncü albüm Sweetnighter ile birlikte Zawinul müzikal yapıda değişiklikler yapmaya başladı. Bas gitar ve wah-wah pedalı gibi funk öğeleri grubun sound’una dahil edildi. Dördüncü albüm Mysterious Traveller ile ise klasik müziği andıran yapılandırılmış formlar benimsendi; caz armonileri ile 1970’lerin groove tarzı birleştirildi. Bu yaklaşım, grubun ticari olarak en başarılı döneminin başlamasını sağladı.
Grubun en büyük ticari başarısı, 1977 tarihli Heavy Weather albümünde yer alan Zawinul bestesi "Birdland" ile geldi. Albüm, Billboard pop albümler listesinde 30 numaraya kadar yükseldi. "Birdland", 1970'li yılların en tanınmış caz parçalarından biri hâline geldi; The Manhattan Transfer, Quincy Jones, Maynard Ferguson ve Buddy Rich gibi birçok sanatçı tarafından yeniden yorumlandı. Bu eser Zawinul'a üç Grammy Ödülü kazandırdı.
Weather Report, 1980'lerin ortalarına kadar etkinliğini sürdürdü; grup kadrosunda birçok değişiklik yaşansa da Zawinul ve Shorter daima sabit üyeler olarak kaldı. Sportin’ Life albümünün ardından yollarını ayırmaya karar verdiler; ancak CBS Records ile olan sözleşmelerini tamamlamak için bir albüm daha yapmaları gerektiği ortaya çıktı. Böylece This Is This! grubun son albümü oldu.
The Zawinul Syndicate, 1988 yılında Josef Zawinul tarafından kurulan caz füzyon grubudur. Grup, Zawinul’un önceki topluluğu Weather Report’un devamı olarak ortaya çıkmıştır. The Zawinul Syndicate’in müziği; alışılmadık ritimler, güçlü ve akıcı tempolar ile çeşitli dünya müziklerinden esinlenmelerin birleşimiyle şekillenmiştir.
Zawinul, grubun adını seçerken “sadece bir müzik grubu” değil, aile gibi yakın bir birliktelik çağrıştırmasını istediğini belirtmiştir.
Zawinul’ün 2007'deki ölümünün ardından, The Zawinul Syndicate'in bazı üyeleri grubu yeniden bir araya getirerek, kısaltılmış adları The Syndicate ile Zawinul’ün müziklerini canlı olarak icra etmeye karar verdiler.
Zawinul, beş haftalık Avrupa turnesini tamamladıktan sonra 7 Ağustos 2007'de doğum yeri Viyana'da rahatsızlanarak hastaneye kaldırıldı. Yaklaşık bir ay sonra, nadir görülen Merkel hücreli karsinom türü deri kanseri nedeniyle 11 Eylül 2007'de hayatını kaybetti. Külleri Feuerhalle Simmering'de yakıldı ve Viyana Merkez Mezarlığı’na defnedildi.
[2CD] Viyana'da Victor Bailey, Alex Acuña, Nathaniel Townsley ve WDR Big Band ile canlı olarak kaydedildi
2007-01,
2007-04,
2007-09
Absolute Zawinul
featured by the Absolute Ensemble
Intuition
2009
Kristjan Järvi tarafından gerçekleştirildi. Viyana'da kısmen canlı olarak kaydedildi. Ölümü sonrası yayınlandı.
2007-07-07,
2007-08-02
75
BHM/JVC
2008
[2CD] The Zawinul Syndicate ile canlı kaydedildi. Zawinul'un 75. doğum günü partisinde bir oturum ve Vesprim'de Wayne Shorter ile başka bir TV oturumu. Ölümünden sonra yayımlandı. En İyi Çağdaş Caz Albümü dalında Grammy Ödülü kazandı.
Derlemeler
Concerto Retitled (Atlantic, 1976)
His majesty swinging nephews 1954 - 1957 (RST, 1992)
Joe Zawinul and Weather Update (Pioneer/Geneon, 2005)[DVD-Video]
Kaynakça
↑Carlberg, Robert (April 1986). "Joe Zawinul Interview". Electronic Musician. Berkeley, California: Mix Publications. s.44. 3 Ekim 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi11 Mayıs 2025. Josef Zawinul (pronounced zav-in-ul) was born July 7, 1932 in Vienna, Austria, a city rich in musical history.
12Richard S. Ginell. "Joe Zawinul". AllMusic. 29 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Şubat 2018.
12Walters, John L. (13 Eylül 2007). "Obituary: Joe Zawinul". The Guardian. Erişim tarihi: 23 Ocak 2019.
12Kernfeld, Barry (2002). Kernfeld, Barry (Ed.). The New Grove Dictionary of Jazz. 3 (2 bas.). New York: Grove's Dictionaries. ss.1015-1016. ISBN1-56159-284-6.
Glasser, Brian (2001). In a Silent Way: A Portrait of Joe Zawinul. Londra: Sanctuary. ISBN1-86074-326-9. OCLC45900631.
Baumann, Gunther (2002). Zawinul: Ein Leben aus Jazz[Zawinul: A Life of Jazz] (Almanca). Salzburg; Wien: Frankfurt am Main; Residenz. ISBN3-7017-1291-3. OCLC469270497.
