Bu madde hiçbir kaynak içermemektedir. (Eylül 2019) (Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin) |
Bu madde, Vikipedi biçem el kitabına uygun değildir. (Eylül 2019) |
İnsan kalbinin kan akışı. Kırmızı bölgeler oksijenli kan yollarını gösterirken maviler oksijensiz kan yollarını gösteriyor. | |
| Yapı | Kardiyovasküler sistem |
|---|---|
| Alt bölümleri |
|
| Önemli hastalıklar | Kalp hastalıkları Ateroskleroz Kardiyomyopati Hipertansiyon |
| Önemli testler | Elektrofizyoloji çalışması, kardiyak görüntüleme, EKG, Kan testi, Efor testi, Ekokardiyogram |
| Mütehassıs | Kardiyolog |
Kardiyoloji, kalp ve dolaşım sistemi hastalıklarını inceleyen bilim dalıdır. Bu alan, konjenital kalp kusurları, koroner arter hastalığı, kalp yetmezliği, kalp kapak hastalığı ve elektrofizyoloji'nin tıbbi teşhis ve tedavisini içerir. Tıbbın bu alanında uzmanlaşmış doktorlara dahiliye'nin bir uzmanlık alanı olan kardiyolog denir.
Kardiyoloji önceleri iç hastalıklarının (dahiliye) bir alt dalı iken günümüzde ayrı bir anabilim dalı olarak çalışmaktadır. Yapılan araştırmalar ile biriken bilgi birikimi ve gelişen yeni teknolojiler, diğer araştırmalı ve/veya uygulamalı bilim dallarında olduğu gibi, kardiyoloji alanında da büyük gelişmeler olmasını ve alt bilim dallarının ortaya çıkmasını sağlamıştır. Kardiyoloji son 30-40 yıl içerisinde tahminlerin ötesinde bir gelişme kaydetmiştir ve bu gelişmeler artarak devam etmektedir. Bu gelişmelerle birlikte, kardiyoloji içerisinde oluşmuş kimi alt dallar şunlardır:
Tabii, alt dalların ortaya çıkması ve bunların üzerinde özelleşen doktorların ve araştırmacıların çalışması da yeni tanı ve tedavi yöntemlerinin geliştirilmesine imkân sağlamaktadır.
Kardiyoloji biliminin tanı ve sağaltımını (tedavi) sağlamak için çalıştığı hastalıklar arasında, günümüzün en önemli sağlık sorunları arasında yer alan bazı hastalıklar bulunmaktadır. Bu hastalıkların birkaçı şöyle sıralanabilir:
Nefroloji, endokrinoloji gibi dalların da ilgi alanına giren yüksek tansiyon, çeşitli hastalıklara bağlı olarak gelişen kalp yetmezliği, doğuştan ya da çeşitli hastalıklara bağlı olarak gelişen kalp kapak hastalıkları ve benzeri pek çok hastalık da kardiyolojinin tanı ve sağaltımı için uğraştığı hastalıklardandır.
Kardiyolojinin kullandığı tanı araçlarından bazıları şunlardır:
Kardiyolojide, yataklı tedavi verdiği hastaları genel servis ve koroner yoğun bakım ünitelerinde (KYBÜ) yatırarak tedavi etmektedir. KYBÜ'ler genel durumu ağır acil müdahale gerekebilecek hayati tehlikesi söz konusu olan (kalp krizi geçirenler gibi) hastaların takip edildiği birimlerdir. KYBÜ kabul edilen hastaların kalp ritimleri, tansiyonları, nabız sayıları, kan oksijen miktarları tüm hastaların bağlı olduğu merkezi bir monitörle takip edilmekte olup bu monitörler test edilen değerlerde bir anormallik olduğunda görevli personeli alarm vererek uyarmaktadır. Genel durumu düzelen hayati tehlikesi ortadan kalkan hastalarda tetkik ve tedavisine devam etmek üzere genel servislere alınarak takip edilmektedir. Günümüzde artan ihtiyaçlar doğrultusunda kalp damar hastalıkları alanında profesyonelleşmiş hastaneler kurulmaktadır. Türkiye'deki bu tip hastanelerden bazıları Türkiye Yüksek İhtisas Hastanesi, Siyami Ersek ve Koşuyolu Kalp Damar Hastalıkları Hastanesidir.
Dünyada kardiyoloji, 20. yüzyılın başlarında elektrokardiyografinin geliştirilmesi ve kalp kateterizasyonu tekniklerinin uygulanmaya başlamasıyla iç hastalıklarından ayrı bir uzmanlık alanı olarak şekillenmeye başlamıştır. Türkiye'de bu alandaki kurumsallaşma, 27 kurucu üyenin bir araya gelmesiyle 21 Mayıs 1963'te İstanbul'da kurulan Türk Kardiyoloji Derneği (TKD) ile başlamıştır; derneğin ilk başkanlığını Prof. Dr. Muzaffer Esat Güçhan üstlenmiş, onun aynı yıl içindeki vefatının ardından bu görevi 20 yıl boyunca Prof. Dr. Reşat Garan yürütmüştür. TKD, 1964 yılından bu yana Avrupa Kardiyoloji Derneği (ESC) ve Dünya Kalp Federasyonu'nun (WHF) üyesidir; 5 Nisan 1980 tarihli Bakanlar Kurulu kararıyla kamu yararına çalışan dernek statüsü kazanmıştır. Türkiye'de üniversite hastanelerinde de kardiyoloji zamanla bağımsız anabilim dallarına dönüşmüştür; örnek olarak Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi bünyesindeki kardiyoloji birimi 1965 yılında iç hastalıkları içinde kurulmuş, 1990 yılında bağımsız bir anabilim dalı hâline gelmiştir.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre 2025 yılında Türkiye'de gerçekleşen ölümlerin %34,7'sinin nedeni dolaşım sistemi hastalıklarıdır ve bu, ölüm nedenleri arasında ilk sırada yer almaktadır; dolaşım sistemi hastalıklarına bağlı ölümlerin %42,3'ünü ise iskemik kalp hastalıkları oluşturmaktadır. Bu durum, kardiyolojiyi hem Türkiye'de hem dünya genelinde halk sağlığının öncelikli uzmanlık alanlarından biri hâline getirmektedir.
Temel Anatomi (Kalbin yapısı)
Dolaşım sistemi (Vücudun kan desteği)
Pulmoner dolaşım (Kanın oksijenlenmesi)
Kalpte uyarı iletimi (Kalbin elektriksel sistemi)
Temel kalp fizyolojisi