Kehlsteinhaus

Kehlsteinhaus, 2017
Kehlsteinhaus

Kehlsteinhaus (Türkçe: Kartal Yuvası) (İngilizce: Eagle's Nest), Berchtesgaden kasabası yakınlarında Obersalzberg'in üzerinde yükselen kayalık bir çıkıntı olan Kehlstein'ın zirvesine inşa edilen Üçüncü Reich döneminden kalma bir yapıdır. Yalnızca Nazi Partisi üyeleri tarafından hükûmet ve sosyal toplantılar için kullanıldı. Yükseklik korkusu, kötü hava riski ve ince dağ havası nedeniyle bu yapının konumunu beğenmeyen Adolf Hitler, belgelenmiş olarak sadece 14 kez ziyaret etmiştir. Günümüzde sezonluk olarak restoran, bira bahçesi ve turistik yer olarak açıktır.

André François-Poncet isimli Fransız bir diplomat tarafından Kartal'ın Yuvası lakabı verilmiştir.

İnşaatı

Kehlsteinhaus, Berchtesgaden kasabasının üzerinde yükselen Hoher Göll'ün 1,834 m'lik (6,017 ft) bir alt tepesi olan Kehlstein'ın tepesinde yer alır. Martin Bormann tarafından 1937 yazında yapılması emredildi. Nazi Partisi tarafından ödenen bina 13 ayda tamamlandı. İnşaatı sırasında on iki işçi öldü.

4 m (13 ft) genişliğinde bir yaklaşma yolu, 6,5 km (4,0 mil) üzerinde 800 m (2,600 ft) tırmanılmaktadır; beş tünel ve bir keskin dönüşü içermekte ve inşa edilmesi 30 milyon RM'ye mal olmuştur (2007'deki enflasyona göre yaklaşık 150 milyon €). Hitler'in Nisan 1939'daki 50. doğum günü nedeniyle, projenin tamamlanması için son tarih olarak kabul edildi, bu nedenle çalışma 1938 kışı boyunca, çalışma sahasının ışıldaklarla aydınlatıldığı gece bile devam etti.

Büyük bir otoparktan 124 m'lik (407 ft) bir giriş tüneli, son 124 m'yi (407 ft) binaya yükselten süslü bir asansöre götürür. Tünel mermerle kaplanmıştır ve başlangıçta bitişik bir servis tünelinden gelen sıcak hava ile ısıtılmıştır. Ancak ziyarete gelen üst düzey yetkililerin tünelden asansöre sürülmesi normaldi.

Büyük asansörün içi cilalı pirinç, Venedik aynaları ve yeşil deri ile kaplanmıştı. Binanın ana resepsiyon odasına, Müttefik askerlerin parçaları yontarak evlerine hatıra olarak götürmeleri nedeniyle zarar gören, İtalyan diktatör Benito Mussolini tarafından sunulan kırmızı İtalyan mermerinden bir şömine hakimdi. Binada, 1937'de alışılmadık, ancak hiçbir zaman yemek pişirmek için kullanılmayan, tamamen elektrikli bir mutfak vardı; bunun yerine yemekler kasabada hazırlanıp yeniden ısıtılmak üzere dağın tepesindeki mutfağa götürüldü. Binada ayrıca ısıtmalı zeminler vardı ve ziyaretçiler gelmeden önce en az iki gün önce ısıtılması gerekiyordu. Yedek güç sağlamak için ana girişe yakın bir yer altı odasına bir MAN denizaltı dizel motoru ve bir elektrik jeneratörü yerleştirilmişti.

Mobilyaların çoğu Paul László tarafından tasarlanmıştır.

Kullanım

Hitler ilk kez 16 Eylül 1938'de ziyaret etti ve 50. doğum günü olan 20 Nisan 1939'da açılışını yapmak için geri döndü ancak bu bir doğum günü hediyesi olarak tasarlanmamıştı.

Binaya yaklaşmanın ve binaya girmenin iki yolu vardı: yol ve Kehlsteinhaus asansörü. Hitler asansöre güvenmezdi, güvenlik konusundaki çekincelerini sürekli dile getirirdi ve asansörü kullanmaktan hoşlanmazdı; en büyük korkusu, asansörün çatıdaki vinç mekanizmasına yıldırım çarpmasıydı. Bormann, inşaat sırasında meydana gelen iki ciddi yıldırımdan hiç bahsetmemek için büyük özen gösterdi.

Kehlsteinhaus, Hitler'in yazlık evi Berghof'un birkaç mil yukarısında yer almaktadır. Nadir bir diplomatik angajmanda, Hitler, ayrılan Fransız büyükelçisi André François-Poncet'i 18 Ekim 1938'de burada kabul etti. Daha sonra deneyimi anlatırken, bina için "Kartal Yuvası" adını veren oydu; bu, o zamandan beri Kehlsteinhaus için yaygın olarak kullanılan bir isim haline geldi.

Kehlsteinhaus'a ziyaretçiler erişebilmek için dağın merkezine uzanan bir tünele giriyor ve orada kendilerini 35 kat yüksekliğindeki Kartal Yuvası'na çıkaran asansöre biniyorlardı. Kehlsteinhaus bir kabul odası ve mutfaktan ibaretti ancak bulunduğu yer, Kehlsteinhaus'u olağanüstü bir yer durumuna sokuyordu. Kehlsteinhaus'un daire şeklinde olması ve her tarafında pencerelerinin bulunması, insanın aklını dağıtacak kadar çarpıcı bir dağ manzarası sunuyordu.

Hitler'in kendisi, yıldırım düşeceği endişesi ve yükseklik korkusu gibi nedenlerle bu evine pek az gidip gelmiş (aşağı yukarı 10 kez), buraya geldiği zamanlarda da çoğu kez birkaç saat kalmıştır. Evin ağırladıkları, sevgilisi Eva Braun ve en yüksek rütbeli SS yöneticileri olmuştur. Hitler'in favorisi yine Berteschgaden'deki Obersalzberg'deki Berghof idi. Eva Braun'un kız kardeşi Gretl Braun 3 Haziran 1944'te Hermann Fegelein ile evlenmesinin ardından Kehlsteinhaus'da bir düğün töreni düzenlendi. Bu düğün kayıtlara alınmıştır.

Kehlsteinhaus çoğunlukla Hitler'in Çay Evi olarak adlandırılır ama bu uygunsuz bir isimdir. Hitler bir çay evi olarak Kehlsteinhaus'u kullanmamıştır. Hitler bu çevredeki çay bahçesi Mooslahnerkopf Teehaus'da çay içmeyi çok seviyordu. Çayevi, savaştan sonra Hitler ile bağlantısı nedeniyle Bavyera hükûmeti tarafından yıkıldı.

Müttefiklerin ele geçirmesi

Kehlsteinhaus, 25 Nisan 1945’te Obersalzberg’e düzenlenen ve Kraliyet Hava Kuvvetleri’nin 1., 5., 8. ve 617. Filoları tarafından yürütülen bombardıman sırasında bir hedefti. Ancak küçük bina doğrudan vurulmadı. Bunun yerine, baskının 359 Avro Lancaster ve De Havilland DH-98 uçağı Berghof bölgesine ciddi hasar verdi.

Kehlsteinhaus’a ilk ulaşan Müttefik biriminin hangisi olduğu konusunda belirsizlik vardır. Yaygın anlatımlarda, binanın ele geçirilmesi genellikle Berchtesgaden kasabasının ele geçirilmesiyle karıştırılır; bu kasabaya 4 Mayıs’ta Fransız 2. Zırhlı Tümeni’nin birimleri (özellikle İspanyol Cumhuriyetçilerden “La Nueve” bölüğü) ve ABD 7. Piyade Alayı girmişti.

Laurent Touyeras, Georges Buis ve Paul Répiton-Préneuf’un da aralarında bulunduğu 2. Zırhlı Tümen birlikleri, 4–5 Mayıs gecesi Amerikan kuvvetleri gelmeden önce binanın içindeki özel eşyaları topladı ve fotoğraflar çekti. Fransız birlikleri, ABD komutanlığının talebi üzerine 10 Mayıs’ta buradan ayrıldı. Onlarla birlikte katılan çok sayıda İspanyol gazi, Fransızların ilk varan taraf olduğu konusunda hemfikirdir.

Bazı raporlara göre, ABD 7. Piyade Tümeni’ne mensup askerler, Kehlsteinhaus’a çıkan asansöre kadar ulaşmışlardır. Bir tanık ifadesine göre, Herman Louis Finnell ve mühimmat taşıyıcısı olan iki asker, binaya ve yer altı geçitlerine ilk girenler olmuşlardır; bu askerler, tahrip edilmiş tablolar, gece elbiseleri, tıbbi ekipman ve bir şarap mahzeniyle dolu odaları tarif etmişlerdir. Ancak Finnell, alayının Kehlsteinhaus’a değil, Berghof’a girdiğini belirtmiştir. 101. Hava İndirme Tümeni de hem Berchtesgaden’e hem de Kehlsteinhaus’a ilk ulaşan birim olduğunu iddia etmiştir.

Kehlsteinhaus, Nisan ayındaki bombardıman saldırısında hasar görmedi. Daha sonra Müttefikler tarafından askeri komuta merkezi olarak kullanıldı ve 1960 yılında Bavyera Eyaleti'ne iade edildi.

Günümüz

Bugün bina bir hayır kurumuna aittir ve kapalı yemek ve açık bira bahçesi sunan bir restoran olarak hizmet vermektedir. "Kartal Yuvası" nın tarihi öneminden etkilenenler için popüler bir turistik cazibe merkezidir. Yol, çok tehlikeli olduğu için 1952'den beri özel araçlara kapatıldı, ancak eve Obersalzberg'den yürüyerek (iki saat içinde) veya oradaki Dokümantasyon Merkezi'nden otobüsle ulaşılabilir. Dokümantasyon Merkezi şu anda ziyaretçileri biletlerin satın alındığı otobüs istasyonuna yönlendiriyor. Otobüs bileti, sahibinin binanın asansörüne girişine izin verdiği için görünüşte bir giriş biletidir. Zirveye giden dik yol normal araçlar için çok dik olduğundan, otobüslerin hafif bir açıya sahip olması için özel modifikasyonları vardır. Kehlsteinhaus, şimdiye kadarki inşaat öncesi durumunu belgeleyen güneşlenme terası duvarı boyunca sergilenen ve anlatılan fotoğraflar dışında, geçmişinden pek bahsedilmemektedir.

Resmi olmayan Kehlsteinhaus turları resmi web sitesi üzerinden rezervasyon yapılablir. Neo-Naziler ve savaş sonrası Nazi sempatizanları hakkındaki endişeler nedeniyle, hiçbir dış rehberin tur düzenlemesine izin verilmiyor.

Alt odalar restoranın bir parçası değildir, ancak bir rehber eşliğinde ziyaret edilebilir. Düz cam pencerelerden binanın geçmişinin manzarasını sunmaktadırlar. Müttefik birliklerin bıraktığı duvar yazıları, çevredeki ahşap işçiliğinde hala açıkça görülebiliyor. Kırmızı İtalyan mermer şöminesi Müttefik hatıra avcıları tarafından hasar görmeye devam ediyor, ancak bu daha sonra binanın ABD hükûmeti mülkü olduğu ve buradaki hasarın disiplin cezasına neden olduğunu belirten tabelalarla durduruldu. Hitler'in küçük çalışma oası artık kafeterya için bir depodur.

2026 Yangını

“Kartal Yuvası” adıyla tanınan Kehlsteinhaus'ta 23 Ekim 2026 akşamı yangın meydana geldi. Saat 21:50 civarında yangın alarmının devreye girmesi üzerine harekete geçen ekipler, deniz seviyesinden yaklaşık 1.834 metre yükseklikte bulunan binanın alevlerle kaplandığını gördü. Yaklaşık 200 itfaiyecinin katıldığı söndürme çalışmalarına, yapının dağlık ve erişimi zor bir noktada yer alması engel oluşturdu. Yangın sırasında binada kimsenin bulunmadığı ve yaralanma yaşanmadığı açıklandı. Yapının iç kısmın çoğu tahrip oldu, ancak Mussolini'nin hediye ettiği şömine, taş duvarlar ve Kehlsteinhaus'un temeli sağlam kaldı. Bavyera polisi, olay yerinden motosikletle kaçan 33 yaşındaki bir Almanı kundaklama şüphesiyle tutukladı.

1938'de tamamlanan Kehlsteinhaus, Nazi Almanyası döneminde yabancı temsilcilerin ağırlanması ve Nazi yönetiminin üst düzey isimlerinin dinlenmesi ve özel etkinlikleri için kullanılan yapılardan biriydi. Nazi diktatörü Adolf Hitler'in de konuklarını burada kabul ettiği, ancak binayı seyrek ziyaret ettiği bildirildi. II. Dünya Savaşı boyunca zarar görmeyen yapı, 1952'de restoran olarak halka açıldı; ayrıca Nazi dönemiyle ilgili tarihî bir sergiye ev sahipliği yaptı. Yangının ardından binanın büyük ölçüde tahrip olduğu ve çatısının bazı kısımlarının çöktüğü belirtildi. Bavyera İçişleri Bakanı Joachim Herrmann, yapının yeniden inşa edileceğini ve sigorta kapsamında bulunduğunu duyurdu.

Kaynakça

  1. ↑ Tagesspiegel 1939.
  2. ↑ Joshua, Rick D. "Adolf Hitler and the Kehlsteinhaus". Das Kehlsteinhaus. Rick D. Joshua. 8 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ekim 2017.
  3. ↑ "Adolf Hitler", Current Biography 1941, p384
  4. ↑ "Kehlsteinhaus - Geschichte". 5 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2020.
  5. ↑ "Dokumentation Obersalzberg: Blowing up the ruins of the former Berghof". 3 Mayıs 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2020.
  6. 1 2 "ROYAL AIR FORCE BOMBER COMMAND 1942–1945 (C 5247)". Imperial War Museums. 2 December 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 October 2013.
  7. 1 2 "World War II: Race to Seize Berchtesgaden". HistoryNet. 12 June 2006. 16 November 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 November 2020.
  8. ↑ "United States Army in World War II, Special Studies, Chronology 1941–1945". 16 November 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 November 2020.
  9. ↑ Buis, Georges; Jean Lacouture (1975). Les Fanfares perdues: Entretiens avec Jean Lacouture. Éditions du Seuil.
  10. ↑ Kuta, Sarah. "Hitler's Watch Sells for $1.1 Million at Controversial Auction". Smithsonian Magazine (İngilizce). Erişim tarihi: 10 August 2022.
  11. ↑ Mesquida, Evelyn (April 2010). La Nueve. Los españoles que liberaron París [The Nine. The Spaniards who liberated Paris] (İspanyolca).
  12. ↑ "Library of Congress: Veterans History Project: Interview with Herman Finnell". 2 October 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 October 2012.
  13. ↑ "The Price of Freedom: World War II Veteran Herman Finnell". WTVC NewsChannel 9. 5 June 2014. 7 December 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 February 2017.
  14. ↑ Video: Allies Sign Control Law For Germany, 1945/06/14. Universal Newsreel. 1945. Erişim tarihi: 20 February 2012.
  15. ↑ "Kehlsteinhaus". 1 Ocak 2003 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2020.
  16. ↑ "Berggasthof: Brand in Berggasthof Kehlsteinhaus in Berchtesgaden". Die Zeit (Almanca). dpa. 23 October 2026. ISSN 0044-2070. Erişim tarihi: 23 October 2026.
  17. ↑ "Großbrand am Kehlsteinhaus: Feuerwehr kämpft gegen die Flammen". Traunsteiner Tagblatt (Almanca). Erişim tarihi: 23 October 2026.
  18. ↑ "Fire devastates the Eagle's Nest Alpine retreat built for Hitler". The National (İngilizce). 2026-10-24. Erişim tarihi: 2026-10-24.
  19. ↑ "Suspect arrested as Hitler's Eagle's Nest, the Kehlsteinhaus, catches fire". Deutsche Welle (İngilizce). Erişim tarihi: 24 October 2026.
  20. 1 2 "Adolf Hitler'in Kartal Yuvası'nda yangın: Bir kişi gözaltında". dw.com. Erişim tarihi: 2026-10-25.
  21. 1 2 "Hitler'in Kartal Yuvası kül oldu | NTV Haber". NTV.com.tr. Erişim tarihi: 2026-10-25.
  22. 1 2 "Hitler'in Almanya'daki dağ evinde yangın: Bir kişi gözaltına alındı". euronews. 2026-10-24. Erişim tarihi: 2026-10-25.

Dış bağlantılar