Kepez

Kepez
İlçe
Koordinatlar: 36°56′14″N 30°42′44″E / 36.93714°K 30.71231°D / 36.93714; 30.71231
Ülke	Türkiye
İl	Antalya
Coğrafi bölge	Akdeniz Bölgesi
İdare
• Kaymakam	Suat Dervişoğlu
• Belediye başkanı	Mesut Kocagöz (CHP)
Yüzölçümü
• Toplam	292 km²
Rakım	53 m
Nüfus  (2022)
• Toplam	608.675
Zaman dilimi	UTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu	07090
İl alan kodu	242
İl plaka kodu	07
Resmî site https://www.kepez-bld.gov.tr/

Kepez, Antalya'nın 5 merkez ilçesinden birisidir. Antalya kent merkezinin kuzeyinde yer alan ilçe, adını kente kuzeyden girişte karşılaşılan ve “uçurum” anlamına gelen Kepez bölgesinden alır. Düden Şelalesi ilçe sınırları içerisinde bulunmaktadır. Güney sınırı halk arasında Çevre yolu olarak bilinen Gazi Bulvarı ve Çakırlar yolu ile başlamaktadır. Antalya-Burdur yolu üzerinde yer alan Kepez Varyantı, Antalya kentini yüksekten gören bir konumda bulunur. Bölgedeki Atatürk maskı, varyant çevresindeki anıtsal yapılardan biridir.

2025 nüfus verilerine göre Kepez'de 649.102 kişi yaşamaktadır. 68 mahallesi vardır. İlçenin yüzölçümü 292 km²dir. Kepez ilçesinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 53 metredir.

Tarihi

Kepez ilçesine bağlı Varsak çevresinde bulunan Lyrboton Kome olarak adlandırılan tarihi bölge, antik dönemde Perge ile bağlantılı bir kırsal yerleşim alanıydı. Yerleşimdeki kalıntıların büyük bölümü Roma ve Bizans dönemlerine aittir. Lyrboton Kome’nin ekonomik faaliyetlerinde zeytin ve zeytinyağı üretimi öne çıkmıştır. Perge’de bulunan bir yazıtta yerleşim, “zeytin çiftliği” anlamındaki Elaibaris adıyla anılmaktadır. Alanda zeytinyağı işlikleri, konutlar, hamamlar, kiliseler, sarnıçlar ve mezarlar bulunmaktadır. Yerleşim, antik ulaşım ağıyla da bağlantılıydı. Döşemealtı yönünden gelerek Perge’ye ulaşan tarihi Via Sebaste güzergâhı buradan geçmekteydi.

Osmanlı döneminde Varsak Yörüklerinin yaşadığı alanlardan biriydi. XVI. yüzyılın sonlarına ait bir tahrir defterinde topluluk, “Cemaat-i Yörükân-ı Varsak” adıyla kaydedilmiştir. Varsaklar, hayvancılığa dayalı konar-göçer yaşamlarını yaylak ve kışlaklar arasında sürdürmüştür. Varsak Yörükleri kış aylarını Antalya Ovası’nın kuzeyindeki düzlüklerde, Lyrboton Kome çevresinde; yaz aylarını ise Korkuteli sınırları içerisindeki yaylalarda geçirirdi. XIX. yüzyılda deve yetiştiriciliği ve develerle yük taşımacılığı, topluluğun başlıca ekonomik faaliyetleri arasındaydı. Antalya İskelesi ile iç bölgeler arasındaki taşımacılıkta görev alan Varsaklılar, Perge–Varsak–Döşemealtı doğrultusundaki tarihî kervan yolu çevresinde yaşıyordu. 1845 tarihli Varsak temettuat defteri, yerleşimi Konya Eyaleti’nin Teke Sancağı içerisinde Antalya’ya bağlı bir köy olarak kaydeder. Defterde 64 hane bulunmaktadır.

Kepez bölgesinin gelişiminde, 1950’li yıllardan itibaren Antalya kent merkezinin kuzeyinde kurulan sanayi tesisleri etkili oldu. Dokuma, elektrik üretimi, ferrokrom, yağ ve pil sanayisiyle ilgili tesisler Antalya–Burdur kara yolu çevresinde yer aldı. Dokuma fabrikasının bulunduğu çevre, zamanla “Dokuma” adıyla anılmaya başlandı. 1970’li yıllardan itibaren Antalya’ya yönelik göçün artmasıyla Kepez’de yerleşim alanları genişledi. Bu dönemde bölgede gecekondu yerleşimleri gelişti; konut alanlarının bir bölümü Muratpaşa Vakıf Çiftliği arazileri üzerinde oluştu.

Kepez, 5747 sayılı Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun kapsamında ilçe olarak teşkilatlandırıldı. Kepez Kaymakamlığı, ilk kaymakamın göreve başladığı 30 Haziran 2008 tarihinde fiilen hizmet vermeye başladı.

Coğrafya ve Ekonomi

Varsak'ta bulunan Düden Şelalesi, Fabrikalar mahallesinde bulunan Cemil Meriç Kütüphanesi, Anadolu Oyuncak Müzesi, Bir Zamanlar Antalya Müzesi, Anadolu Şehitler Müzesi, Modern Sanatlar Galerisi, Antalya Bilim Merkezi ve Kepez Açık Hava Müzesi'ni bulunduran Kepez Belediyesi sorumluluğundaki Dokumapark yerli ve yabancı turistlerin akınına uğrar. Türkiye'nin en büyük kütüphanelerinden 1 milyon kitap kapasiteli, yıllık 1 milyondan fazla ziyaretçi ağırlayan Antalya Kütüphanesi, Kepez Belediyesi bünyesinde Gülveren mahallesinde hizmet vermektedir. Şehir merkezine ulaşımı sağlayan hafif raylı sistemi de mevcuttur.

Antalya Şehirlerarası Otobüs Terminali Kepez'de bulunmaktadır. İlçede hayvanat bahçesi ile piknik alanı bulunmaktadır. İlçede bulunan Ahatlı Vakıf Çiftliği ve Zeytinliği, şehir içindeki en büyük yeşil alanı olmasına karşın tamamen halka açık değildir. Antalya'nın Masadağı ve Kepezüstü bölgelerinden kent manzarası izlenebilmektedir. Kepezüstü'nde Buca'daki Atatürk Maskı'ndan sonra Türkiye'nin en büyük ikinci Atatürk Maskı bulunmaktadır.

İlçede Yeşil Antalya Sanayi Sitesi, Ferrokrom, Çimento Fabrikaları ve Kepez Hidro Elektrik Santrali bulunur.

Arazi yapısı güneye gidildikçe düzleşir. Kuzeybatıda Döşemealtı, güneybatıda Konyaaltı, güneyde Muratpaşa, doğuda Aksu ilçeleri yer alır.

Nüfus

Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.

Ulaşım

Kepez ilçesine ulaşım, kuzey–güney istikametinde uzanan 75. Yıl Bulvarı, Dumlupınar Bulvarı, Namık Kemal Bulvarı, Yıldırım Beyazıt Caddesi, Yeşilırmak Caddesi ile Yeni Hal Yolu ve devamındaki Kırçiçeği Caddesi üzerinden sağlanmaktadır. İlçenin güney sınırını oluşturan Gazi Bulvarı ve devamındaki Hürriyet Caddesi ile doğu sınırını belirleyen Havalimanı Yolu (Serik Caddesi), Kepez'in ana trafik yükünü taşımaktadır. Bunun dışında, ilçe içindeki Antalya Bulvarı, Sakarya Bulvarı, Barış Manço Bulvarı, Süleyman Demirel Bulvarı, Muammer Aksoy Caddesi ve Altınova Antalya Caddesi, Antalya'nın ana ulaşım aksları arasında yer almakta; Kepez'e bağlı semt ve mahalleleri birbirine ve şehir merkezine bağlamaktadır.

Toplu ulaşım

Bu maddenin daha doğru ve güvenilir bilgi sunması için güncellenmesi gerekmektedir. Daha fazla bilgi için tartışma sayfasına bakınız.

İlçenin doğusunda Altınova bölgesi, kuzeydoğusunda Topallı-Gaziler bölgesi, kuzeyinde Masadağı ve Varsak bölgeleri, kuzeybatısında Duacı-Kepezaltı, batısında Akdeniz Sanayi Sitesi, Gülveren-Şafak Mahalleleri bulunmakta, orta kısımlarında, Erenköy-Suişleri bölgesi, Otogar Ahatlı bölgesi, Dokuma-Antkoop bölgesi, Yeni Emek bölgesi, Sütçüler-Teomanpaşa Habibler bölgesi bulunmaktadır.

Tüm bu bölgelere Antalya Büyükşehir Belediyesine bağlı özel ve kamu toplu taşıma araçları ile toplu taşıma imkânı sağlanmaktadır.

2011 yılında oluşturulan yeni ulaşım sistemi ile ilçe genelinde çalışan VF01, VF02, AF04, LF09, LF10, MC12, VL13, CV14, DC15, TC16, CV17 gövde otobüs hatları ile 4-10 dakika arasında sıklıklarla seferler düzenlenmekte olup Otogar'a ulaşımı sağlayan TK91, TC93 ve TL94 hatları ile Havalimanına ulaşımı sağlayan 600 hattı da ekspres seferlerle Kepez'e toplu taşıma imkânı sağlanmaktadır.

Bunun yanında mahalle içlerine kadar giren Isuzu Urban markalı midibüslerin çalıştığı hatlarla da Kepez ilçesinde toplu taşıma hizmetleri sürdürülmektedir. Bu hatlar;

VC30, TK36, DK38, CV39, MF40, CV43, CV44, TC45, TC46, CV48, TC49, TC50, TK51, TK52, VC53, VC56, VC57, MC58, VC59, KM61, VL62, VF63, TC64, VF65, VF66, CV67, MC68, CV69, LC70, VT72, 501, 503, 504, 506, 507, 508, 512, 516, 517, 521, 522, 524, 525, 530 hatlarıdır.

Politika

Kardeş şehirler

• Austin, Amerika Birleşik Devletleri
• Muskegon, Amerika Birleşik Devletleri

Kaynakça

Dış bağlantılar

• Kepez Belediyesi 30 Aralık 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
• Kepez Kaymakamlığı 23 Eylül 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
• E-Devlet - Kepez Belediyesi 29 Nisan 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

				g t d
	Döşemealtı		Aksu
		Kepez
	Konyaaltı	Muratpaşa