Konstantin Heykeli

Konstantin Heykeli

Koordinatlar	41°53′30″K 12°29′18″D / 41.89167°K 12.48833°D / 41.89167; 12.48833
Konum	Capitol Müzesi, Roma, İtalya
Malzeme	mermer, tuğla, bronz, ahşap
Tamamlanma tarihi	y.  MS 312-315
Adandığı	I. Konstantin

Konstantin Heykeli, I. Konstantin'i (h. 25 Temmuz 306 - 22 Mayıs 337) tasvir eden anıtsal bir akrolit heykel. 4. yüzyılın başlarında Maxentius Bazilikası'nın apsisinde bulunuyordu. Heykelden günümüze ulaşan parçalar, bugün Capitol Müzesi'nin bir parçası olan Palazzo dei Conservatori'nin avlusunda sergilenmektedir.

Tanımı

Heykelin büyük başı, kolları ve bacakları beyaz mermerden yontulmuştu. Gövdenin geri kalanı ise tuğla bir çekirdek ile ahşap bir iskeletten oluşuyor ve muhtemelen yaldızlı bronzla kaplanıyordu. Günümüze ulaşan parçaların boyutlarından hareketle, tahtta oturur şekilde tasvir edilen figürün yaklaşık 12 metre yüksekliğinde olduğu tahmin edilmektedir. Baş yaklaşık 2,5 metre, ayakların her biri ise 2 metreden daha uzundur.

Tarihçi Eusebios, heykelin sağ elinde "Kurtarıcı'nın çilesinin, kurtuluşun işareti olan Haç ile temsil edilen zafer simgesini" taşıdığını belirtir. Bu nedenle, elde muhtemelen ucuna Hi Ro (☧) monogramı yerleştirilmiş bir asa bulunduğu düşünülmektedir. Konstantin'in bu dönemde bastırdığı sikkeler de onu bu şekilde tasvir eder. Eusebios ayrıca heykelin kaidesine kazınmış Latince yazıtı şu şekilde aktarır:

Bu kurtuluş işareti sayesinde, gerçek iyiliğin simgesiyle, şehrinizi zorbanın boyunduruğundan kurtardım; kurtuluş eylemim sayesinde Roma Senatosu ile Halkı'nı eski şan ve ihtişamına kavuşturdum.

• Heykelin, Palazzo dei Conservatori'nin avlusunda sergilenen bölümleri
• 
  Sağ kol
• 
  Baş kısmı
• 
  Sağ el
• 
  Sol ayak

Tarihi

Forum'un kuzey sınırında yer alan Maxentius Bazilikası'nın inşasına 307 yılında ortak imparator Maxentius tarafından başlandı. Konstantin, 312 yılında Milvius Köprüsü Muharebesi'nde Maxentius'u mağlup ettikten sonra yapıyı tamamladı. Görünüşe göre bazilikanın ana girişini başka bir yöne alarak kuzey cephesine yeni bir apsis ekledi. Batı apsisine yerleştirilen dev heykelle birlikte yapılan bu düzenlemeler, Konstantin'in rakibi üzerindeki zaferini ve iktidarını kamuoyu önünde simgesel biçimde ilan etmesini sağladı. Heykelin kesin tarihlendirilmesi ise tartışmalıdır. Bazı araştırmacılar, ilk yapım evresini siyasi gerekçelerle 312-315 yıllarına tarihlendirirken, sanat tarihi açısından değerlendirilen bazı üslup özellikleri heykelin 325 yılından sonra önemli ölçüde yeniden işlendiğini düşündürmektedir.

Heykel, muhtemelen bronz gövde parçalarını elde etmek amacıyla, Geç Antik Çağ'da yağmalandı. Mermer parçaları ise 1486 yılında yeniden gün ışığına çıkarıldı. Günümüze ulaşan kalıntılar daha sonra, bölgede çalışmalar yürüten Michelangelo tarafından yakındaki Palazzo dei Conservatori avlusuna taşındı. İlginç biçimde, kalıntılar arasında işaret parmağı havaya kalkık iki farklı sağ el bulunmaktadır ve bunlar birbirinden küçük ayrıntılarla ayrılır. Bu durum, Konstantin'in hükümdarlığının son dönemlerinde başlangıçta asa tutan sağ elin, daha sonra Hristiyanlığı simgeleyen bir nesneyi taşıyan başka bir elle değiştirildiği görüşüne dayanak olarak gösterilmektedir.

Rekonstrüksiyon

Mart 2022'de Factum Dijital Teknoloji ve Koruma Vakfı araştırmacıları, heykelden günümüze ulaşan parçaların üç boyutlu modellerini oluşturmak amacıyla fotogrametri ve LIDAR teknolojilerinden yararlandı. Capitol Müzesi ile iş birliği içinde yürütülen çalışma kapsamında, tarihî ve epigrafik kaynakların da desteğiyle parçalar teknik açıdan incelenerek heykelin yaklaşık 13 metre yüksekliğindeki özgün görünümü yeniden oluşturuldu. Günümüze ulaşan parçalardan üretilen kopyalar, heykelin yeniden tamamlanan bölümlerinden görsel olarak ayırt edilecek şekilde tasarlandı. Rekonstrüksiyon, 6 Şubat 2024 tarihinde ise Capitol Müzesi bünyesindeki Villa Caffarelli bahçelerine yerleştirildi.

Kaynakça