Luna programı

Luna uzay programı
Луна Космическая Программа
Luna Kosmicheskaya Programma
Ay üzerindeki Luna iniş alanları kırmızı renkte işaretlenmiştir; Apollo görevleri yeşil renkte ve Surveyor görevleri sarı renkte işaretlenmiştir.
ÜlkeSovyetler Birliği
AmaçMürettebatsız Ay araştırması
DurumTamamlandı
Program geçmişi
Süre1958–1976
İlk uçuş
Son uçuş
Başarılar15
Başarısızlıklar29
Kısmi başarısızlıklar0
Fırlatma yeriBaykonur Uzay Üssü
Araç bilgisi
Fırlatma aracı

Luna programı (Rusça bir kelime olan "Luna"nın anlamı "Ay"dır), zaman zaman Lunik ya da Lunnik olarak telaffuz edilen, Sovyetler Birliği tarafından 1959'dan 1976'ya kadar Ay'a yollanan robotik uzay araçları programıdır. Bu program sayesinde Ay'daki; toprağın kimyasal yapısı, yer çekimi, sıcaklık ve radyasyon miktarı hakkında bilgiler elde edilmiştir. Proje kapsamında, toplamda 24 araç görev almıştır.

ABD ile Sovyetler Birliği arasında yaklaşık 10 yıl süre Ay yarışını Temmuz 1969'da ABD, Apollo 11 ile kazanmıştı. Bundan sonra ABD uzay çalışmalarını biraz yavaşlatırken Sovyet Rusya uzay programlarını aksatmadan, hatta geliştirerek sürdürdü. SSCB'nin büyük programın bir bölümünü de 1959'da başlatan Luna programı oluşturuyordu. Bu programın bir öğesi olan Luna 16 adlı uzay aracı, 20 Eylül 1970'te aya indi. İndikten 26 saat sonra, uzay aracı, altındaki toprağı delmeye başladı. 35 cm derinden 101 gr. toprak örneği aldı. Toprağı sırtında getirdiği dönüş kapsülüne yerleştirdi. Kısa bir süre sonra kapsül kendi roketini ateşledi, Luna-16'dan ayrıldı ve Dünya'ya dönüş yolculuğuna başladı. 24 Eylül'de ay toprağı taşıyan kapsül paraşütle Kazakistan topraklarına iniş yaptı. SSCB, bu etkileyici girşimi aslında Apollo 11'in aya indiği gün, Luna 15 ile gerçekleştirmeyi planlamıştı. Böylece hem bütün dünyayı bir kez daha şaşırtacak hem de Amerikalılardan önce ay toprağını getireceklerdi. Ne var ki Luna 15, iniş sırasında Ay'daki dağlara çarparak parçalandı. Bu görev de 1,5 yıl sonra Luna 16'ya kaldı.

Görevler

Kaynakça

  1. ↑ Teitel, Amy Shira (30 Ocak 2016). "How Russia Beat the U.S. to the Moon". The Daily Beast (İngilizce). 22 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2024.

Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Luna programı ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.