Mesih Alinejad

Mesih Alinejad
Doğum11 Eylül 1976(1976-09-11)
Kumikola, Babol, İran
Milliyet ABD
EğitimOxford Brookes Üniversitesi
UğraşGazeteci, yazar
Etkin yıllar2001-Günümüz

Masume Alinejad-Kumi veya bilinen adıyla Mesih Alinejad (Farsça: مسیح علی‌نژاد; d. 11 Eylül 1976) İranlı-Amerikalı gazeteci, yazar ve kadın hakları aktivistidir. Alinejad şu anda VOA Farsça Servisi'nde sunucu/yapımcı, Radio Farda'da muhabir, Manoto televizyonuna ve IranWire'a katkıda bulunan bir editör olarak çalışmaktadır.

Günümüzde New York'ta sürgünde bulunan Alinejad, İran'daki insan haklarının, özellikle de kadın haklarının kötüye giden durumunun eleştirisine odaklanmaktadır. Kendisi, 2015 Cenevre İnsan Hakları ve Demokrasi Zirvesi kadın hakları ödülü, Mehdi Semsar Vakfı'ndan Ümid Gazetecilik Ödülü ve "Övgüye Değer" AIB Medya Mükemmellik Ödülü de dahil olmak üzere birçok ödül kazanmıştır.

Alinejad, 2019 yılında İran hükûmetine kendisine ve ailesine yönelik taciz nedeniyle ABD federal mahkemesinde dava açtı. 2018'de, İran'da büyüdüğü yıllardaki deneyimlerini ele aldığı "Saçımdaki Rüzgar" adlı bir kitap yayınladı. Kitabında, kızların "başlarını eğmek, mümkün olduğunca göze çarpmamak ve uysal olmaları için yetiştirildiklerini" yazdı. 2021'de ABD savcıları dört İranlı istihbarat yetkilisini İran hükûmetini eleştiren bir kişiyi kaçırmayı planlamakla suçladı. Mesih o kişinin kendisi olduğuna inansa da hedefin adı verilmemiştir.

İran'daki erken yaşamı ve gazetecilik kariyeri

Mesih Alinejad, 11 Eylül 1976 tarihinde Masume Alinejad adıyla dünyaya geldi. Ancak kendisi "Mesih" (Farsça'da "meshedilmiş" veya "Mesih" anlamına gelir) adını kullanır.

Alinejad, anılarında gazeteciliğe başlamasında Mercan Şeyhülislami'nin kendisine yardımcı olduğunu yazmıştır. Gazetecilik kariyerine 2001 yılında yerel günlük gazete Hambastegi'de başlamış, daha sonra İran İşçi Haber Ajansı'nda (ILNA) çalışmıştır. Ayrıca Şark, Bahar, Vekayi-i İttifakiye, Hem-Mihan ve İtimad gibi yayın organlarında da yazıları yayımlanmıştır. Altıncı ve yedinci dönem İran parlamentosu sırasında parlamento muhabiri olarak görev yapmıştır. 2005 yılında, görevli bakanların maaş kesintisine gittiklerini iddia etmelerine karşın, dinî görevlerden Nevruz kutlamalarına kadar çeşitli gerekçelerle yüksek miktarda “ikramiye” aldıklarını öne süren eleştirel bir makale kaleme almıştır. Söz konusu makale tartışmalara yol açmış ve parlamento muhabirliği görevinden uzaklaştırılmasıyla sonuçlanmıştır.

2008 yılında Alinejad, İtimad gazetesinde yayımlanan “Yunusların Şarkısı” adlı eleştirel yazısında, İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad'ın destekçilerini yiyecek dilenen aç yunuslara benzetmiştir. Ahmedinejad'ın bazı destekçileri bu ifadeleri hakaret olarak değerlendirmiş; bunun üzerine gazetenin yöneticisi olan siyasetçi ve din adamı Mehdi Kerrubi kamuoyundan özür dilemiştir.

2009 yazında, Amerika Birleşik Devletleri'nde bulunduğu sırada Alinejad, dönemin ABD Başkanı Barack Obama ile röportaj yapmaya çalışmış; ancak geçici vizesi bu gerekçeyle verilmiş olmasına rağmen röportaj talebi reddedilmiştir. Vizesinin süresinin dolmasının ardından Birleşik Krallık'a dönmek zorunda kalmıştır. ABD'de bulunduğu süre boyunca İran hükûmeti karşıtı bazı protestolara katılmış ve San Francisco'da yaptığı bir konuşmada İranlı yetkililere hitaben “Otuz yıldır biz titredik, şimdi titreme sırası sizde” ifadelerini kullanmıştır. Amerika'nın Sesi (VOA) ile yaptığı röportaj, “Temiz Havanın Fırtınası” adlı video kayıtlarından bölümlerle birlikte yayımlanmıştır. 2010 yılında bir grup İranlı yazar ve entelektüelle birlikte “İranNeda” (İran'ın Nidası) vakfını kurmuştur. Alinejad, Oxford Brookes Üniversitesi İletişim Çalışmaları bölümünden mezun olmuştur.

Kariyeri

İran hükûmetine muhalefeti

2014 yılında Mesih Alinejad, İranlı kadınları tesettürsüz fotoğraflarını paylaşmaya davet eden Benim Gizli Özgürlüğüm (My Stealthy Freedom; ayrıca İranlı Kadınların Gizli Özgürlükleri adıyla da bilinir) adlı Facebook sayfasını başlattı. Sayfa kısa sürede uluslararası ilgi gördü ve yüz binlerce beğeni topladı. 2015 yılında Cenevre İnsan Hakları ve Demokrasi Zirvesi tarafından, “sesi olmayanlara ses verdiği ve İranlı kadınların temel insan hakları, özgürlük ve eşitlik mücadelesine destek için insanlığın vicdanını harekete geçirdiği” gerekçesiyle kadın hakları ödülüne layık görüldü.

13 Haziran 2022'de, İran hükûmeti tarafından baskı altına alınan İran halkını korkusuzca savunduğu gerekçesiyle Amerikan Yahudi Komitesi tarafından verilen “Ahlaki Cesaret Ödülü”nü aldı.

Alinejad, tesettüre ilke olarak karşı olmadığını, ancak bunun kişisel tercih meselesi olması gerektiğini ifade etmiştir. İran'da kamusal alanda başörtüsüz görünen kadınlar gözaltına alınma, hapis cezasına çarptırılma ve para cezası alma riskiyle karşı karşıya kalmaktadır.

Gazetecilik

Mesih Alinejad kitabında, “Hambastegi gazetesinin siyaset departmanı başkanı Mercan Şeyhülislami beni himayesine almayı kabul etti” diye yazmıştır. 2015 yılından itibaren Alinejad, Amerika'nın Sesi Farsça Servisi için yayımlanan ve haftalık 15 dakikalık bir ana haber programı olan Tablet'in sunuculuğunu yapmaktadır. Basın açıklamasına göre program, İran içerisinden elde edilen özgün videolar aracılığıyla sıradan vatandaşların profillerini sunmakta ve ortak temalar üzerine yapılan kısa röportajlarla onları Amerikalılarla buluşturarak benzer ve farklı deneyimleri ortaya koymaktadır. Program ayrıca, uluslararası kadın hakları hareketi ile Washington-Tahran ilişkileri gibi meselelerin gelişimini takip eden haftalık bir “zaman çizelgesi raporu” da içermektedir.

Temmuz 2019'da İranlı yetkililer, Alinejad'a video gönderen kişilerin 10 yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya kalabileceği konusunda kamuoyunu uyarmıştır. Tahran Devrim Mahkemesi Başkanı Musa Ghazanfarabadi, Fars Haber Ajansı'na yaptığı açıklamada, protesto videolarını Alinejad ile paylaşan kişilerin, “devlet düşmanıyla iş birliği yapma” yasaları kapsamında on yıla kadar hapis cezasına çarptırılabileceğini belirtmiştir.

Zorunlu tesettüre karşı kampanya

Mesih Alinejad, kadınların ev dışında başörtüsü takmamasını yasa dışı hâle getiren İran İslam Cumhuriyeti yasalarını eleştirmiştir. Bununla birlikte Alinejad, daha geniş bir bağlamda, geçmiş on yıllarda İran'da ve Müslüman çoğunluklu birçok ülkede başörtüsünün ne zorunlu ne de yaygın olduğuna dikkat çekerek, mevcut tarihsel ve siyasal koşullar içinde zorunlu tesettürü “baskının en görünür sembolü” olarak nitelendirmiştir. Alinejad'ın yarattığı etki kilometrelerce ötedeki vatanı İran'da da hissedilmiştir. Gazeteci Kim Ghattas, Alinejad'ı Brooklyn'de ikamet etmesine karşın İran'daki zorunlu başörtüsü karşıtı kampanyaya “öncülük eden” kişi olarak tanımlamıştır.

2012 ile 2019 yılları arasında Alinejad, İran'daki zorunlu başörtüsü karşıtı hareketi harekete geçirmek amacıyla #WhiteWednesdays (Beyaz Çarşambalar), #MyCameraIsMyWeapon (Kameram silahımdır), #MyPenIsMyWeapon (Kalemim silahımdır) ve #MenWithHijab (Tesettürlü Erkekler) gibi çeşitli kampanyalar oluşturmuş ve desteklemiştir.

Bazı feministler, İslami örtünün Müslüman çoğunluklu toplumlarda kadınların baskı altına alınmasının en görünür örneği olduğunu savunarak Alinejad'ın kampanyasını desteklemiştir. Buna karşılık postkolonyal feministler, kampanyayı Batı'daki eski “Oryantalist kültürel tahayyülü” yeniden üretmekle eleştirmiştir. Buna göre söz konusu tahayyül, Doğu'daki baskı altındaki kadınların Batılı idealleri benimseyerek kurtarılması gerektiği yönündeki klişelere dayanmaktadır. İslami feministler ise bu girişimin, İslam'ı kadın düşmanı bir din olarak tasvir eden Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki yükselen İslamofobi dalgasını güçlendirdiğini ileri sürmüştür.

Alinejad, İslamofobi suçlamalarını reddederken, kendisini korkutanın dini yasalar (şeriat) olduğunu ve İslamofobinin başlıca nedeninin de aynı dini fanatizm olduğunu savunmuştur. Filistin kökenli Amerikalı aktivist Linda Sarsour ile CNN'de yaptığı bir tartışmada başörtüsü hakkında konuşan Alinejad, “İnsan haklarını ve kadın haklarını önemsiyorsanız, Orta Doğu'daki baskının en görünür sembolü olan aynı aracı kullanıp bunun [Amerika Birleşik Devletleri'nde] bir direniş işareti olduğunu söyleyemezsiniz” demiştir.

Mart 2019'da Christchurch cami saldırıları sonrasında Alinejad, Jacinda Ardern'i Müslüman kurbanlarla dayanışma ve saygı göstergesi olarak başörtüsü taktığı gerekçesiyle eleştirmiştir. Alinejad, “Müslüman kadınlar için birçok ülkede baskının en görünür sembollerinden birini dayanışma amacıyla kullanıyor olmanız beni üzdü ve kalbimi kırdı” ifadelerini kullanmıştır.

Satranç şampiyonası boykotu

2016 yılında Alinejad, Şubat 2017'de Tahran'da düzenlenmesi planlanan 2016 Kadınlar Dünya Satranç Şampiyonası'na karşı bir boykot kampanyası başlatmıştır. Kampanya, Gürcü-Amerikalı satranç oyuncusu Nazi Paikidze tarafından teşvik edilmiştir. İran vatandaşı olmayan Paikidze, İran'ın dini yasalarına göre kadın oyuncuların başörtüsü takmaya zorlanacağını belirterek Tahran'daki dünya şampiyonasına katılmayı reddetmiştir. Alinejad, Paikidze'ye destek vermiş ve Hint-Amerikalı Asra Nomani ile birlikte The Washington Post için ortak bir görüş yazısı kaleme almıştır.

ABD Dışişleri Bakanı ile görüşme

Mesih Alinejad, Şubat 2019'da ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ile görüştü. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcü Yardımcısı Robert Palladino, Pompeo'nun "Alinejad'a cesareti ve kararlılıkla sürdürdüğü çalışmaları nedeniyle teşekkür ettiğini" açıkladı. Alinejad ise görüşmenin 35 dakika sürdüğünü ve üç temel konuya dikkat çektiğini belirtti. Buna göre, birçok İranlının İslam Cumhuriyeti'nin sona ermesini istediğini ve muhalif seslerin duyulması gerektiğini ifade etti. Ayrıca uluslararası toplumun rejimin kırk yıllık insan hakları ihlallerine odaklanması gerektiğini savundu. Üçüncü olarak ise Trump yönetiminin seyahat yasağının rejimi değil, insan hakları aktivistlerini ve öğrencileri olumsuz etkilediğini dile getirdi.

Kadın, Yaşam, Özgürlük hareketi

Mahsa Amini protestoları sırasında uygulanan internet kesintisi ve ardından gerçekleştirilen bir siber saldırı, hareketin ilk liderliği olarak görülen “Ahd”ı (the Covenant) hedef aldı ve protestocuların yönsüz kalmasına yol açtı. Bunun ardından ülke dışında bulunan önde gelen aralarında İran Veliaht Prensi Rıza Pehlevi, futbolcu Ali Kerimi, diş hekimi Hamed İsmailiyon ve Alinejad'ın da bulunduğu İranlı muhalif isimler bir koalisyon oluşturdu. Grup, BBC ve Iran International gibi medya kuruluşları aracılığıyla mesajlarını yaygınlaştırarak hareketin liderliğini üstlendi.

27 Eylül 2022'de Alinejad, The Washington Post gazetesinde yayımlanan bir görüş yazısında, devam eden protestolar karşısında Batılı feministlerin sessizliğini eleştirdi. Alinejad, Batılı kadınların kendi ülkelerindeki 2017 Kadın Yürüyüşü gibi feminist hareketleri desteklemelerine rağmen, Afganistan ve İran gibi ülkelerdeki “erkek tiranların” dayattığı standartları kabul etmeye istekli göründüklerini ileri sürdü. Ardından 30 Eylül'de Real Time with Bill Maher programına katılarak protestolar hakkında konuştu. İranlı kadınlara yönelik uluslararası desteği değerlendirirken, “Sokaklara çıkan ilk grup Afganistanlı kadınlardı; buna inanabiliyor musunuz? Ülkeme gelip başörtüsü takan ve Taliban'a boyun eğen Batılı feministler ise sokağa çıkmadı” ifadelerini kullandı. Batılı feministlere yönelik eleştirilerini sürdürerek, onların hiçbir zaman şeriat hukuku altında yaşamadıklarını, ancak İranlı kadınların kendi deneyimlerini anlatmalarına dahi izin vermediklerini savundu. Ayrıca İslamofobi suçlamalarına değinerek, “Fobi irrasyoneldir; ancak benim korkum ve milyonlarca İranlı ve Afgan kadının korkusu gerçektir” dedi.

Hareketin “ele geçirildiği” veya “duygusallaştırıldığı” yönündeki endişelere, rağmen protestolar birkaç ay daha devam etti; ancak nihayetinde sona erdi. Birkaç hafta sonra koalisyon da dağıldı.

Alinejad, Haziran 2025'te İsrail'in İran'a yönelik başlattığı On iki gün savaşına ilişkin olarak, “Bir teröristin ortadan kaldırılması bir trajedi değil, onların yok ettiği masum yaşamlar için adalete doğru atılmış bir adımdır” açıklamasında bulundu.

Ocak 2026'da Alinejad, 2025-2026 İran protestolarına ilişkin bir oturumda İran sivil toplumunun temsilcisi sıfatıyla Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde konuşma yaptı. Konuşmasında, protestoculara yönelik devlet müdahalesi sırasında yaşamını yitirenleri andı ve uluslararası toplumun daha güçlü bir tepki vermesi çağrısında bulundu. Ayrıca “içi boş kınamalar” olarak nitelendirdiği tutumları eleştirdi.

Taciz ve tehditler

Aile üyelerinin tutuklanması ve taciz edilmesi

Uluslararası Af Örgütü'ne göre, İran güvenlik güçleri 23 Eylül 2019'da Alinejad'ın kadın hakları aktivizmine misilleme olarak üç aile üyesini tutukladı. Alinejad'ın kardeşi Alireza Alinejad-Ghomi Tahran'da gözaltına alınırken, eski eşi Max Lotfi'nin erkek ve kız kardeşleri olan Hadi ve Leyla Lotfi ise İran İstihbarat Bakanlığı görevlileri tarafından ülkenin kuzeyindeki Babol kentinde tutuklandı.

Alinejad'ın ebeveynleri, kardeşleri, geniş ailesi ile İran'ın kuzeyindeki köylerinde yaşamaya devam eden akraba ve yakınlarının, çeşitli dönemlerde taciz ve tehditlere maruz kaldığı; işlerini kaybetmekle tehdit edildikleri ve Alinejad'ı bir “aile buluşması” bahanesiyle komşu Türkiye'ye çekmeleri yönünde baskı gördükleri ileri sürülmüştür. İddiaya göre yetkililer, kendisiyle yalnızca “konuşmak” istediklerini belirtmiştir. Alinejad'ın kardeşi ise bunun bir tuzak olduğu konusunda kendisini uyardı. 2018 yılında Alinejad'ın kız kardeşi ve yeğeni, ailelerinin onun davranışlarından utanç duyduğunu ve ebeveynlerinin kendisini reddettiğini söylemeleri için ana akım bir televizyon programına çıkarıldı. Alinejad, bu açıklamaların yetkililerin baskısıyla yapıldığını ve bunun İran hükûmetinin muhalifleri itibarsızlaştırmak amacıyla sıkça başvurduğu yöntemlerden biri olduğunu belirtti.

Alinejad, iki hafta sonra The New York Times gazetesinde yayımlanan bir görüş yazısında, program yayınlanmadan önce annesinin kendisini arayarak ağladığını ve İran istihbaratının anne ve babasına programa katılmaları için baskı yaptığını yazdı. Ayrıca yerel cuma imamının da kamuoyu önünde ailesine çağrıda bulunarak iş birliği yapmalarını istediğini belirtti. Alinejad, annesinin bu baskılara rağmen programa katılmayı reddettiğini ve bunu kendisine gösterilmiş unutulmaz bir sadakat örneği olarak değerlendirdiğini ifade etti.

Programa katılmayı reddeden bir diğer aile üyesi olan kardeşi Alireza da, istihbarat görevlilerinin evine baskın düzenlemesinin ardından tutuklandı. Alinejad'ın aktardığına göre Alireza, iki küçük çocuğunun gözü önünde gözleri bağlanıp kelepçelendikten sonra evden götürüldü ve daha sonra sekiz yıl hapis cezasına çarptırıldı. ABD Bölge Yargıcı G. Michael Harvey, Alireza'nın Ağustos 2021'e kadar fiilen rehin tutulduğu ve gözaltı sürecinde işkence gördüğü sonucuna vardı.

Bu döneme gelindiğinde İran makamlarının Alinejad'a karşı yaklaşık on yıldır sistematik bir karalama kampanyası yürüttüğü ileri sürülmüştür. İddialara göre bazı fotoğraflar üzerinde oynama yapılarak onun cinsel açıdan kışkırtıcı davranışlarda bulunduğu izlenimi yaratılmaya çalışılmış ve bu görüntüler yaşlı babasına gösterilmiştir. Alinejad, 2013 yılında The Guardian gazetesine verdiği demeçte, bu kampanya nedeniyle babasının üç yıl boyunca kendisiyle konuşmadığını söyledi. İran devlet medyasında da Alinejad hakkında çok sayıda asılsız haber yayımlandığı belirtilmiştir. Bu haberlerde kendisinin Birleşik Krallık dış istihbarat servisi MI6 adına çalıştığı, doğrudan Kraliçe II. Elizabeth'e bağlı bir ajan olduğu, Batı ülkelerinde gazetecilik yapabilmek için istihbarat servisleri adına çalışmanın zorunlu olduğunu söylediği, uyuşturucu bağımlısı olduğu veya Londra metrosunda cinsel saldırıya uğradığı gibi iddialara yer verilmiştir.

Kaçırma girişimi iddiası

Temmuz 2021'de ABD Adalet Bakanlığı, dört İranlı istihbarat görevlisi ile onlara yardım ettiği belirtilen beşinci bir kişinin, İran yönetimini eleştiren ve New York'ta yaşayan bir gazeteciyi kaçırmayı planladığını ileri sürdü. İddianamede ayrıca Kanada ve Birleşik Krallık'ta yaşayan dört kişinin daha hedef alındığı belirtildi. ABD topraklarında kamuoyuna açıklanan ilk İran kaynaklı kaçırma planı olduğu değerlendirilen girişimin en az Haziran 2020'ye kadar uzandığı ifade edildi. Daha sonra hedef alınan kişinin Alinejad olduğu ortaya çıktı. ABD'li savcılara göre, dört İranlı hakkında adam kaçırma komplosu, yaptırım ihlalleri, banka ve elektronik dolandırıcılık ile kara para aklama suçlamaları yöneltildi.

Gazeteci Robin Wright, The New Yorker dergisinde yayımlanan değerlendirmesinde, ABD Adalet Bakanlığı'nın açıklamalarına dayanarak, şüphelilerin Alinejad'ın evinden Brooklyn kıyılarına uzanan güzergâhları belirlediğini, New York'tan deniz yoluyla tahliye amacıyla kullanılabilecek askerî tarzda sürat tekneleri sağlayan hizmetleri araştırdığını ve New York ile İran'ın yakın müttefiklerinden Venezuela arasındaki deniz ulaşımını incelediğini yazdı. Wright'a göre iddianamede adı geçen İranlı istihbarat görevlilerinden Kiya Sadeghi, özel dedektiflere gönderdiği ayrıntılı bir e-postada Alinejad'ın posta kutusundaki zarfların dahi fotoğraflanmasını istemişti.

ABD Federal Soruşturma Bürosu (FBI), söz konusu planın engellendiğini açıkladı. New York FBI Ofisi Başkanı William Sweeney, operasyonla ilgili olarak “Biz görev başındayken buna izin verilmeyecek” açıklamasında bulundu. Alinejad ise FBI'a teşekkür ederek hedef alınan kişinin kendisi olduğunu doğruladı ve İran İslam Cumhuriyeti İstihbarat Bakanlığı'nın kendisini kaçırma planının başarısızlığa uğratıldığını söyledi.

Suikast girişimleri ve mahkûmiyetler

28 Temmuz 2022'de Halid Mehdiyev adlı bir kişi, Brooklyn'deki Alinejad'ın ikametgâhına gelerek pencerelerden içeri baktı ve ön kapıyı açmaya çalıştı. Aynı gün daha sonra New York Şehri Polisi tarafından gerçekleştirilen bir trafik kontrolü sırasında durduruldu. Ehliyetinin askıya alınmış olduğu tespit edilen Mehdiyev, ehliyetsiz araç kullanmaktan gözaltına alındı. Polis, aracında seri numarası silinmiş bir AK-47 tipi saldırı tüfeğinin bulunduğu bir valiz ele geçirdi. Çin merkezli Norinco tarafından üretilen tüfeğin namlusunda ateşe hazır bir fişek bulunduğu, ayrıca takılı bir şarjör, ikinci bir şarjör ve yaklaşık 66 mermi taşıdığı bildirildi.

Yonkers'ta yaşadığı belirtilen Mehdiyev, Miranda haklarından feragat ederek polisle görüştü ve bölgede bir daire aradığını söyledi. Ayrıca kendisine yöneltilen bir soru olmaksızın silahtan haberdar olmadığını ve valizin kendisine ait olmadığını iddia etti. Mehdiyev, 11 Ağustos 2022'de seri numarası silinmiş bir ateşli silah bulundurma suçlamasıyla resmen itham edildi.[67] Alinejad, The Wall Street Journal gazetesinde yayımlanan bir görüş yazısında, bir FBI özel ajanının kendisine “Bu kez amaçları seni öldürmekti” dediğini aktardı.[68] ABD Adalet Bakanlığı, 27 Ocak 2023'te Mehdiyev ile birlikte iki kişinin daha Alinejad'a yönelik bir suikast planına katıldıkları iddiasıyla suçlandığını duyurdu.

2023 yılında Nilüfer Bahadorifar, İran istihbaratıyla bağlantılı kişilere mali destek sağlamak ve yaptırımları kasten ihlal etmek suçlarından mahkûm edildi. Söz konusu kişilerin Alinejad'ı kaçırmaya yönelik planla bağlantılı oldukları belirtildi.

Ekim 2024'te İranlı general Ruhullah Bazghandi ile birlikte altı İranlı görevli daha, Alinejad'ı öldürmeye yönelik olduğu öne sürülen bir komploya karışmakla suçlandı.

Kasım 2024'te ise üç kişi daha, İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından yürütüldüğü iddia edilen ayrı bir plan kapsamında hem Alinejad'ı hem de ABD'nin seçilmiş başkanı Donald Trump'ı öldürmeye teşebbüs etmekle suçlandı.

20 Mart 2025'te İran doğumlu Rafet Amirov (d. 1980) ile Gürcistan'ın Dmanisi Belediyesi doğumlu Polad Omarov (d. 1984), New York Güney Bölgesi Federal Mahkemesi tarafından 2022 yılındaki suikast planıyla bağlantılı çok sayıda suçtan mahkûm edildi. Mahkûmiyet kararları arasında “kiralık cinayet”, komplo ve kara para aklama suçları da yer aldı. İki sanık, 29 Ekim 2025'te 25'er yıl hapis cezasına çarptırıldı.

ABD Adalet Bakanlığı'na göre Amirov ve Omarov, Çekya ve Slovenya'da ikamet etmekteydi. Kendileri Rus mafyasının Azerbaycan kökenli bir fraksiyonunda üst düzey konumlarda bulunuyordu.

Tanınma ve ödüller

Ödüller

Diğer onurlandırmalar

Eserleri

Alinejad'ın kuzey İran'daki küçük bir köyden gazeteciliğe uzanan yaşam öyküsünü ve ülke çapında protesto hareketlerine ilham veren çevrimiçi kampanyalarının ortaya çıkışını konu alan anı kitabı ''The Wind in My Hair'' (Saçımdaki Rüzgar), 2018 yılında Little Brown Yayınevi tarafından yayımlandı. ''The New York Times'', eserin çağdaş İran'a dair canlı bir tablo çizdiğini belirterek, kitabın Alinejad'ın yaşamı ve yazılarının ayırt edici özelliklerinden biri olarak değerlendirdiği “açık sözlü bir dürüstlükle” kaleme alındığını yazdı. Alinejad ayrıca Farsça olarak dört kitap yayımlamıştır:

Ayrıca Bakınız

Kaynakça

  1. ↑ Inskeep, Steve (15 Temmuz 2021). "The Journalist Iran Allegedly Sought To Kidnap Says She Would Have Been Killed". NPR.org (İngilizce). 1 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2021.
  2. ↑ "Iran: Family of women's rights activist arrested in despicable attempt to intimidate her into silence". 25 Eylül 2019. 25 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi.
  3. ↑ Fang, Lee (7 Ocak 2020), "VOA Persian Awarded Journalism Contract to Controversial Former Trump Campaign Operative", The Intercept, 20 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi20 Mart 2020
  4. ↑ "USAGM". USAGM (İngilizce). 16 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2020.
  5. ↑ Morris, Cheryl (1 Kasım 2007). "How Masih Alinejad is paying the price for confronting Iran's leaders". New Internationalist. 2 Şubat 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Temmuz 2010.
  6. ↑ "Radio Farda and Radio Free Afghanistan Honored By AIB". Radio Free Europe/Radio Liberty. 7 Kasım 2013. 8 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2018.
  7. ↑ "Anti-headscarf law activist sues Iran in US over harassment". AP News. 21 Nisan 2021. 5 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi.
  8. ↑ "The wind in my hair: one Iranian woman's courageous struggle against being forced to wear the hijab". The Guardian. 2 Haziran 2018. 2 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
  9. ↑ Smith, Jordan Michael (13 Ağustos 2019). "How Voice of America Persian Became a Trump Administration PR Machine". The Intercept (İngilizce). 14 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2020.
  10. 1 2 3 "Iranians 'plotted to kidnap US, Canada and UK targets'". BBC. 14 Temmuz 2021. 14 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2021.
  11. ↑ Tanagho, Samy (4 Nisan 2017). Glad News!: God Loves You, My Muslim Friend! (İngilizce). Moody Publishers. ISBN 978-0-8024-9577-8.
  12. 1 2 And (1 Kasım 2007). "Masih Alinejad | New Internationalist". newint.org (İngilizce). 2 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2026.
  13. ↑ Alinejad, Masih (7 Haziran 2018). The Wind in My Hair: My Fight for Freedom in Modern Iran (İngilizce). Little, Brown Book Group. ISBN 978-0-349-00895-0.
  14. ↑ Siamdoust, Nahid (May 7, 2008). "'Jesus' vs. Ahmadinejad". Time. Retrieved May 31, 2018.
  15. ↑ "Brookes student speaks on BBC World Service | News". hss.brookes.ac.uk (İngilizce). 21 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2026.
  16. 1 2 Dehghan, Saeed Kamali (12 Mayıs 2014). "Iranian women post pictures of themselves without hijabs on Facebook". The Guardian (İngilizce). ISSN 0261-3077. 2 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2026.
  17. ↑ Dehghan, Saeed Kamali (24 Şubat 2015). "Iranian woman wins rights award for hijab campaign". The Guardian (İngilizce). ISSN 0261-3077. 2 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2026.
  18. ↑ "AJC Presents Moral Courage Award to Masih Alinejad Introduced By Lisa Pruzan | AJC". www.ajc.org (İngilizce). 13 Haziran 2022. 20 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2026.
  19. ↑ Masih, Alinejad (2018). The Wind in My Hair. Little, Brown. ISBN 9780316549073.
  20. ↑ "New VOA Persian Show Targets Young Viewers in Iran". Voice of America (İngilizce). 24 Ağustos 2015. 2 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2026.
  21. ↑ "Masih Alinejad". govtribe.com (İngilizce). 20 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2026.
  22. ↑ "Arşivlenmiş kopya". www.telegraph.co.uk. 20 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2026.
  23. ↑ Ghattas, Kim (27 Mayıs 2026). "Those Who Dare to Bare Their Hair". Foreign Policy (İngilizce). 2 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2026.
  24. ↑ Women in the World (10 Şubat 2016), Masih Alinejad: The "hijab is the most visible symbol of oppression", 18 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi20 Mayıs 2026
  25. ↑ "Iranian activist speaks out about treatment of women in Iran". 10 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2026.
  26. ↑ Ghattas, Kim (2020). Black wave : Saudi Arabia, Iran, and the forty-year rivalry that unraveled culture, religion, and collective memory in the Middle East (First ed.). New York: Henry Holt and Company. ISBN 978-1-250-13120-1. OCLC 1110155277.
  27. ↑ "Hashtag activism: tactical maneuvering in an online anti-mandatory hijab movement". doi:10.1080/02732173.2021.2024467. 1 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2026.
  28. ↑ Arghavan, Mahmoud (27 Nisan 2018), Chapter 7 The Dilemma of Postcolonial and/or Orientalist Feminism in Iranian Diasporic Advocacy of Womenʼs Rights in the Homeland (İngilizce), Brill, 22 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi20 Mayıs 2026
  29. ↑ Scott, Katy (18 Şubat 2018). "Macy's decision to sell hijabs sparks debate among Muslim women". CNN (İngilizce). 28 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2026.
  30. ↑ "New Zealand women face praise and protests for donning the hijab". 12 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2026.
  31. ↑ "Iranian women threw off the hijab - what happened next?". BBC (İngilizce). 18 Mayıs 2018. 25 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2026.
  32. ↑ "'I will NOT wear a hijab': U.S. chess star refuses to attend world championships in Iran". 16 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2026.
  33. ↑ Nomani, Asra Q.; Alinejad, Masih (6 Ekim 2016). "Opinion | The American chess champion challenging Iran's hijab fetish". The Washington Post (İngilizce). ISSN 0190-8286. 24 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2026.
  34. 1 2 Farda, Radio (5 Şubat 2019). "Pompeo Tells Iranian Rights Activist Of U.S. Support". Radio Free Europe / Radio Liberty (İngilizce). 5 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  35. ↑ "Secretary Pompeo's Meeting With Iranian Women's Rights Activist Masih Alinejad – Translations" (İngilizce). Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  36. ↑ "Gozar". gozar.org. 14 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  37. ↑ فردا, رادیو (26 Nisan 2023). "تاکید چهار عضو ائتلاف «همبستگی» بر «تداوم اتحاد» در سایه کناره‌گیری حامد اسماعیلیون و غیبت شاهزاده رضا پهلوی". رادیو فردا (Farsça). 27 Haziran 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  38. ↑ "مستند: زن، زندگی، آزادی". www.iranintl.com (Farsça). 5 Ekim 2022. 14 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  39. ↑ "Opinion | Women are leading a revolution in Iran. When will Western feminists help?". Washington Post (İngilizce). 27 Eylül 2022. 25 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  40. 1 2 Real Time with Bill Maher (30 Eylül 2022), Masih Alinejad: The Wind in My Hair | Real Time with Bill Maher (HBO), 26 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi25 Mayıs 2026
  41. 1 2 "Self-centered feminists have already forgotten the women of Iran". New York Post (İngilizce). 11 Mart 2023. 26 Haziran 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  42. ↑ "چپ و راست افراطی علیه منشور مهسا!". www.iranglobal.info (Farsça). 16 Mart 2023. 9 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  43. ↑ "@AlinejadMasih, X". 11 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  44. ↑ Rowlands, Lyndal. "UN Security Council holds emergency meeting on deadly protests in Iran". Al Jazeera (İngilizce). 7 Şubat 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  45. ↑ Iran journalist breaks down in tears reading names of protest victims (İngilizce), 16 Ocak 2026, 23 Şubat 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi25 Mayıs 2026
  46. ↑ Alinejad, Masih (6 Ekim 2019). "Opinion | My Brother Ali Is Iran's Latest Hostage". Wall Street Journal (İngilizce). ISSN 0099-9660. 10 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  47. ↑ "Family of prominent Iranian women's rights activist detained". Amnesty International (İngilizce). 25 Eylül 2019. 11 Nisan 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  48. ↑ "Iran: Activists' Families Facing Harassment | Human Rights Watch" (İngilizce). 9 Ağustos 2018. 10 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  49. ↑ "Family members taken 'hostage' by Iran to silence critics abroad". Middle East Monitor. 3 Ekim 2019. 22 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  50. ↑ Alinejad, Masih (31 Temmuz 2018). "Opinion | My Sister Disowned Me on State TV". The New York Times (İngilizce). ISSN 0362-4331. 9 Şubat 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  51. 1 2 3 4 5 6 Wright, Robin (19 Temmuz 2021). "Iran's Kidnapping Plot Exposes Its Paranoia". The New Yorker (İngilizce). ISSN 0028-792X. 25 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  52. ↑ "Alinejad v. The Islamic Republic of Iran, 19-cv-3599 (GMH) | Casetext Search + Citator". casetext.com (İngilizce). 22 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  53. ↑ "@AlinejadMasih, X". 10 Haziran 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  54. ↑ Wright, Robin (19 Temmuz 2021). "Iran's Kidnapping Plot Exposes Its Paranoia". The New Yorker (İngilizce). ISSN 0028-792X. 25 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  55. ↑ Dehghan, Saeed Kamali (24 Ocak 2013). "Iranian journalist: 'Every week they try to smear me, discredit me'". The Guardian (İngilizce). ISSN 0261-3077. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  56. ↑ Borger, Julian (14 Temmuz 2021). "Iran 'spies' charged in plot to kidnap US journalist and speed her to Venezuela". The Guardian (İngilizce). ISSN 0261-3077. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  57. ↑ Borger, Julian (14 Temmuz 2021). "Iran 'spies' charged in plot to kidnap US journalist and speed her to Venezuela". The Guardian (İngilizce). ISSN 0261-3077. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  58. ↑ "Masih Alinejad: Iranians 'plotted to kidnap US, Canada and UK targets'". BBC (İngilizce). 14 Temmuz 2021. 14 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  59. ↑ Weiser, Benjamin (31 Temmuz 2022). "Man With Loaded Assault Rifle Arrested Outside Iranian Writer's Home". The New York Times (İngilizce). ISSN 0362-4331. 11 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  60. ↑ Weiser, Benjamin (31 Temmuz 2022). "Man With Loaded Assault Rifle Arrested Outside Iranian Writer's Home". The New York Times (İngilizce). ISSN 0362-4331. 11 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  61. ↑ Weiser, Benjamin; Thrush, Glenn (27 Ocak 2023). "Justice Dept. Announces More Arrests in Plot to Kill Iranian Writer". The New York Times (İngilizce). ISSN 0362-4331. 26 Aralık 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  62. ↑ "U.S. charges three in Iran-backed effort to assassinate journalist". 19 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  63. ↑ www.justice.gov https://www.justice.gov/usao-sdny/pr/california-resident-sentenced-four-years-prison-conspiring-violate-us-sanctions-against |url= eksik başlık (yardım). 25 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  64. ↑ News, A. B. C. "Iranian general charged in alleged plot to kill New York-based journalist". ABC News (İngilizce). 6 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  65. ↑ Staff, Al Jazeera. "US charges Iranian official in alleged plot to kill activist in New York". Al Jazeera (İngilizce). 25 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  66. ↑ Weiser, Benjamin; Barrett, Devlin; Maag, Christopher (8 Kasım 2024). "Iranian Agents Plotted to Kill Trump, U.S. Says in Unsealed Charges". The New York Times (İngilizce). ISSN 0362-4331. 1 Şubat 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  67. ↑ Meko, Hurubie (10 Kasım 2024). "2 New York Men Charged in Monthslong Plot to Kill Iranian Activist". The New York Times (İngilizce). ISSN 0362-4331. 11 Aralık 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  68. ↑ "Mobster duo found guilty of hiring bungling 'pizza delivery hitman' in botched hit on Iranian dissident Masih Alinejad | New York Post" (İngilizce). 20 Mart 2025. 25 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  69. ↑ Bekiempis, Victoria (29 Ekim 2025). "Two Russians sentenced to 25 years for plot to kill Iranian dissident in US". The Guardian (İngilizce). ISSN 0261-3077. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  70. ↑ "Justice Department Announces Charges and New Arrest in Connection with Assassination Plot Directed from Iran". 25 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  71. ↑ "Two Russian Mob Leaders Sentenced to 25 Years in Prison for Murder-For-Hire Targeting a Journalist on Behalf of the Iranian Government" (İngilizce). 30 Ekim 2025. 31 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  72. ↑ "Гражданин Грузии Полад Омаров признан виновным в США за планирование убийства, связанного с Ираном — Civil Georgia". civil.ge (Rusça). 27 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  73. ↑ Kotova, Daria (22 Mart 2025). "В США признали виновным гражданина Грузии, готовившего убийство журналистки по заказу Ирана". Новости Грузии (Rusça). 25 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  74. ↑ "Radio Farda and Radio Free Afghanistan Honored By AIB". RadioFreeEurope/RadioLiberty (İngilizce). 8 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  75. ↑ "Geneva Summit 2015 Women's Rights Award". The Geneva Summit for Human Rights and Democracy (İngilizce). 25 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  76. ↑ "Freethinker prize 2017 awarded to Masih Alinejad and Zehra Doğan". free-thought.ch (İngilizce). 2 Temmuz 2018. 25 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  77. ↑ America Abroad Media (11 Kasım 2019), Masih Alinejad Accepts the 2019 AAM Award, 19 Haziran 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi25 Mayıs 2026
  78. ↑ "American Jewish Committee Presents Moral Courage Award to Masih Alinejad, Prominent Opponent of Iranian Regime | AJC". www.ajc.org (İngilizce). 13 Haziran 2022. 25 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  79. ↑ "Journalist Masih Alinejad receives Oxi Courage Award for her fight against Iran's compulsory hijab law". 25 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  80. ↑ "Institute Honors Iranian-American Activist Masih Alinejad with Prestigious Scholar-Statesman Award | The Washington Institute". www.washingtoninstitute.org (İngilizce). 25 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  81. ↑ Lambert, Harper (15 Aralık 2022). "Iranian Activist Masih Alinejad Calls on World to 'Take to the Streets and Show Your Solidarity' (Video)". TheWrap (İngilizce). 25 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  82. ↑ "4th Annual Conference & Award Ceremony" (PDF). 30 Nisan 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  83. ↑ "Iranian Rights Activist Alinejad Nominated For Nobel Peace Prize". www.iranintl.com (İngilizce). 11 Ocak 2022. 25 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  84. ↑ "Women of the Year". TIME (İngilizce). 26 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  85. ↑ Rajvanshi, Astha. "Masih Alinejad Won't Be Silenced". TIME (İngilizce). 23 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.
  86. ↑ Zakaria, Rafia (3 Temmuz 2018). "The Woman Whose Hair Frightens Iran". The New York Times (İngilizce). ISSN 0362-4331. 14 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2026.

Dış bağlantılar