Üç Boğumlu Bulutsu

Üç Boğumlu Bulutsu
Salma bulutsusu
H II bölgesi
yansı bulutsusu ve karanlık bulutsu
Vera C. Rubin Gözlemevi tarafından elde edilen Üç Boğumlu Bulutsu'nun görüntüsü.
Gözlem verisi (Dönem J2000)
TakımyıldızYay
Sağ açıklık (α)18sa 02dk 42s
Dik açıklık (δ)-22° 58,3′ 00″
Görünür kadir (V)6,3
Görünür kadir (B)6,75
Mutlak kadir (V)-3,1 ± 0,5
Görünür boyutlar (V)28,0'
İyonize kaynağı
AdıHD 164492
Sınıfı
O6
Özellikler
İlgili birlikSamanyolu
Kırmızıya kayma (z)-0,000007
Dikey hız ()-2,13 km/s
Uzaklık5.200 Iy (1.600 pc)
Yarıçap (r)6,5 ± 1,5 Iy ly
Keşif
Charles Messier (1764)
Katalog belirtmeleri
M 20 • NGC 6514 • OCISM 2 • Sharpless 30 • RCW 147 • Gum 76
  Wikimedia Commons'ta ilgili ortam
Ayrıca bakınız: Bulutsu listeleri

Üç Boğumlu Bulutsu (Messier 20 veya M20, NGC 6514), Samanyolu'nun Kalkan-Güneyhaçı kolu'ndaki bir yıldız oluşum bölgesinde, Yay takımyıldızının kuzeybatısında yer alan bir H II bölgesidir. Charles Messier tarafından 5 Haziran 1764 tarihinde keşfedilmiş ve üç boğumdan oluştuğu için bu isim verilmiştir. Bu cisim; bir açık yıldız kümesi, bir salma bulutsusu (nispeten yoğun, pembemsi kırmızı renkli kısım), bir yansı bulutsusu (ağırlıklı olarak kuzey-kuzeydoğu yönündeki mavi kısım) ve bir karanlık bulutsunun (salma bulutsusundaki 'belirgin boşluklar' üç boğumlu görünüme neden olur ve bu da Barnard 85 olarak belirtilir) olağanüstü bir bileşimidir. Küçük bir teleskopla gözlemlendiğinde parlak ve sıra dışı bir yapı sergileyen Üç Boğumlu Bulutsu, bu özelliğiyle amatör gökbilimcilerin her zaman gözdesi olmuştur.

Özellikler

Üç Boğumlu Bulutsu, 1997 yılında gökbilimcilerin Hubble Uzay Teleskobu'nu kullanarak yürüttüğü bir araştırmaya konu olmuş ve bu araştırmada hidrojen, iyonize kükürt ve iki kez iyonlaşmış oksijen atomlarından gelen emisyonu ayrıştıran filtreler kullanılmıştır. Elde edilen görüntüler, bulutsunun insan gözüyle nasıl görünebileceğini canlandırmak amacıyla yapay renklendirmeli kompozit bir resim halinde birleştirilmiştir.

Yakın çekim görüntüler, içi embriyonik yıldızlarla dolu bir yıldız doğumevi olan yoğun bir toz ve gaz bulutunu gözler önüne sermektedir. Bu bulut, bulutsunun merkezindeki yıldızdan yaklaşık 8 ışık yılı uzaklıktadır. Bulutun tepe noktasından dışarı doğru uzanan yıldız jetinin uzunluğu yaklaşık 0,75 ışık yılıdır. Jetin kaynağı ise bulutun derinliklerinde yer alan genç yıldız cismidir. Jetler, yıldız oluşumunun egzoz gazlarıdır; bulutsunun merkezindeki yıldızdan yayılan radyasyon ise bu jetin parlamasını sağlar.

Görüntüler ayrıca jetin sağında, parmak benzeri bir sapı da ortaya çıkarmıştır. Bu sap, yoğun bulutun tepe noktasından doğrudan Üç Boğumlu Bulutsu'ya güç veren yıldıza doğru yönelmektedir. Söz konusu yapı, buharlaşan gaz küreciklerinin (EGG'ler) göze çarpan bir örneğidir. Sapın günümüze kadar varlığını sürdürebilmesinin sebebi ucunda bulunan gaz düğümünün, yıldızdan gelen güçlü radyasyon tarafından aşındırılmaya direnecek kadar yoğun olmasıdır.

Ocak 2005'te NASA'nın Spitzer Uzay Teleskobu, görünür ışık görüntülerinde seçilemeyen 30 embriyonik yıldız ile 120 yeni doğmuş yıldız keşfetmiştir.

Dünya'dan yaklaşık 5200 ışık yılı uzaklıkta yer alan bulutsunun görünür büyüklüğü 6,3'tür.

Galeri

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. 1 2 3 4 5 6 7 "SIMBAD Astronomical Database". M 20 -- HII (ionized) region. 29 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Haziran 2012.
  2. 1 2 3 4 Messier 20, SEDS 10 Mayıs 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
  3. ↑ Cambrésy, L.; ve diğerleri. (2011). "Variation of the extinction law in the Trifid nebula". Astronomy & Astrophysics. 527: A141. arXiv:1101.1089 Özgürce erişilebilir. Bibcode:2011A&A...527A.141C. doi:10.1051/0004-6361/201015863.
  4. ↑ "Trifid Nebula: A Massive Star Factory". Science Daily. 26 Ağustos 2009. 31 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2026.

Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Üç Boğumlu Bulutsu ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.