Hürremşehr

Hürremşehr
خرمشهر
Şehristan Merkezi
İran üzerinde Hürremşehr
Hürremşehr
Hürremşehr
Şehrin İran'daki konumu
Koordinatlar: 30°26′27″N 48°11′03″E / 30.4408°K 48.1842°D / 30.4408; 48.1842
Ülkeİran İran
EyaletHuzistan
ŞehristanHürremşehr
BahşMerkezi
Rakım5 m
Nüfus
2006 yılında
 • Toplam125.859
Zaman dilimiUTC+03.30 (IRST)
 • Yaz (YSU)UTC+04.30 (IRST)

Hürremşehr (Farsça: خرمشهر, Khorramshahr), İran'ın Huzistan Eyaleti'nde şehir.

Hürremşehr, İran'ın güneybatısında Irak sınırında yer alır. Abadan'ın yaklaşık 10 km. kuzeyindeki kent, Şattülarap'ın (Farsça: Ervend Rūd) sağ kısmında, Karun Nehrinin sol yanında oldukça stratejik bir konumda yer alır. Şehrin nüfusu hakkında değişik kaynaklarda değişik sayılar belirtilmiştir. Bir kaynakta 133.861 iken diğer bir kaynakta 624,321 olarak geçmektedir.

Tarih

Şehrin günümüzde bulunduğu bölge, başlangıçta Basra Körfezi suları altındaydı. Daha sonra burası, Karun Nehri'nin ağzındaki geniş bataklıkların ve gelgit düzlüklerinin bir parçası haline geldi. MS 1. yüzyılda, geç Part döneminde, bölgede Piyan ve daha sonra Bayan olarak bilinen küçük bir yerleşim yeri ortaya çıktı. Bunun, günümüzde Hürremşehr'in bulunduğu yerle aynı noktada olup olmadığı ise oldukça tartışmalıdır.

İslam döneminde, Deylemli Büveyhi hükümdarı Fennâ Hüsrev (Adudüddevle), o dönemde Bahmanşir kanalı aracılığıyla Basra Körfezi'ne bağımsız olarak dökülen Karun Nehri'ni, Dicle ve Fırat nehirlerinin birleştiği Şattülarap'a (İran'da Ervend Rūd olarak bilinir) bağlayacak bir kanal kazılmasını emretti. Bu ilave su, birleşik nehir ağzının daha güvenilir bir şekilde seyrüsefere elverişli hale gelmesini sağladı. Oluşturulan bu kanala, Arapçada "kazılmış" veya "açılmış" anlamına gelen "Haffar" adı verildi; bu isim, kanalın niteliğini tam olarak tanımlıyordu. Haffar, günümüzde de olduğu gibi, kısa sürede Karun Nehri'nin ana kanalı haline geldi.

Hürremşehr, Muhammere Emirliği'nin başkentiydi. 1847 yılında (Erzurum Antlaşması'nın II. maddesi uyarınca) İran topraklarına katılana dek, şehir zaman zaman İran ve Türkiye tarafından hak iddia edilen veya işgal edilen bir yer oldu. O dönemdeki yöneticisi bir Arap şeyhiydi.

İran-Irak Savaşı

Irak-İran Savaşı nedeniyle, Hürremşehr'in nüfusu 1976 nüfus sayımındaki 146.706 seviyesinden, 1986 nüfus sayımında 0'a düştü. İlk Hürremşehr Muharebesi sırasında, yaşanan ağır kayıplar nedeniyle İran tarafı şehirden Huninşehr (Farsça: خونین شهر, çev. 'Kan şehri') olarak bahsetti. Nüfus, 1991 yılındaki nüfus sayımında 34.750’ye, 2006 yılındaki nüfus sayımında ise 123.866’ya ulaşmıştır; World Gazetteer verilerine göre 2012 yılı itibarıyla nüfusu 138.398 olup, bu rakam savaş öncesindeki nüfus seviyesine yakındır.

2026 İran savaşı

Görgü tanıkları, şehrin 6 Nisan 2026 sabahı saldırıya uğradığını bildirmiştir.

Kaynakça

  1. ↑ "world-gazetteer". 19 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2010.
  2. ↑ "mongabay.com". 26 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2010.
  3. ↑  Önceki cümlelerden bir veya daha fazlası artık kamu malı olan bir yayından alınan metni içeriyor: 
    Chisholm, Hugh, (Ed.) (1911). "Muhamrah". Encyclopædia Britannica. 18 (11. bas.). Cambridge University Press. s. 956.
  4. ↑ "Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006)" (Excel). İran İstatistik Merkezi. 11 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi.
  5. ↑ "Military site struck in northern Iran, southern port city hit". www.iranintl.com. Erişim tarihi: 6 Nisan 2026.