NGC 6072

Uzaklık ve boyut

Gaia EDR3 (Gaia Early Data Release 3) kataloğundan alınan paralaks verileri, NGC 6072'nin paralaks açısını 1,0863 ± 0,1995 miliyay saniyesi olarak göstermektedir. Bu değer, bulutsunun Dünya'dan yaklaşık 921+207
-143 parsek (yaklaşık 3.000 ışık yılı) uzaklıkta bulunduğunu gösterir.

Bulutsu, görünür ışık dalga boyunda elips şeklindedir ve en geniş yeri 1,6 yay dakikası olarak ölçülür. Bu açısal boyut, bulutsunun mesafesi göz önüne alındığında yaklaşık 1,40+0,22
-0,31 ışık yılı gerçek genişliğe denk gelir. Kızılötesi dalga boyunda ise bulutsunun kapladığı alan biraz daha geniştir. Kızılötesinde 120 × 70 yay saniyesi boyutlarına ulaşan NGC 6072'nin gerçek büyüklüğü yaklaşık 1,75 × 1,0 ışık yılıdır.

Bulutsunun uzaydaki hareket hızı ise henüz bilinmemektedir.

Yapısı

NGC 6072, kuzey-güney yönünde uzanan eliptik bir halka biçimindedir. Doğu-batı doğrultusunda ise zayıf uzantıları vardır. Bu halka yapısı saniyede yaklaşık 15 kilometre hızla genişler ve çok güçlü bir karbonmonoksit (CO) emisyonu yayar. CO gözlemlerine dayanarak yapılan hesaplamalar, bulutsunun kütlesinin yaklaşık 0,22 M_☉ olduğunu göstermektedir.

Spitzer Uzay Teleskobu'nun ayrıntılı kızılötesi gözlemleri, bulutsunun merkezindeki ekvatoral diskin her iki yakasında üç çift iki kutuplu lob olduğunu göstermiştir. James Webb Uzay Teleskobu'ndan önceki görüntüler, bu gaz kompleksinde iki disk ve bazı muhtemel akıntılar olduğunu düşündürüyordu. Webb verileriyle elde edilen yeni görüntüler ise merkezdeki diskin sol tarafa doğru uzanması gibi daha önce görünmeyen yeni özellikleri ortaya çıkarmıştır. Bulutsunun bu karmaşık yapısının ardındaki en güçlü senaryo, merkezdeki çoklu yıldız sisteminde yer alan bir yıldızın ardı ardına patlaması ve bu patlamaların yapıyı şekillendirmesidir.

Bulutsudaki çok güçlü siyanür (CN) çizgileri, yıldızı çevreleyen zarfın karbon bakımından zengin olduğunu göstermektedir. Oksijence zengin asimptotik dev kolu (AGB) yıldızlarının çevre zarflarında bu CN çizgileri genellikle görülmez. NGC 6072'de ayrıca iki kutuplu bir yapıya ve yüksek hızlı gaz hareketlerine işaret eden hidrojen (H₂) emisyonu ile yoğun karbonmonoksit (CO) emisyonu tespit edilmiştir. Bu gezegenimsi bulutsunun evriminde, fotonla ayrışma (fotodisosiyasyon) süreçleri ile iyon ve radikal moleküler reaksiyonlarının başrol oynadığı düşünülmektedir. Ayrıca şok kimyasının da bu evrim sürecinde önemli bir payı olması muhtemeldir.

Merkezi yıldız

Gaia verileriyle yapılan analizler, merkezdeki yıldızın aslında ikili sistem olabileceğine işaret eder. Yıldızın fiziksel yapısı ve bulutsunun yaşı üzerine yapılan araştırmalar ise birbirinden oldukça farklı sonuçlar ortaya çıkarmıştır.

2014 yılında Freeman ve ekibinin yürüttüğü çalışmada merkezi yıldızın sıcaklığı 140.000 K civarında bulunurken, çok kutuplu bir morfolojiyle tanımlanan bulutsunun yarıçapı yaklaşık 0,23 parsek, yaşı ise 23 bin yıl olarak hesaplanmıştır.

2021 yılında yayımlanan daha güncel bir makalede bulutsunun yaşı sadece 3.940 yıl, yarıçapı ise 0,178 parsek olarak tahmin edilmiştir. Aynı çalışmada merkezi yıldızın görünür büyüklüğü 18,47, kütlesi 2,409 M_☉, yüzey sıcaklığı 141.000 K ve ışıma gücü 204 L_☉ olarak ölçülmüştür.

Bunların dışında Mata ve ekibinin 2016 tarihli araştırması yıldızın sıcaklığını 140.000 K olarak verirken, Gathier ve Pottasch'ın 1988 tarihli çalışması yıldızın mavi dalga boyundaki (B-bandı) görünür büyüklüğünü 19,2 olarak belirlemiştir.