|
| |||
| Adlandırmalar | |||
|---|---|---|---|
Naphthalene | |||
Diğer adlar naftalen, hekzalen | |||
| Tanımlayıcılar | |||
3D model (JSmol) |
|||
| 1421310 | |||
| ChEBI | |||
| ChEMBL | |||
| ChemSpider | |||
| ECHA InfoCard | 100.001.863 | ||
| EC Numarası |
| ||
| 3347 | |||
| KEGG | |||
PubChem CID |
|||
| RTECS numarası |
| ||
| UNII | |||
CompTox Bilgi Panosu (EPA) |
|||
| |||
| |||
| Özellikler | |||
| Kimyasal formül | C10H8 | ||
| Molekül kütlesi | 128,17 g mol−1 | ||
| Görünüm | beyaz katı kristaller | ||
| Yoğunluk | 1.145 g/cm3 (15.5 °C) 1.0253 g/cm3 (20 °C) 0.9625 g/cm3 (100 °C) | ||
| Erime noktası | 782 °C (1.440 °F; 1.055 K) 8.026 °C (14.479 °F; 8.299 K) at 760 mmHg | ||
| Kaynama noktası | 21.797 °C (39.267 °F; 22.070 K) at 760 mmHg | ||
| Çözünürlük (su içinde) | 19 mg/L (10 °C) 31.6 mg/L (25 °C) 43.9 mg/L (34.5 °C) 80.9 mg/L (50 °C) 238.1 mg/L (73.4 °C) | ||
| Çözünürlük | alkoller, sıvı amonyak, karboksilik asitler, benzen, kükürt dioksit, karbon tetraklorür, karbon disülfür, toluen ve anilinde çözünür | ||
| Çözünürlük (etanol içinde) | 5 g/100 g (0 °C) 11.3 g/100 g (25 °C) 19.5 g/100 g (40 °C) 179 g/100 g (70 °C) | ||
| Çözünürlük (asetik asit içinde) | 6.8 g/100 g (6.75 °C) 13.1 g/100 g (21.5 °C) 31.1 g/100 g (42.5 °C) 111 g/100 g (60 °C) | ||
| Çözünürlük (kloroform içinde) | 19.5 g/100 g (0 °C) 35.5 g/100 g (25 °C) 49.5 g/100 g (40 °C) 87.2 g/100 g (70 °C) | ||
| Çözünürlük (hekzan içinde) | 5.5 g/100 g (0 °C) 17.5 g/100 g (25 °C) 30.8 g/100 g (40 °C) 78.8 g/100 g (70 °C) | ||
| Çözünürlük (bütirik asit içinde) | 13.6 g/100 g (6.75 °C) 22.1 g/100 g (21.5 °C) 131.6 g/100 g (60 °C) | ||
| log P | 3.34 | ||
| Buhar basıncı | 8.64 Pa (20 °C) 23.6 Pa (30 °C) 0.93 kPa (80 °C) 2.5 kPa (100 °C) | ||
Henry yasası sabiti (kH) |
0.42438 L·atm/mol | ||
| -91.9·10−6 cm3/mol | |||
| Isı iletkenliği | 98 kPa: 0.1219 W/m·K (372.22 K) 0.1174 W/m·K (400.22 K) 0.1152 W/m·K (418.37 K) 0.1052 W/m·K (479.72 K) | ||
| Kırınım dizimi (nD) | 1.5898 | ||
| Akmazlık | 0.964 cP (80 °C) 0.761 cP (100 °C) 0.217 cP (150 °C) | ||
| Yapı | |||
| Monoclinic | |||
| P21/b | |||
| C52h | |||
a = 8.235 Å, b = 6.003 Å, c = 8.658 Å α = 90°, β = 122.92°, γ = 90° | |||
| Termokimya | |||
Isı sığası (C) |
165.72 J/mol·K | ||
Standart molar entropi (S⦵298) |
167.39 J/mol·K | ||
Standart formasyon entalpisi (ΔfH⦵298) |
78.53 kJ/mol | ||
Gibbs serbest enerjisi (ΔfG⦵) |
201.585 kJ/mol | ||
Standart yanma entalpisi (ΔcH⦵298) |
-5156.3 kJ/mol | ||
| Tehlikeler | |||
| İş sağlığı ve güvenliği (OHS/OSH): | |||
| Ana tehlikeler | Flammable, sensitizer, possible carcinogen. Dust can form explosive mixtures with air | ||
| GHS etiketleme sistemi: | |||
| Piktogramlar | |||
| İşaret sözcüğü | Danger | ||
| Tehlike ifadeleri | H228, H302, H351, H410 | ||
| Önlem ifadeleri | P210, P273, P281, P501 | ||
| NFPA 704 (yangın karosu) |
|||
| Parlama noktası | 80 °C (176 °F; 353 K) | ||
| 525 °C (977 °F; 798 K) | |||
| Patlama sınırları | 5.9% | ||
Maruz kalma sınır değeri (TLV) |
10 ppm (TWA), 15 ppm (STEL) | ||
| Öldürücü doz veya konsantrasyon (LD, LC): | |||
LD50 (medyan doz) |
1800 mg/kg (rat, oral) 490 mg/kg (rat, intravenous) 1200 mg/kg (guinea pig, oral) 533 mg/kg (mouse, oral) | ||
| NIOSH ABD maruz kalma limitleri: | |||
| PEL (izin verilen) | TWA 10 ppm (50 mg/m3) | ||
| REL (tavsiye edilen) | TWA 10 ppm (50 mg/m3) ST 15 ppm (75 mg/m3) | ||
| IDLH (anında tehlike) | 250 ppm | ||
| Aksi belirtilmediği sürece madde verileri, Standart sıcaklık ve basınç koşullarında belirtilir (25 °C [77 °F], 100 kPa). | |||
| Bilgi kutusu kaynakları | |||

Naftalin veya naftalen, kapalı kimyasal formülü C10H8 olan, aromatik hidrokarbondur.
Maden kömürünün damıtılmasıyla elde edilen orta ve ağır yağlardan ayrıştırılır. Beyaz pulcuklar biçiminde, billur yapılı bir katıdır. Keskin ve kendine özgü bir kokusu vardır. Yoğunluğu 1,15 olup, 80 °C'de erir, 217 °C'de kaynamaya başlar. Suda çözünmez, alkolde ise, sıcaklıkla doğru orantılı olarak artan bir yoğunlukta çözünür. Atmosfer ortamında kolaylıkla buharlaştığından haşere (böcek türleri) ile mücadelede kullanılır. Güveleri uzaklaştırdığından yünlü kumaş ve kürkleri korumakta kullanılır. Sanayide eritici, yakıt ve boya hammaddesi olarak; eczacılık ve parfümeride ise ara madde olarak kullanılır. Ayrıca lavaboların temizlenmesinde büyük rol oynar. Naftalin katı halden gaz hâle sıvılaşmadan geçer. Buna süblimleşme denir.
1866'da Alman kimyager Emil Erlenmeyer tarafından onarılmış olan açık formülü, ortaklaşmış iki karbon atomu içeren iki bitişik benzen halkası gösterir: Naftalen, benzen gibi, yer değiştirme ve katılma tepkimelerine yatkındır. Tetralin, dekalin, naftoller, naftilaminler ve stalik anhidrit üretiminde, ayrıca güve öldürücü olarak kullanılır.
1820'lerin başlarında, iki ayrı raporda kömür katranının damıtılmasıyla elde edilen keskin kokulu beyaz bir katı madde tanımlandı. 1821'de John Kidd bu iki açıklamaya atıfta bulundu ve ardından bu maddenin birçok özelliğini ve üretim yöntemlerini açıkladı. Bir tür naftadan (kömür katranı da dahil olmak üzere herhangi bir uçucu, yanıcı sıvı hidrokarbon karışımını kapsayan geniş bir terim) türetildiği için naftalin adını önerdi.
Naftalinin kimyasal formülü 1826'da Michael Faraday tarafından belirlendi. İki kaynaşmış benzen halkasının yapısı 1866'da Emil Erlenmeyer tarafından önerildi ve üç yıl sonra Carl Gräbe tarafından doğrulandı.
Kanser Değerlendirmesi Kanser İçin Kanıtların Ağırlığı (PDF) (32 sayfa, 102 KB)Son Güncelleme: 17/09/1998
WOE Karakterizasyonu WOE Karakterizasyonu için Çerçeve C (İnsanlarda kanserojen olma olasılığı yüksek) Kanserojen Risk Değerlendirmesi İçin Yönergeler (ABD Çevre Koruma Ajansı, 1986) Kanserojen potansiyeli belirlenemez. Kanserojen Risk Değerlendirmesi için Önerilen Kılavuz İlkeler (ABD Çevre Koruma Ajansı, 1996) Temel: 1986 Kanserojen Risk Değerlendirme Kılavuzları kriterleri kullanılarak, naftalin olası bir insan kanserojeni olan C Grubu'nda sınıflandırılmıştır. Bu sınıflandırma, naftaline ağız yoluyla ve solunum yoluyla maruz kalan insanlarda kanserojenlik verilerinin yetersizliğine ve hayvanlarda solunum yoluyla kanserojenlik kanıtlarının sınırlı olmasına dayanmaktadır. 1996 Önerilen Kanserojen Risk Değerlendirme Kılavuzları kullanılarak, naftalinin ağız yoluyla veya solunum yoluyla insanlarda kanserojen potansiyeli, insan ve hayvan verilerine dayanarak şu anda "belirlenemez"; ancak, düşündürücü kanıtlar mevcuttur (sadece solunum yoluyla naftaline maruz kalan dişi farelerde iyi huylu solunum yolu tümörleri ve bir karsinom gözlemi [NTP, 1992a]). Ek destek olarak, 1-metilnaftaline maruz kalmayla ilişkili solunum yolu tümörlerinde artış gözlemlenmiştir. Bu, delillerin ağırlığına dayalı anlatının özeti olabilir.
Büyük miktarlarda naftaline maruz kalınması alyuvarlara zarar verebilir ve hatta yok edebilir.
Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC) tarafından naftalin, insanlarda ve hayvanlarda kansere neden olma şüphesi bulunan bir madde olarak sınıflandırılmıştır (Grup 2B). Yapılan hayvan deneylerinde naftalinin hayvanlar için kanserojen olduğunun kesin sonucuna varılmıştır. İnsanlarda olası kanserojen olmasının sebebi yeterli insan çalışmasının olmayışına dayandırılmaktadır. Anadolu Ajansının, İnönü Üniversitesi Bilimsel ve Teknolojik araştırma merkezinde yaptığı bir haberinde Naftalin: kimyadaki en tehlikeli toksik Grup 1 .(İnsanlarda Kanserojen) olarak tanımlanmaktadır. (Dr. Özdemir )
Sınıflandırmaya göre zararlı etmenler beş guruba ayrılmaktadır: Grup 1: İnsanlarda kanserojen Grup 2A: İnsanlarda yüksek olasılıkla kanserojen Grup 2B: İnsanlarda olasılıkla kanserojen Grup 3: İnsanlarda kanserojen olarak sınıflandırılamayanlar Grup 4: İnsanlarda olasılıkla kanserojen etkisi olmayanlar
« arama sonucu listesine geri dönün
Turkish - TR NAFTALİN ICSC: 0667 () Naftalin CAS #: 91-20-3 UN #: 1334 (katı)UN #: 2304 (erimiş) EC Sayısı: 202-049-5
AKUT TEHLİKELER ÖNLEME YANGIN SÖNDÜRME
YANGIN ve PATLAMA Patlayıcı. 80 °C'nin üzerinde patlayıcı buhar/hava karışımları oluşabilir. İnce bir şekilde dağılmış parçacıklar havada patlayıcı karışımlar oluşturur. Açık alev YOK. Kapalı sistem, toz patlamasına dayanıklı elektrik donanımı ve aydınlatma. Toz birikmesini önleyin. su spreyi, toz, köpük, karbon dioksit kullan.
TOZUN DAĞILMASINI ÖNLEYİN! BELİRTİLER ÖNLEME İLK YARDIM
Solunum Baş ağrısı. Zayıflık. Terleme. Mide bulantısı. Kusma. Ayrıca bkz. Yutma. havalandırma (toz değilse), bölgesel boşaltma veya solunum koruması kullan, Temiz hava. Tıbbi yardım için başvurun. Deri Solunuma bakın. Koruyucu eldivenler. Koruyucu giysi. Kirlenmiş giysileri çıkarın. Durulayın ve ardından cildi su ve sabunla yıkayın. Kendinizi iyi hissetmiyorsanız tıbbi yardım alın. Gözler Kırmızılık. güvenlik gözlükleri giyin. Bol suyla durulayın (mümkünse kontakt lensleri çıkarın). Yutma Karın ağrısı. İshal. Terleme. Baş ağrısı. Ateş. Sarılık. Halsizlik. Koyu renkli idrar. Semptomlar gecikebilir. Çalışma sırasında yemek yemeyin, içmeyin veya sigara içmeyin. Ağzınızı çalkalayın. KUSTURMAYIN. Derhal tıbbi yardım için başvurun.
DÖKÜNTÜ İMHA SINIFLANDIRMA ve ETİKETLEME Kişisel Korunma: maddenin havadaki konsantrasyonuna uyarlanmış organik gazlar ve buharlar için filtreli solunum cihazı. Bu kimyasalın çevreye girmesine izin VERMEYİN. Kanalizasyona YIKAMAYIN. Dökülen maddeyi üstü kapalı kaplara süpürün. Uygunsa tozlanmayı önlemek için önce nemlendirin. Dökülen sıvıyı dikkatli bir şekilde nötralize edin. Ardından yerel düzenlemelere göre saklayın ve atın. UN GHS Kriterlerine göre
flam;flameexcl mark;warncancer;health hazenviro;aqua UYARI Yanıcı katı Yutulması halinde zararlıdır Cilt ile teması halinde zararlı olabilir Kansere neden olduğundan şüpheleniliyor Uzun süreli etkileriyle sucul canlılar için çok toksiktir Taşıma UN Sınıflandırması UN Tehlike Sınıfı: 4.1; UN Paket Grubu: III
DEPOLAMA güçlü oksidanlardan ve gıda ve yem maddelerinden ayrılmıştır. Drenaj veya kanalizasyon erişimi olmayan bir alanda saklayınız. Yangın söndürmeden kaynaklanan atıkların kontrol altına alınması hükmü. AMBALAJLAMA Gıda ve yem maddeleriyle birlikte taşımayın. Deniz kirletici.
İngilizce orijinal bilgiler, Avrupa Birliği'nin mali desteğiyle, ILO ve WHO adına uluslararası bir uzman grubu tarafından hazırlanmıştır. © ILO ve WHO 2018
NAFTALİN ICSC: 0667 FİZİKSEL VE KİMYASAL BİLGİLER Fiziksel Durum; Dış görünüş KARAKTERİSTİK KOKULU ÇEŞİTLİ FORMLARDA BEYAZ KATI
Fiziksel tehlikeler Hava ile karıştırıldığında toz veya granül halinde, toz patlaması mümkündür.
Kimyasal tehlikeler Yandığında, tahriş edici ve zehirli gazlar oluşur. güçlü oksidanlar ile reaksiyona girer. Bu yangın ve patlama tehlikesi oluşturur.
Formül: C10H8 Moleküler kütle: 128.18 Kaynama noktası: 218 °C Oda sıcaklığında süblimleşir Erime noktası: 80 °C Yoğunluk: 1.16 g / cm3 Suda çözünürlük 20: çok zayıf Buhar basıncı, Pa 25 °C'de: 11 Bağıl buhar yoğunluğu (hava = 1): 4.42 Parlama noktası: 80 °C c.c. Kendiliğinden tutuşma sıcaklığı: 540 °C Patlayıcı limitler, havadaki hacim yüzdesi: 0.9-5.9 Log Pow cinsinden oktanol/su partisyon katsayısı: 3.35
MARUZ KALMA ve SAĞLIK ETKİLERİ Maruz kalma yolları Madde solunduğunda, deriden ve yutulduğunda vücut tarafından emilebilir.
Kısa süreli maruz kalma etkileri Madde, kan üzerinde etkilere neden olabilir. Bu kan hücrelerinin lezyonları (hemoliz) ile sonuçlanabilir. Notlara bakın. Etkiler gecikebilir. yutulması ölüme neden olabilir. . Tıbbi gözlem endikedir.
Solunum riski Bu maddenin 20 °C'de buharlaşmasıyla havada zararlı bir kirlenmeye oldukça yavaş ulaşılacaktır.
Uzun süreli veya tekrarlanan maruziyetin etkileri Maddenin kan üzerinde etkileri olabilir. Bu, kronik hemolitik anemi ile sonuçlanabilir. Maddenin gözler üzerinde etkileri olabilir. Bu, katarakt gelişimi ile sonuçlanabilir. Bu madde insanlar için muhtemelen kanserojendir.
MESLEKİ MARUZ KALMA LİMİTLERİ TWA olarak TLV: 10 ppm. (deri); A3 (insanlarla ilgisi bilinmeyen onaylanmış hayvan kanserojeni). EU-OEL: 50 mg/m3, 10 ppm TWA olarak. MAK: cilt emilimi (H); kanserojen kategorisi: 2; germ hücresi mutajen grubu: 3B
ÇEVRE Bu madde suda yaşayan organizmalar için toksiktir. Bu madde su ortamında uzun süreli etkilere neden olabilir. Bu kimyasalın biyolojik birikimi besin zinciri boyunca meydana gelebilir; örneğin balıkda.
NOTLAR
EK BİLGİLER
EC Sınıflaması
Sembol: Xn, N; R: 22-40-50/53; S: (1/2) - 26 - 36/37/39 - 45 - 46 - 60 - 61
Çevirinin kalitesinden veya doğruluğundan veya bu bilgilerin olası kullanımından ILO, WHO veya Avrupa Birliği sorumlu olmayacaktır. Türkçe Versiyon" çevirisi, Başkent Üniversitesi
Güve ilacı olarak üretilen naftalin topları ve naftalin içeren diğer ürünler AB içerisinde 2008 yılından itibaren yasaklanmıştır.
| Organik kimya ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |