Natan Sharansky

Yahudi Ajansı'nın eski başkanı Nathan Sharansky, 2019'da çekilmiş bir fotoğrafı

Natan Sharansky (İbranice: נתן שרנסקי); (Rusça: Натан Щаранский) (20 Ocak 1948) Ukrayna doğumlu, İsrailli bir politikacı, profesyonel satranç oyuncusu ve yazardır. Haziran 2009'dan Ağustos 2018'e kadar Yahudi Ajansı Yürütme Kurulu Başkanı olarak görev yaptı ve ɡünümüzde Amerikan tarafsız bir kuruluş olan Küresel Antisemitizm ve Politika Çalışmaları Enstitüsü'nün (ISGAP) Başkanı olarak görev yapmaktadır. Eski bir Sovyet muhalifi olan kendisi, 1970'ler ve 1980'lerde dokuz yıl boyunca "reddedilenler" (muhalefet edenler) olarak hapis yattı.

Hayatı

Sharansky, 20 Ocak 1948'de Sovyetler Birliği'ndeki Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin (şimdiki Donetsk, Ukrayna) Stalino şehrinde Yahudi bir ailede doğdu. Babası Boris Shcharansky, bir sanayi dergisinde çalışan Siyonist bir gazeteciydi ve Natan serbest bırakılmadan önce 1980'de öldü. Annesi Ida Milgrom, onu hapishanede ziyaret etti ve oğlunun Sovyet hapishanelerinden ve çalışma kamplarından serbest bırakılması için dokuz yıl boyunca inatla mücadele etti. Oğlunun Sovyetler Birliği'nden ayrılmasından altı ay sonra İsrail'e gitmesine izin verildi.

Donetsk'teki 17 numaralı fizik ve matematik lisesine gitti. Çocukken satrançta dahiydi. Genellikle yetişkinlere karşı eş zamanlı ve gözleri bağlı gösterilerde performans sergiledi. 15 yaşında memleketi Donetsk'te satranç şampiyonluğunu kazandı. Sharansky, Moskova Fizik ve Teknoloji Enstitüsü'nde uygulamalı matematik alanında lisans yaptı. Tek başına hücrede tutsakken, aklını korumak için zihninde kendi kendine satranç oynadığını iddia etmiştir. Sharansky, 1996'da İsrail'de eş zamanlı bir gösteride dünya satranç şampiyonu Garry Kasparov'u yendi.

Sharansky üniversiteden mezun olduktan sonra gizli bir devlet araştırma laboratuvarında çalışmaya başladı. Moskova'da Kolodezniy Pereulok'ta, Sokolniki Parkı yakınlarında yaşıyordu. Boş zamanlarında parktaki ünlü satranç kulübünde genç satranç oyuncularına antrenörlük yapardı.

1986'da Sovyet esirliğinden bir esir takası kapsamında serbest bırakıldığında şimdi ki İbranice adını aldı ve yeni adıyla bir İsrail pasaportu aldı.

Natan Sharansky, Avital ile evlidir ve Rachel ve Hannah adında kızları vardır. Sovyetler Birliği'nde, Avital ile evlenme başvurusu yetkililer tarafından reddedildi. Bir arkadaşının evinde, hükûmet tarafından tanınmayan bir törenle evlendiler, çünkü SSCB sadece sivil evliliği tanıyor, dinî evliliği tanımıyordu.

Siyasi ɡörüşleri

Haransky, "Filistin toplumunda gerçek demokratik kurumlar kurulana kadar, onlarsız bir 'çözüm' ne kadar cazip olursa olsun, İsrail ile Filistinliler arasında asla barış olamayacağını" savunmuştur. Haaretz e verdiği bir röportajda şunları söylemiştir:

"Yahudiler 3000 yıl önce buraya geldiler ve burası Yahudi medeniyetinin beşiğidir. Yahudiler, 2000 yıllık sürgün boyunca kimliklerine ve topraklarına bağlılıklarını koruyan tarihteki tek halktır ve şüphesiz ki, sadece tarihsel olarak değil, coğrafi olarak da uluslar arasında yer alma hakları vardır. Son 200 yılda göç eden Arapların torunları olan Filistinlilere gelince, isterlerse kendi devletlerine sahip olma hakları vardır... ancak İsrail devletini yok etme pahasına değil."

Şubat 2022'de Sharansky, İsrail hükûmetini Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Ukrayna'yı işgal etme kararına karşı "açık bir ahlaki tavır" almaya çağırdı. Rusya'nın Ukrayna'yı işgalini II. Dünya Savaşı'ndan bu yana özgür dünyaya yönelik en büyük tehdit olarak nitelendirdi ve İsrail'in Ukrayna halkının yanında sağlam bir şekilde durması gerektiğini söyledi.

Kaynakça

  1. ↑ "Leadership, Board & Staff". The Jewish Agency for Israel. 6 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Şubat 2014.
  2. ↑ Christopher Lehmann-Haupt (3 Mayıs 2002). "Ida Milgrom, 94, Dies; Helped Free a Son Held by Soviets". The New York Times. 27 Mayıs 2015 tarihinde kaynağındanÜcretli abonelik gerekli arşivlendi.
  3. ↑ Dennis McLellan (4 Mayıs 2002). "Ida Milgrom, 94; Sought Dissident Son's Freedom". Los Angeles Times. 4 Ağustos 2020 tarihinde kaynağındanÜcretli abonelik gerekli arşivlendi.
  4. 1 2 Schmemann, Serge (16 Ekim 1996). "Kasparov beaten in Israel, by Russians". The New York Times. 6 Şubat 2010 tarihinde kaynağındanÜcretli abonelik gerekli arşivlendi.
  5. ↑ "Natan Sharansky: how chess kept one man sane". BBC News. 3 Ocak 2014. 4 Kasım 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Nisan 2026.
  6. ↑ "КГБ играет в шахматы (Fb2) | КулЛиб – Классная библиотека! Скачать книги бесплатно". 5 Kasım 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Nisan 2026.
  7. 1 2 Desch, Michael (28 Mart 2005). "Sharansky's double standard". The American Conservative. 2 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi29 Nisan 2026.
  8. 1 2 "Natan (Anatoly) Sharansky". Jewish Virtual Library. 8 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Şubat 2014.
  9. ↑ "Natan Sharansky receives Guardian of Zion Award for defending Jerusalem". 5 Kasım 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Nisan 2026.
  10. ↑ "Man in the news: Anatoly Borisovich Shcharansky; a free man at last". The New York Times. 12 Şubat 1986. 4 Kasım 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Nisan 2026.
  11. ↑ Natan Ščaranskij; Anatoly Sharansky (2006). The Case for Democracy: The Power of Freedom to Overcome Tyranny And Terror. Balfour Books. ISBN 978-0-89221-644-4.
  12. ↑ Horovitz, David (28 Şubat 2022). "Sharansky: Israel must take 'a clear moral stand' against Putin over Ukraine". The Times of Israel (İngilizce). ISSN 0040-7909. Erişim tarihi: 17 Mart 2022.
  13. ↑ "The Ukrainian crisis according to Natan Sharasnky". The Jerusalem Post (İngilizce). 10 Mart 2022. ISSN 0792-822X. 9 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mart 2022.

Dış bağlantılar