Nizip

Nizip
İlçe
İlçe sınırları haritası
Koordinatlar: 37°00′37″N 37°47′55″E / 37.0104°K 37.7985°D / 37.0104; 37.7985
Ülke	Türkiye
İl	Gaziantep
Coğrafi bölge	Güneydoğu Anadolu Bölgesi
İdare
• Kaymakam	Osman Uğurlu
• Belediye başkanı	Ali Doğan (CHP)
Yüzölçümü
• Toplam	944 km²
Rakım	531 m
Nüfus  (2018)
• Toplam	142.389
Zaman dilimi	UTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu	27700
İl alan kodu	0342
İl plaka kodu	27
Resmî site http://www.nizip.gov.tr

Nizip, Gaziantep'e bağlı ilçedir.

Gaziantep ilinin en büyük ilçesidir. İlçenin yüzölçümü 944 km²dir. Nizip ilçesinde tarım ve tarıma dayalı sanayi oldukça gelişmiştir. Orta Fırat Bölümünde bulunur. İklim olarak Akdeniz ve karasal iklim özellikleri arasında geçiş bölgesinde yer alır. İlçede narenciye, zeytin, palmiye vb. Akdeniz bitkileri rahatlıkla yetişmektedir. Yazları sıcak ve kurak, kışları serin ve yağışlıdır. Don ve kar olayları nadir yaşanmaktadır. Antep fıstığı ve zeytin bahçeleri yaygındır. Bu bahçelerden toplanan Antep fıstığı ve zeytin meyveleri işlenmeden piyasaya sürülemez. Bunları işleyecek 100'den fazla orta ölçekli fabrika ve işletme mevcuttur. Karasal iklimde yetişen zeytinlerin aroması ve kokusu çok yoğundur. Nizip ilçesinde toplanan zeytinlerin kendine özgü aroması vardır. Bu zeytinyağından elde edilen sabunları meşhurdur. 1960'lı yıllarda Türkiye'nin sabun ihtiyacının %90'ı Nizip ilçesindeki sabun fabrikalarında üretilmekteydi. Zeugma, diğer adıyla Belkıs harabeleri ilçeye 8 km uzaklıktadır.

Tarihi ve coğrafi yapısı

Nizip ilçesinin tarihi MÖ 2000 yılına kadar uzanır. Eski Hitit zamanında (M.Ö. 18. yüzyılda) I. Mursil, M.Ö. 13. yüzyılda İmparatorluk Hititleri zamanında da I. Şuppiluliuma tarafından Hitit devletine bağlanmıştır.

Nizip ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 531 metredir.

1517 yılında Yavuz Sultan Selim Nizip'i Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katmıştır. İlçe, Fırat nehrinin meydana getirdiği Orta Mezopotamya havzasındadır. Gaziantep-Nusaybin demiryolu diğer bir deyişle Bağdat Demiryolu ve E-90 karayolu ile Gaziantep-Şanlıurfa Otoyolu da ilçeden geçer. Gaziantep ili, Nizip ilçesinin 10 km doğusundaki Belkıs Köyü'nde, Fırat Irmağı kıyısında, Zeugma Antik Kenti bulunmaktadır. Tarih öncesi çağlardan beri kesintisiz iskan gösteren bu yerleşimin önemi, Fırat Irmağı'nın en kolay geçit verdiği iki noktadan birisinde olmasıdır. Zeugma, kelime olarak "köprübaşı" ve "geçit yeri" anlamına gelmektedir. Yaklaşık 20 bin dönümlük bir arazi üzerine kurulmuş olan bu antik kentin 1/3'ü, su tutulması Ekim 2000'de tamamlanmış olan Nizip-Birecik Barajı göl alanı altında kalmıştır.

İklim

Nizip'te yazların sıcak ve kurak, kışların serin ve yağışlı geçtiği Akdeniz iklimi hüküm sürer. Sıcaklık sıfırın altına pek düşmez, karlı gün sayısı ortalama bir veya iki gündür. Akdeniz bitkisi olan zeytin, bağ, limon ve turunçgiller iklim şartlarına elverişlidir. Tarım olarak zeytin yetiştiriciliği ve fıstık yetiştiriciliği yaygındır. Nizip zeytini bu bölgeye has bir zeytin türüdür.

İdari, sosyal, eğitim ve kültür durumu

İlçe Gaziantep'in Büyükşehir Statüsünde olmasından dolayı merkezi ile birlikte 110 mahallesi bulunmaktadır.

İlçede bir devlet hastanesi, 3 devlet hastanesine bağlı semt polikliniği, 1 özel hastane, 10 sağlık ocağı, 19 sağlık evi, SSK sağlık istasyonu, ana çocuk sağlık ocağı, aile planlama merkezi, verem savaş dispanseri bulunmaktadır. Merkezde bir tane fen lisesi, bir spor lisesi, sosyal bilimler lisesi, 7 tane Anadolu lisesi, ticaret lisesi, kız meslek lisesi, sağlık meslek lisesi, imam hatip lisesi kız imam hatip lisesi Endüstri meslek lisesi ve 3 adet özel lise vardır. Yatılı ilköğretim bölge okulu olmak üzere kasaba ve köylerdeki toplam 121 ilk ve orta dereceli okulla eğitim öğretim hizmeti verilmektedir. Bunlardan 2 tanesi özel okuldur Gaziantep Üniversitesi'ne bağlı Meslek Yüksek Okulu da ilçededir. Halk Eğitim Merkezi bünyesinde biçki-dikiş, makine nakışı, halıcılık ve konfeksiyon kursları, hat kursu, kasaplık kursu, Arapça ve İngilizce kursları açılmaktadır. Bir grup öğretmenin kurduğu Bağbozumu Tiyatro Grubu ilçede faaliyet göstermektedir.

Ekonomik durum

Nizip tarıma dayalı sanayi ve ticaret bölgesidir. Sabun, Antep fıstığı, Nizip zeytini, mercimek, buğday, arpa ve bağcılık faaliyetleri üzerine kurulu çeşitli sanayi kuruluşları ilçeyi ekonomik yönden canlı tutmaktadır. Özellikle zeytinyağı üretimi yaygındır.

Nüfus

20. yüzyılın başlarında kasabada çoğunluğu Çepni ve Barak Türkü olmak üzere 15.000 kişi yaşıyordu.

Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.

Yerel Yönetim

Önemli kişiler

• Cahit Tanyol (1914–2020), Türk sosyolog
• Mehmet Ali Yaprak (1949–2004), Türk işadamı ve uyuşturucu kaçakçısı
• Mustafa Cengiz (1949–2021), Galatasaray Spor Kulübünün başkanlığını yapmış işadamı
• Mehmet Görmez (1959 doğumlu), Diyanet İşleri Başkanlığı eski Başkanı.
• Zihni Çakır (1969 doğumlu), gazeteci ve yazar
• Ali Şahin (1970 doğumlu), Ocak 2016'dan bu yana Avrupa Birliği Bakan Yardımcısı olarak görev yapan Türk siyasetçi.
• Abdülhamit Gül (1977 doğumlu), Türk siyasetçi
• Celal Doğan (1943 doğumlu), Türk siyasetçi, avukat, spor adamı.

Ayrıca bakınız

• Zeugma
• Karkamış
• Rumkale
• Nizip Kilisesi

Notlar

Kaynakça

Dış bağlantılar

• Nizip kaymakamlığı7 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.