Oje

Oje (tırnak cilası veya tırnak minesi de denir) insanın doğal tırnaklarını veya takma tırnakları süslemek ve tırnak plakalarını korumak için tırnaklara sürülen bir çeşit ciladır. Formülü süsleyici etkilerini artırmak ve çatlama veya soyulmayı önlemek için defalarca kere değiştirilip geliştirilmiştir. Oje, organik bir polimer ile ona renk ve yüzey dokusu veren başka bileşenlerin bir karışımıdır.Tırnak cilaları tüm renk tonlarında bulunur ve tırnak sanatı, manikür ve pedikürde önemli rol oynar.

Tarihçe

Mısırlılar, tırnak rengini toplumsal sınıfları birbirinden ayırmak amacıyla kullanmışlardır. Kral Akhenaton'un eşi Nefertiti'nin el ve ayak tırnaklarını yakut rengine, Kleopatra'nın ise vişne rengine boyadığı bilinmektedir. Alt sınıfları temsil eden kadınların yalnızca donuk renkleri kullanabilmelerine izin verilmiştir.

İçindekiler

• Modern oje, uçucu bir organik çözücü içinde çözülmüş film oluşturan bir polimer içerir. Bütil asetat içindeki nitroselüloz çözeltisi özgündür veya etil asetat yaygındır. Bu temel formülasyon aşağıdakileri içerecek şekilde genişletilmiştir:

• Kırılgan olmayan filmler elde etmek için plastikleştiriciler kullanılır. Dibütil ftalat ve kafur özgün plastikleştiricilerdir.
• Boyalar ve pigmentler. Temsili bileşikler arasında krom oksit yeşilleri, krom hidroksit, demir ferrosiyanür, stanik oksit, titanyum dioksit, demir oksit, karmin, ultramarine ve manganez menekşesi bulunur.
• Opalescent pigmentler. Renkteki ışıltılı/parıltılı görünüş mika, bizmut oksiklorür, doğal inciler ve alüminyum tozu ile sağlanabilir.
• Yapışkan polimerler nitroselülozun tırnak yüzeyine yapışmasını sağlar. Kullanılan bir değiştirici, tosilamid-formaldehit reçinesidir.
• Şişedeyken parlayan parçacıkları asılı tutmak için koyulaştırıcı maddeler eklenir. Stearalkonyum hektorit genel bir koyulaştırıcıdır. Kıvam arttırıcı maddeler tiksotropi sergiler yani çözeltileri hareketsizken viskoz ancak çalkalandığında serbest akışlıdır. Bu ikilik, hızla sertleşen bir film elde etmek için yeni çalkalanmış karışımı kolayca uygulamak için uygundur.
• Ultraviyole stabilizatörleri, kuru film güneş ışığına maruz kaldığında renk değişimlerine direnir. Tipik bir stabilizatör benzofenon-n|benzofenon-1'dir.

Çeşitleri

Ojeler kullanım amacına ve görünümüne göre farklı türlere ayrılır. En yaygın çeşitleri şunlardır:

• Klasik oje: Hava ile kuruyan ve çözücülerin buharlaşmasıyla sertleşen geleneksel ojedir.
• Jel oje: Ultraviyole (UV) veya LED lamba altında sertleşen, klasik ojeye göre daha uzun süre dayanıklı bir oje türüdür.
• Mat oje: Parlak yerine mat bir yüzey oluşturan özel formüllü ojelerdir.
• Simli ve metalik oje: İçerdikleri metalik pigmentler veya sim parçacıkları sayesinde parlak bir görünüm sağlar.
• Hızlı kuruyan oje: Çözücü sistemi değiştirilerek daha kısa sürede kuruması sağlanan ojelerdir.
• Su bazlı oje: Organik çözücü miktarı azaltılmış, özellikle çocuklar ve hassas kullanıcılar için geliştirilen alternatif formüllerdir.

Uygulama

Kalıcı ve düzgün bir görünüm elde etmek için oje genellikle üç aşamada uygulanır:

1. Baz kat (base coat): Tırnağı korur, renklenmeyi önler ve ojenin daha iyi tutunmasını sağlar.
2. Renkli oje: İnce katlar hâlinde sürülür. İstenilen yoğunluk için iki veya üç kat uygulanabilir.
3. Üst kat (top coat): Parlaklık verir, çizilmeye karşı dayanıklılığı artırır ve ojenin kullanım ömrünü uzatır.

Oje çıkarıcılar

Oje, özel çözücüler içeren oje çıkarıcılarla temizlenir. En yaygın çözücü aseton olmakla birlikte, asetonsuz çıkarıcılar da bulunmaktadır. Aseton ojeyi daha hızlı çözerken, sık kullanımda tırnak ve çevresindeki deriyi kurutabilir.

Kaynakça

Dipnot

• Charles Panati, Extraordinary Origins of Everyday Things, Harper & Row, 1987
• Vanni Contingo, COSMO Magazine, 2007

Wikimedia Commons'ta Oje ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

Kozmetik ya da kişisel bakım ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz.