Onur Mutlu

Onur Mutlu
Onur Mutlu, SAFARI Araştırma Grubu'nun laboratuvarında (2026)
Doğum1978 (47-48 yaşında)
MilliyetTürkiye Türk
EğitimMichigan Üniversitesi
Austin Teksas Üniversitesi
Tanınma nedeniÖnden koşan yürütme, satır darbeleme (RowHammer), bellek denetleyicisi tasarımı, DRAM yenilemesi, bellekte işleme
ÖdüllerACM Fellow (2017)
IEEE Fellow (2018)
Maurice Wilkes Ödülü (2019)
Harry H. Goode Anma Ödülü (2025)
Kariyeri
DalıBilgisayar mimarisi, bellek ve depolama sistemleri, donanım güvenliği, biyoenformatik
Çalıştığı kurumlarNew York Üniversitesi
ETH Zürih
Carnegie Mellon Üniversitesi
Microsoft Research
TezEfficient Runahead Execution Processors (2006)
Doktora
danışmanı		Yale Patt

Onur Mutlu (d. 1978), bilgisayar mimarisi, bellek ve depolama sistemleri, donanım güvenliği ve biyoenformatik alanlarında çalışan Türk bilgisayar bilimci. 2026'dan beri New York Üniversitesi'nin Tandon Mühendislik Okulu'nda profesördür. 2015'te ETH Zürih'te profesör oldu ve burada SAFARI araştırma grubunu yönetti; New York Üniversitesi'ne geçtikten sonra bir geçiş döneminde ETH ile bağını sürdürmektedir. 2009-2016 arasında Carnegie Mellon Üniversitesi'nin Elektrik ve Bilgisayar Mühendisliği Bölümü'nde öğretim üyeliği yaptı ve bu üniversitenin Dr. William D. ve Nancy W. Strecker Erken Kariyer Profesörlüğü kürsüsünün ilk sahibi oldu.

Doktorasını Austin Teksas Üniversitesi'nde Yale Patt'in danışmanlığında, bellek gecikmesini gizlemeye yönelik önden koşan yürütme (İngilizce: runahead execution) üzerine yaptı; bu konudaki 2003 tarihli makalesi 2021'de HPCA'nın Kalıcı Etki Ödülü'nü aldı. Yazarları arasında olduğu, Carnegie Mellon'daki grubundan 2014'te çıkan ve DRAM yongalarında bir satıra tekrar tekrar erişildiğinde komşu satırlardaki bitlerin değişebildiğini gösteren makale 2024'te IFIP'in Jean-Claude Laprie Ödülü'nü aldı; ödül gerekçesi makaleyi, sonradan satır darbeleme (İngilizce: RowHammer) adıyla bilinen sorunu ilk kez tanıtan çalışma olarak niteler. ACM ve IEEE Fellow'u, Avrupa Akademisi üyesidir. 2019'da ACM SIGARCH'ın Maurice Wilkes Ödülü'nü, 2020'de IEEE Computer Society'nin Edward J. McCluskey Teknik Başarı Ödülü'nü, 2025'te de aynı kuruluşun Harry H. Goode Anma Ödülü'nü aldı. Bilgisayar mimarisinin ISCA, MICRO ve HPCA konferanslarının En Çok Yayın Yapanlar Listeleri'nin üçünde de en çok bildirisi olan yazar olarak yer alır.

Yaşamı ve eğitimi

Mutlu 1978'de doğdu. Carnegie Mellon Üniversitesi'nin 2011 tarihli basın duyurusu İstanbul'da büyüdüğünü belirtir. Kendi tanıtım sayfasına göre Beşiktaş Atatürk Anadolu Lisesi'nden mezun oldu.

Lisans öğrenimini 1997-2000 arasında Michigan Üniversitesi'nde yaptı ve 2000'de biri bilgisayar mühendisliği, öteki psikoloji alanında iki lisans derecesi aldı. Özgeçmişine göre bilgisayar mühendisliği derecesini en yüksek onur derecesiyle (İngilizce: summa cum laude), psikoloji derecesini de en yüksek başarı derecesiyle (İngilizce: with highest distinction) aldı; 1998'den beri elektrik mühendisliği onur derneği Eta Kappa Nu ile mühendislik onur derneği Tau Beta Pi'nin üyesidir.:1, 59 Lisansüstü öğrenimini Austin Teksas Üniversitesi Elektrik ve Bilgisayar Mühendisliği Bölümü'nde sürdürdü; 2002'de yüksek lisans, 2006'da doktora derecesini bilgisayar mühendisliği alanında aldı. Doktora danışmanı Yale Patt'tir. Ağustos 2006'da onaylanan Efficient Runahead Execution Processors başlıklı tezinin komitesinde Patt'in yanında Craig M. Chase, Nur A. Touba, Derek Chiou ve Michael C. Shebanow yer aldı. Doktora öğrenimi sırasında Austin Teksas Üniversitesi'nin Sürekli Burs'unu (Continuing Fellowship), Intel Vakfı'nın doktora bursunu ve Üniversite Kooperatifi'nin George H. Mitchell Lisansüstü Araştırmada Üstünlük Ödülü'nü aldı; yaz aylarında Intel ve AMD'de stajyer olarak çalıştı. Özgeçmişine göre Mitchell Ödülü 2005'te verildi ve üniversitede aday gösterilen 271 kişiden yalnız altısı bu ödülü aldı.:4 Intel'deki stajları 2001, 2002 ve 2003 yazlarında şirketin Hillsboro'daki masaüstü platformları grubunda ve mikroişlemci araştırma laboratuvarlarında, AMD'deki stajları ise 2004 ve 2005 yazlarında Sunnyvale'deki mimari ve başarım modellemesi grubunda geçti.:1 Özgeçmişine göre Austin Teksas Üniversitesi tezi ACM Doktora Tezi Ödülü'ne aday gösterdi.

Akademik kariyeri

Mutlu'nun 2006-2009 arasında araştırmacı olarak çalıştığı Microsoft Research'ün Redmond'daki 99 numaralı binası (2008)

Doktorasının ardından 2006'da Microsoft Research'e araştırmacı olarak katıldı ve Ocak 2009'a kadar orada çalıştı. Özgeçmişine göre Ağustos 2007-Ocak 2009 arasında Austin Teksas Üniversitesi Elektrik ve Bilgisayar Mühendisliği Bölümü'nde araştırmacı (İngilizce: research fellow) olarak da görevliydi.:1 IEEE Computer Society'nin 2020 tarihli duyurusu, Microsoft Research'teki bilgisayar mimarisi grubunu onun kurduğunu belirtir. ETH Zürih'in 2019 tarihli tanıtım yazısına göre Microsoft Research'te geçirdiği iki buçuk yılda çok çekirdekli işlemcilerin bellek sistemleri üzerinde çalıştı ve ETH mezunu Thomas Moscibroda ile birlikte, dönemin çok çekirdekli bellek denetleyicilerinin servis dışı bırakma saldırılarına açık olduğunu gösterdi.

Ocak 2009'da Carnegie Mellon Üniversitesi Elektrik ve Bilgisayar Mühendisliği Bölümü'ne yardımcı doçent olarak katıldı. Burada SAFARI araştırma grubunu yönetti. Özgeçmişine göre Ocak 2009-Eylül 2022 arasında üniversitenin Bilgisayar Bilimi Bölümü'nde de ikinci bölüm profesörü (İngilizce: courtesy professor) unvanını taşıdı.:1 Ocak 2013'te bölümün Dr. William D. ve Nancy W. Strecker Erken Kariyer Profesörlüğü kürsüsüne atandı. Kürsü, Digital Equipment Corporation'da VAX bilgisayar sisteminin tasarımında görev almış Carnegie Mellon mezunu William Strecker ile eşi Nancy Strecker'in bağışıyla kurulmuştu ve Mutlu onun ilk sahibiydi. Haziran 2012'den Eylül 2012'ye kadar Intel'de konuk araştırmacı olarak bulundu.

Mutlu'nun 2015'ten beri profesör olduğu ETH Zürih'in ana binası ve Polyterrasse (2022)

ETH Kurulu, 23-24 Eylül 2015'teki toplantısında, o sırada Carnegie Mellon'da doçent olan Mutlu'yu ETH Zürih'e bilgisayar bilimi profesörü olarak atadı. ETH Zürih'in duyurusu, araştırmasının hızlı, ölçeklenebilir ve enerji verimli bilgisayarların, özellikle de bellek mimarisinin tasarımı üzerine yoğunlaştığını, biyolojik hesaplamayı ve biyolojiden esinlenen sistemleri de kapsadığını belirtiyordu. Eylül 2015'te göreve başladı. Özgeçmişine göre 2015-2020 arasında Bilgisayar Bilimi Bölümü'nde görev yaptı, 2020'de Bilgi Teknolojileri ve Elektrik Mühendisliği Bölümü'ne geçti. 2019'da Bilgisayar Bilimi Bölümü'ndeki Yüksek Başarımlı Hesaplama Sistemleri Enstitüsü'nün başındaydı. ETH Zürih'e geçtikten sonra Haziran 2016'dan başlayarak Carnegie Mellon'a, Kasım 2015'ten başlayarak da Ankara'daki Bilkent Üniversitesi'ne bağlı öğretim üyesi (İngilizce: adjunct professor) oldu; 2016'da birkaç ay VMware'de konuk bilim insanı (İngilizce: scholar in residence), Google'da da konuk araştırmacı olarak bulundu. Özgeçmişine göre Carnegie Mellon'a bağlı öğretim üyeliği Eylül 2022'de sona erdi; Eylül 2023-Eylül 2024 arasında Stanford Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Bölümü'nde konuk profesör olarak bulundu.

New York Üniversitesi'nin Tandon Mühendislik Okulu, Eylül 2026'da Mutlu'nun Elektrik ve Bilgisayar Mühendisliği ile Bilgisayar Bilimi ve Mühendisliği bölümlerine profesör olarak katıldığını duyurdu. Okulun duyurusuna göre Mutlu, ETH Zürih'te 40'ı aşkın kişilik bir araştırma grubu kurmuştu; bir geçiş döneminde ETH ile bağını sürdürecek ve ondan fazla öğrenci ve araştırmacıyla birlikte New York'a geçecekti. Duyuru, Mutlu'nun New York Üniversitesi'nde bellek merkezli hesaplama, daha verimli bağlantı ağları, optik ve biyolojik hesaplama ile kuantum ve klasik hesaplamayı bir arada kullanan karma sistemler üzerine çalışacak yeni bir merkez kurmayı planladığını da belirtiyordu.

ETH Zürih'te sayısal tasarım ve bilgisayar mimarisi, bilgisayar mimarisi ve bilgisayar mimarisi semineri derslerini verdi. Derslerinin videoları ve ders malzemeleri YouTube'da ve kendi sayfasında herkese açık olarak yayımlanmaktadır. HiPEAC ağının Avrupa'daki ACACES yaz okulunda 2013, 2018 ve 2024'te bellek sistemleri ve bellekte işleme üzerine dersler verdi.

Araştırmaları

Mutlu'nun araştırmaları bilgisayar mimarisi, bilgisayar sistemleri, donanım güvenliği, bellek ve depolama sistemleri ile biyoenformatik alanlarındadır. IEEE Computer Society'nin Mutlu için yayımladığı tanıtım yazısı, grubuyla ve birlikte çalıştığı araştırmacılarla geliştirdiği yöntemlerin bir bölümünün ticari mikroişlemcilerde ve bellek ve depolama sistemlerinde kullanıldığını belirtir. ACM onu 2017'de "bilgisayar mimarisi araştırmalarına, özellikle bellek sistemlerindeki katkıları" için Fellow seçti.

Önden koşan yürütme

Olağan sırasız yürütümde iki uzun bellek bulamaması art arda beklenir; önden koşan yürütmede işlemci durumu kaydeder, B bulamamasını A beklenirken başlatır, sonra kayıtlı duruma döner ve iki gecikme örtüşür.

Sırasız yürütümlü işlemciler uzun gecikmeli işlemleri, bekleyen buyrukları bir buyruk penceresinde tutarak gizler. Bellek gecikmeleri büyüdükçe bu pencerenin daha da hızlı büyümesi gerekir ve bu büyüklük tasarım karmaşıklığı ile güç tüketimi bakımından karşılanamaz hâle gelir. Mutlu, Jared Stark, Chris Wilkerson ve Yale Patt'in 2003'te HPCA'da sunduğu makale bu soruna çözüm olarak önden koşan yürütmeyi önerdi. Uzun gecikmeli bir işlem pencereyi tıkadığında işlemci program yolunda ileriye doğru yürümeyi sürdürür ve böylece gerekecek veriler, gerekmelerinden çok önce önbelleklere önceden getirilir. Pentium 4 işlemcisine dayanan, 128 girişli buyruk pencereli bir makine modelinde önden koşan yürütme, bellek yoğun uygulamalarda çevrim başına buyruk değerini yüzde 22 artırdı; 128 girişli pencereyle birlikte kullanıldığında, önden koşan yürütmesi olmayan 384 girişli pencereli bir makinenin yüzde 1 yakınına ulaştı. Çalışma Mutlu doktora öğrencisiyken Austin Teksas Üniversitesi'nde yapıldı; Stark ve Wilkerson ile iş birliği Mutlu'nun Intel'deki yaz stajında başladı.

Tez, bu yaklaşımı dönemin donanımsal önceden getirme teknikleriyle donatılmış bir sırasız yürütüm işlemcisinde inceledi. 500 çevrimlik bellek gecikmesinde 128 girişli pencereye eklenen önden koşan yürütme, üç kat büyük pencereli bir işlemcinin başarımına; 1000 çevrimlik gecikmede sekiz kat büyük pencereli bir işlemcinin başarımına ulaşıyordu. Tez ayrıca yöntemin iki zayıf yanını, enerji verimsizliğini ve birbirine bağımlı önbellek bulamamalarını koşut işleyememesini ele aldı. Önerilen verimlilik teknikleriyle işlemci, geleneksel bir sırasız yürütüm işlemcisinden yalnız yüzde 6,2 daha fazla buyruk yürütüp yüzde 22,1 daha yüksek başarım elde ediyordu. Adres-değer farkı öngörüsü (İngilizce: address-value delta prediction) adı verilen teknik ise önden koşan yürütme sırasında gösterge yükleme buyruklarının değerlerini öngörerek bağımlı bulamamaların koşut işlenmesini sağladı.

HPCA'nın Kalıcı Etki Ödülü komitesi 2021'de makaleyi, devingen önceden getirmede yeni yollar açan öncü bir çalışma olarak niteledi. Komiteye göre yaklaşım, buyruk başlatma kuyruğu (İngilizce: issue queue) gibi fiziksel kaynakları büyütmeden buyruk penceresini fiilen çok genişletiyordu ve IBM'in POWER6 işlemcisindeki yükleme ileri bakışı (İngilizce: load lookahead), Nvidia'nın Denver işlemcisi ve Sun Microsystems'in ROCK işlemcisindeki donanımsal keşif (İngilizce: hardware scouting) bu çalışmanın sanayideki etkisinin örnekleriydi.

Çok çekirdekli sistemlerde bellek denetimi

Satır ara belleği bulmasını önceleyen zamanlamada, aynı satıra art arda erişen iş parçacığı ötekini aç bırakır; PAR-BS istekleri öbekler hâlinde işleyerek bunu önler.

Mutlu'nun Microsoft Research'te Thomas Moscibroda ile başlattığı çalışmalar, aynı yongadaki çekirdeklerin paylaştığı DRAM bellek sistemine yöneldi. 2007'de USENIX Security sempozyumunda sundukları makale, çok çekirdekli işlemcilerde bellek sisteminin çekirdekler arasında adil paylaşılmamasının yeni bir servis dışı bırakma saldırısı türüne yol açtığını gösterdi. Yazarların "bellek başarımı obur" (İngilizce: memory performance hog) adını verdiği bir uygulama, var olan iki çekirdekli bir sistemde başka bir uygulamanın başarımını kendisi belirgin biçimde yavaşlamadan 2,9 kat düşürebiliyordu. Makale, sorunun kaynağını bellek sistemi tasarımındaki adaletsizlikte buldu ve uygulamalara adil davranan yeni bir bellek sistemi mimarisi önerdi.

Aynı yıl MICRO'da sunulan STFM (İngilizce: Stall-Time Fair Memory scheduler), her iş parçacığının öteki iş parçacıklarının girişimi yüzünden DRAM'da uğradığı yavaşlamayı eşitlemeyi amaçlayan bir bellek erişim zamanlayıcısıydı. 8 çekirdekli bir yonga çoklu işlemcisinde 32 iş yükünün ortalamasında, en yüksek ve en düşük DRAM kaynaklı yavaşlama arasındaki oran 5,26'dan 1,4'e indi; sistemin işlem hacmi de yüzde 7,6 arttı. İkilinin 2008'de ISCA'da sunduğu PAR-BS (İngilizce: parallelism-aware batch scheduling) ise DRAM isteklerini öbekler hâlinde işleyerek iş parçacıklarının açlığa düşmesini önledi ve bir iş parçacığının isteklerini bellek bankalarında koşut olarak işleyerek bellek kaynaklı bekleme süresini kısalttı. 4 çekirdekli 100 iş yükünün ortalamasında, STFM'e göre adaleti 1,11 kat, sistem işlem hacmini yüzde 8,3 artırdı ve uygulanması STFM'den daha basitti. ETH Zürih'in Mutlu'nun ödülü üzerine yayımladığı duyuruya göre bu çalışmalar bellek denetleyicilerini bilgisayar mimarisi araştırmasının ilgi odaklarından biri hâline getirdi ve PAR-BS'nin türevleri Samsung gibi şirketlerin tasarladığı bazı bellek denetleyicilerinde uygulandı. Engin Ipek, José F. Martínez ve Rich Caruana ile aynı yıl ISCA'da sunduğu çalışma ise bellek denetleyicisinin zamanlama kararlarını pekiştirmeli öğrenme ile kendiliğinden iyileştirmesini önerdi.

Faz değişimli bellek

Benjamin C. Lee, Engin Ipek ve Doug Burger ile 2009'da ISCA'da sunduğu makale, DRAM'ın ölçeklenmesinin güçleştiği bir dönemde faz değişimli belleğin (İngilizce: phase change memory, PCM) ana bellekte DRAM'ın yerini alıp alamayacağını inceledi. Temel bir PCM sistemi DRAM sistemine göre 1,6 kat yavaştı ve 2,2 kat daha fazla enerji harcıyordu. Yazarların önerdiği, alanı büyütmeyen ara bellek düzenlemeleri bu farkı gecikmede 1,2 kata, enerjide 1,0 kata indirdi; kısmi yazmalar da belleğin ömrünü 5,6 yıla çıkardı. Makale 2022'de Kalıcı Bellek Sistemleri Çalıştayı'nın (NVMW) Kalıcı Etki Ödülü'nü aldı. Ödül gerekçesi, çalışmanın kalıcı belleklerin geleneksel DRAM'ın yerini nasıl alabileceğinin anlaşılmasına katkısını ve PCM teknolojisini bilgisayar mimarisi topluluğuna tanıtmadaki rolünü vurguluyordu.

DRAM yenilemesi ve güvenilirliği

DRAM hücreleri veriyi bir sığaçtaki yük olarak tutar ve bu yük zamanla kaçtığı için hücrelerin belirli aralıklarla yenilenmesi gerekir. Yenileme enerji harcar ve bellek erişimleriyle çakışarak başarımı düşürür; var olan yongalar bütün hücreleri en çabuk yük kaybeden hücrenin gerektirdiği sıklıkta yeniler. Mutlu'nun öğrencileri Jamie Liu, Ben Jaiyen ve Richard Veras ile 2012'de ISCA'da sunduğu RAIDR, DRAM satırlarını veri tutma sürelerine göre gruplara ayırıp her gruba ayrı yenileme sıklığı uygulayarak gereksiz yenilemeleri atladı. Gruplar Bloom süzgeçleriyle gerçeklendi ve DRAM'da değişiklik gerektirmiyordu. 32 GB DRAM'lı 8 çekirdekli bir sistemde RAIDR, yenileme işlemlerini yüzde 74,6, DRAM güç tüketimini ortalama yüzde 16,1 azalttı ve sistem başarımını ortalama yüzde 8,6 artırdı; bellek denetleyicisindeki ek yükü 1,25 KB'tı. Ertesi yıl aynı ekip, sıcaklığı denetlenen FPGA tabanlı bir sınama düzeneğiyle beş büyük üreticinin 248 adet DDR3 DRAM yongasının veri tutma davranışını ölçtü ve hücrelerin veri tutma süresinin saklanan veri örüntüsüne bağlı olabildiğini gösterdi. ETH Zürih'in aynı duyurusuna göre Intel ve Samsung, Mutlu'nun 2012'de ISCA'da önerdiği alt dizi düzeyinde koşutluk (İngilizce: subarray-level parallelism) fikrinin gelecekteki DRAM standartlarına girmesini savundu.

Bazı hücrelerin veri tutma süresi çalışma sırasında değişebildiği için satırları farklı sıklıklarda yenileyen yöntemleri güvenle uygulamak zordur. Moinuddin K. Qureshi ve arkadaşlarıyla 2015'te DSN'de sunduğu AVATAR, 24 DRAM yongasından elde edilen deney verilerine dayanarak geliştirildi; çalışma sırasında hata gözlenen satırların yenileme sıklığını uyarlamalı olarak artırıyor, yenileme işlemlerini yüzde 62-72 azaltırken hataya kadar geçen süreyi onlarca yıl düzeyinde tutuyordu. Makale 2025'te DSN'nin Kalıcı Etki Ödülü'nü aldı. Samira Khan ve Donghyuk Lee ile 2016'da DSN'de sunduğu, DRAM'daki veriye bağlı hataları sistem düzeyinde saptamaya yönelik PARBOR da 2026'da aynı ödülü aldı.

Justin Meza, Qiang Wu ve Sanjeev Kumar ile 2015'te yayımladığı çalışma, Facebook'un bütün sunucu filosundaki bellek hatalarını on dört ay boyunca inceledi. Hataların bir kuvvet yasasına uyduğu, hataların çoğunun DRAM yongalarından değil bellek denetleyicisinden ve bellek kanalından kaynaklandığı ve daha yeni DRAM üretim teknolojilerinin önceki kuşağa göre 1,8 kat daha yüksek hata oranı gösterdiği bulundu.

Satır darbeleme

Bir DRAM satırı tekrar tekrar etkinleştirildiğinde komşu satırlardaki hücrelerin yük kaçağı hızlanır ve bu satırlara hiç erişilmeden bit değerleri değişebilir.

Mutlu'nun Carnegie Mellon'daki grubu ile Intel araştırmacılarının 2014'te ISCA'da sunduğu makale, DRAM'ın aynı adresinden tekrar tekrar okuma yapılarak yakındaki adreslerdeki verinin bozulabildiğini gösterdi. Yazarlara göre aynı satırın sözcük hattının tekrar tekrar etkinleştirilmesi hücreler arasındaki bağlaşım etkilerini artırıyor ve komşu satırlardaki yük kaçağını hızlandırıyordu. Sorun Intel ve AMD işlemcili sistemlerde, çok sayıda DRAM erişimi üreten bir programla gösterildi. FPGA tabanlı bir sınama düzeneğiyle incelenen 129 DRAM modülünün (972 yonga) 110'unda (836 yonga) hata oluştu; 2012 ve 2013'te üretilmiş modüllerin hepsi etkileniyordu. Bir hata oluşturmak için 139 bin erişim yetiyor, en kötü durumda her 1.700 hücreden biri hataya açık çıkıyordu. Makale düşük maliyetli bir çözüm olarak PARA'yı (İngilizce: Probabilistic Adjacent Row Activation, olasılıksal komşu satır etkinleştirme) önerdi.

Google'ın Project Zero ekibi Mart 2015'te, bu araştırmaya dayanarak bit değişimlerini ayrıcalıksız bir kullanıcı sürecinden Linux çekirdeği ayrıcalıkları elde etmek için kullanan iki çalışan saldırı yayımladı; ekip 2010-2014 arasında üretilmiş, DDR3 bellekli 29 dizüstü bilgisayarı sınamış ve 15'inde saldırıyı başarmıştı. Apple, OS X Yosemite 10.10.4 güncellemesinde bazı DDR3 belleklerdeki bu bozulma hatasını bellek yenileme sıklığını artırarak hafifletti; güvenlik duyurusu açığın Google araştırmacılarınca "Yoongu Kim ve arkadaşlarının (2014) özgün araştırmasından yola çıkılarak" bildirildiğini belirtir.

IFIP'in Güvenilir Hesaplama ve Hataya Dayanıklılık Çalışma Grubu (WG 10.4), 2024'te en az on yıl önce yayımlanmış ve alanı etkilemiş makalelere verdiği Jean-Claude Laprie Ödülü'nü bu makaleye verdi. Ödül gerekçesine göre makale, sonradan RowHammer adını alan DRAM satır bozulma hatalarını ilk kez tanıtan, gösteren, çözümleyen ve bunlara çözüm öneren çalışmaydı; önerilen PARA çözümü Intel ve öteki işlemci üreticilerince benimsenmişti. Gerekçe, makalenin DRAM güvenliği ve RowHammer saldırıları ile savunmaları üzerine yeni araştırma yönleri açtığını, on yılda 1.300'ü aşkın atıf aldığını ve güvenilirlik topluluğunu genel amaçlı donanımın güvenilirliğine bakmaya yönelterek Spectre ve Meltdown gibi başka açıkların bulunmasına katkıda bulunduğunu da belirtir. Mutlu ile Jeremie S. Kim'in 2020'de IEEE Transactions on Computer-Aided Design dergisinde yayımladığı geriye dönük değerlendirme, RowHammer'ı devre düzeyindeki bir hata düzeneğinin pratik ve yaygın bir sistem güvenliği açığına yol açmasının belki de ilk örneği olarak tanımlar ve konudaki saldırı ile savunma yazınını derler. Intel de 2026'da Donanım Güvenliği Akademik Ödülü kapsamında makaleye Kalıcı Etki Ödülü'nü verdi; Intel'e göre çalışma, sektörün bellek güvenilirliği ve güvenliği anlayışını kökten değiştirmiş ve on yıllık bir araştırma birikimine esin olmuştu.

Mutlu'nun grubu sonraki yıllarda konuyu başka araştırmacılarla birlikte incelemeyi sürdürdü. Pietro Frigo ve arkadaşlarının Mutlu ile birlikte 2020'de IEEE Güvenlik ve Gizlilik Sempozyumu'nda sunduğu TRRespass, DDR4 belleklere eklenen hedef satır yenileme (İngilizce: Target Row Refresh, TRR) önleminin iç işleyişini çözümledi ve çok taraflı darbeleme örüntüleriyle üç büyük üreticinin 42 DDR4 modülünden 13'ünde bit değişimi oluşturdu. Çalışma 2020'de Pwnie Ödülleri'nin en yenilikçi araştırma ödülünü aldı. Grubun 2023'te ISCA'da tanıttığı RowPress ise bir DRAM satırını uzun süre açık tutmanın da komşu satırlarda bit değişimine yol açtığını gösterdi. 164 DDR4 yongası üzerindeki ölçümlerde bu etki, bir bit değişimi için gereken satır etkinleştirme sayısını gerçekçi koşullarda bir ile iki büyüklük mertebesi azalttı.

Bellekte işleme

Geleneksel düzende kopyalanan veri bellek kanalı üzerinden işlemciye gidip geri gelir; RowClone satırı satır ara belleği üzerinden DRAM'ın içinde kopyalar.

Mutlu'nun ETH Zürih'teki grubunun başlıca çalışma alanlarından biri, verinin işlemciyle bellek arasında taşınmasından doğan darboğazı verinin bulunduğu yerde, bellekte ya da depolama biriminde işleyerek azaltmaktır.

Vivek Seshadri ve arkadaşlarıyla 2013'te MICRO'da sunduğu RowClone, DRAM'ın bir satır dolusu veriyi satır ara belleğine ve oradan başka bir satıra iç içe aktarabilmesinden yararlanarak toplu veri kopyalamayı ve ilk değer atamayı bellek kanalını kullanmadan DRAM'ın içinde yaptı. 4 KB'lık bir kopyalamanın gecikmesi 11,6 kat, enerjisi 74,4 kat azaldı; DRAM yonga alanındaki artış yüzde 0,01'di. 2017'de MICRO'da sunulan Ambit ise aynı algılama yükselteçlerini paylaşan üç satırın aynı anda etkinleştirilmesiyle VE ve VEYA, algılama yükseltecindeki eviricilerle de DEĞİL işlemlerini DRAM'ın içinde gerçekleştirdi. DRAM yonga alanının yüzde 1'i kadar maliyetle, yedi toplu bit işleminin ortalamasında başarımı 32 kat artırdı, enerji tüketimini 35 kat azalttı.

Junwhan Ahn ve arkadaşlarıyla 2015'te ISCA'da sunduğu Tesseract, üç boyutlu tümleştirmeyle mantık ve bellek katmanlarının aynı pakette yığılabilmesinden yararlanan, büyük ölçekli çizge işleme için programlanabilir bir bellekte işleme hızlandırıcısıydı. Beş çizge işleme iş yükünde sistem başarımını ortalama on kat artırdı ve enerji tüketimini ortalama yüzde 87 azalttı. Grup, UPMEM şirketinin ürettiği bellekte işleme mimarisini de gerçek sistemler üzerinde inceledi ve PrIM adlı 16 iş yüklük bir sınama programı takımı yayımladı. Makaleye göre UPMEM mimarisi herkesin erişebildiği ilk gerçek bellekte işleme mimarisiydi; incelemede 640 ve 2.556 işlem birimli iki gerçek sistem kullanıldı. Intel, Mutlu'yu 2021 Seçkin Araştırmacı Ödülü'ne değer görürken, "Verimli bellekte hesaplama mimarileri" başlıklı ortak projesinde iş yüküne dayalı araştırmasının bellek yakınında işleme mimarileri için açık kaynaklı sınama programı takımlarına ve derin öğrenme ile genom uygulamaları için yeni mimarilere yol açtığını belirtti.

Flaş bellek ve genom analizi

Mutlu, NAND flaş bellekli katı hâl sürücülerinin güvenilirliği üzerinde de çalıştı. Yu Cai, Saugata Ghose, Erich F. Haratsch ve Yixin Luo ile 2017'de Proceedings of the IEEE dergisinde yayımladığı derleme, süreç ölçeklemesi ve hücre başına çok bit saklama nedeniyle flaş bellekte ham verinin güvenilirliğini sağlamanın güçleştiğini, MLC ve TLC flaş yongalarından alınan deney verileriyle gösterdi ve hücreler arası girişimi azaltma, çok düzeyli hücrelerin en uygun biçimde okunması, hata düzeltme ve hata düzeltmenin başarısız olduğu durumlarda veri kurtarma yöntemlerini ele aldı. Avrupa Akademisi'ndeki özgeçmişine göre depolama sistemleri alanındaki araştırmaları için 2023'te Huawei'nin OlympusMons Ödülü'nü aldı.

Genom analizinde dizilenen DNA parçalarının bir başvuru genomuyla karşılaştırıldığı okuma eşleme adımı, dizileme teknolojileri genomu çözümlenebildiğinden çok daha hızlı okuyabildiği için analizin başlıca darboğazıdır. Mohammed Alser ve arkadaşlarıyla 2020'de IEEE Micro'da yayımladığı derleme, okuma eşlemeyi hızlandıran algoritmik yöntemleri ve özel mikromimarilerden bellekte ya da bellek yakınında işlemeye kadar donanım tabanlı yaklaşımları özetler. Carnegie Mellon'un 2013 tarihli duyurusu, grubunun DNA dizi analizi gibi tıbbi ve biyolojik uygulamaları büyüklük mertebeleriyle hızlandıracak sistemler tasarlamayı hedeflediğini belirtiyordu.

Araştırma destekleri ve patentleri

Özgeçmişine göre Carnegie Mellon'da 8 milyon doları, ETH Zürih'te 15 milyon İsviçre frangını aşkın araştırma desteği sağladı. Carnegie Mellon'daki destekler arasında NSF'nin 715 bin dolarlık CAREER desteği ile Ulusal Sağlık Enstitüleri'nin (İngilizce: National Institutes of Health, NIH) yeni kuşak dizileme verisinin hızlı analizi için algoritma ve donanım tasarımına yönelik, yürütücüsü olduğu 1,475 milyon dolarlık R01 projesi vardır. ETH Zürih'te İsviçre Ulusal Bilim Vakfı'nın (İngilizce: Swiss National Science Foundation, SNF) desteklediği, metagenom analizi için veriye yakın işleme mimarileri ve algoritmaları üzerine 680 bin İsviçre frangı tutarındaki projeyi tek yürütücü olarak yürüttü; Avrupa Birliği'nin Horizon programından desteklenen ve biyoenformatik algoritmaları için bellekte işleme mimarileri ve programlama kitaplıkları geliştirmeyi amaçlayan ortak BioPIM projesinde de yürütücü olarak 500 bin İsviçre frangı tutarında destek aldı. Bağış yoluyla Carnegie Mellon'da Nvidia, Microsoft, Intel, AMD, Google ve Samsung gibi şirketlerden 3 milyon doları, ETH Zürih'te Google, Microsoft, VMware, ASML, Intel, Xilinx, Huawei ve Alibaba gibi şirketlerden 6 milyon doları aşkın kaynak sağladı.:58 Kendi tanıtım sayfasına göre Alibaba, AMD, Facebook, Google, HP, Huawei, IBM, Intel, Microsoft, Qualcomm, Samsung ve VMware gibi şirketlerden öğretim üyesi ortaklık ödülleri aldı.

Özgeçmişinde, sanayide çalıştığı dönemlerde başvurusu yapılan buluşları arasında 12 ABD patenti ve 3 patent başvurusu listelenir. Altı patentte ve iki başvuruda Microsoft Research'teki çalışma arkadaşı Thomas Moscibroda da buluş sahipleri arasındadır; bu buluşlar paylaşılan DRAM sistemlerinde isteklerin öbekler hâlinde zamanlanması, bellek denetleyicileri arasında eşgüdüm ve yonga içi bağlantı ağlarında ara belleksiz yönlendirme gibi konuları kapsar. Patentlerin ilki 2004'te, en yenisi 2020'de verildi.:32-33

Mesleki hizmetleri

Mutlu, Aralık 2012'de Vancouver'da düzenlenen 45. Uluslararası Mikromimari Sempozyumu'nun (MICRO-45) program başkanıydı. Xavier Défago ile birlikte, Haziran 2023'te Porto'da toplanan 53. IEEE/IFIP Güvenilir Sistemler ve Ağlar Konferansı'nın (DSN 2023) program komitesine başkanlık etti. 2008'deki 4. IEEE İş Yükü Nitelendirme Sempozyumu'nun (IISWC 2008), 2016'da İstanbul'da toplanan ACM Uluslararası Süper Bilgisayar Konferansı'nın (ICS 2016) ve 2025'teki ACM SIGPLAN Bellek Yönetimi Sempozyumu'nun (ISMM 2025) bildiri kitaplarının editörleri arasındadır. ACM'nin mikromimari özel ilgi grubu SIGMICRO'nun eski başkanıdır; özgeçmişine göre Temmuz 2020-Temmuz 2023 arasında grubun başkanlığını yaptı. Aynı kaynağa göre 2013'ten beri MICRO'nun yönlendirme komitesinde yer almaktadır, ACM Transactions on Architecture and Code Optimization (2010-2020), IEEE Transactions on Computers (2019-2021) ve ACM Transactions on Storage (2016-2019) dergilerinde yardımcı editör, IEEE Micro dergisinin yayın kurulunda üye (2016-2021) olarak görev yaptı ve 2020'den beri ACM Computing Surveys dergisinin yardımcı editörüdür.

Aynı özgeçmişe göre Kasım 2014'ten beri Supercomputing Frontiers and Innovations dergisinin yayın kurulundadır. IEEE Micro dergisinin çok çekirdekli dönemde bilgisayar mimarisi ile işletim sistemlerinin etkileşimi üzerine Mayıs-Haziran 2008 özel sayısının ve Ocak-Şubat 2011 tarihli Top Picks sayısının konuk eş editörlerindendi.:55

Konferans ve kuruluş görevleri
YılGörevKuruluş ya da etkinlikKaynak
2008Program eş başkanıIEEE İş Yükü Nitelendirme Sempozyumu (IISWC 2008):55
2008-2018Yönlendirme komitesi üyesiIISWC:56
2011Seçim komitesi eş başkanıIEEE Micro dergisinin Top Picks özel sayısı:55
2012Program başkanıMICRO-45:55
2012Program başkanıACM SIGPLAN Bellek Sistemi Başarımı ve Doğruluğu Çalıştayı (MSPC 2012; Workshop on Memory System Performance and Correctness):55
2013Alan eş başkanıIFIP/IEEE Çok Büyük Ölçekli Tümleşim Konferansı (VLSI-SoC 2013; International Conference on Very Large Scale Integration):55
2013'ten beriYönlendirme komitesi üyesiMICRO:55
2015Program başkanı10. Yüksek Başarımlı ve Gömülü Mimariler ve Derleyiciler Konferansı (HiPEAC 2015; International Conference on High-Performance and Embedded Architectures and Compilers):55
2015-2018Kalıcı Etki Ödülü komitesi başkanıMICRO:55
2016Program eş başkanıACM Uluslararası Süper Bilgisayar Konferansı (ICS 2016):55
2016Program eş başkanıIEEE Kalıcı Bellek Sistemleri ve Uygulamaları Konferansı (NVMSA 2016; International Conference on Non-Volatile Memory Systems and Applications):55
2016-2020Yönlendirme komitesi üyesiICS:55
2017Genç Bilgisayar Mimarı Ödülü komitesi başkanıIEEE TCCA:55
2017-2018Yönlendirme komitesi eş başkanıMICRO:55
2017-2018Yürütme kurulu üyesiIEEE TCCA:55
2018Yönlendirme komitesi üyesiISCA:55
2020-2023BaşkanACM SIGMICRO:55
2023Program eş başkanıDSN 2023:55
2023'ten beriYürütme kurulu üyesi (önceki başkan olarak)ACM SIGMICRO:55
2025Program eş başkanıACM SIGPLAN Bellek Yönetimi Sempozyumu (ISMM 2025):55
2025Program eş başkanı5. DRAM Güvenliği Çalıştayı (DRAMSec 2025; Workshop on DRAM Security), ISCA ile birlikte:55
2025'ten beriYönlendirme komitesi üyesiDSN:55

Bunların dışında ISCA, MICRO, HPCA, ASPLOS, DSN ve DAC gibi konferansların program komitelerinde, MICRO (2014-2021) ve HPCA (2018-2020) Kalıcı Etki Ödülü komitelerinde ve IEEE Computer Society'nin Fellow değerlendirme komitesinde (2019-2020) görev aldı; HPCA, ASPLOS, HiPEAC ve IISWC'nin çeşitli yıllardaki tanıtım başkanlığını (İngilizce: publicity chair), ASPLOS 2010'un yerel düzenleme başkanlığını yürüttü ve 2007-2015 arasında NSF değerlendirme panellerine katıldı.:55-57

Özgeçmişine göre konferans ve çalıştaylarda 100'ü aşkın ana konuşma (İngilizce: keynote), genel oturum konuşması ve özel çağrılı konuşma yaptı. Bunlar arasında Ekim 2025'te Seul'de toplanan 58. MICRO'daki ana konuşma, Toronto Üniversitesi (2024) ile Kaliforniya Üniversitesi Irvine (2025) bilgisayar bilimi bölümlerindeki seçkin konuşmacı dersleri (İngilizce: Distinguished Lecture) ve 2019'da Austin Teksas Üniversitesi Elektrik ve Bilgisayar Mühendisliği Bölümü'nün bağışla kurulmuş konuşma dizisindeki (İngilizce: ECE Endowed Lectureship Series) dersleri vardır.:4, 33

Konferanslardaki bildiri sayıları

Bilgisayar mimarisinin başlıca konferanslarından ISCA, MICRO ve HPCA, sekiz ya da daha çok bildirisi olan yazarları En Çok Yayın Yapanlar Listeleri'nde (İngilizce: Hall of Fame) toplar. Mutlu üç listede de ilk sıradadır. ISCA'nın Wisconsin-Madison Üniversitesi'nde tutulan listesinde 2005-2025 arasında 48 bildiriyle, 42 bildirisi olan Josep Torrellas'ın önündedir. ACM SIGMICRO'nun tuttuğu MICRO listesinde 2004-2025 arasında 58 bildiriyle, 53 bildirisi olan doktora danışmanı Yale Patt'in önündedir. IEEE TCCA'nın yayımladığı HPCA listesinde 2003-2026 arasında 42 bildiriyle, 41 bildirisi olan Torrellas'ın önündedir. ISCA ve MICRO listeleri, sayımın betiklerle yapıldığını ve bildiri sayısının bir araştırmacının alana etkisini ölçmediğini ayrıca belirtir. dblp kayıtlarına göre ASPLOS'un ana programında 2008-2025 arasında 21 bildirisi vardır. Özgeçmişine göre ISCA ve MICRO listelerine 2009'da, HPCA listesine 2010'da, ASPLOS'un En Çok Yayın Yapanlar Listesi'ne de 2018'de girdi.:4

Mutlu'nun bilgisayar mimarisi konferanslarındaki bildiri sayıları
KonferansBildiriDönemListedeki sırası
MICRO582004-20251
ISCA482005-20251
HPCA422003-20261
ASPLOS212008-2025-

Bildirilerinin beşi 2023'te, ISCA'nın 50. yılı için hazırlanan ve 1996-2020 arasındaki ISCA bildirilerinden seçilen 98 bildiriyi kapsayan geriye dönük seçkiye alındı: bellek denetleyicisinde pekiştirmeli öğrenme (2008), RAIDR (2012), DRAM veri tutma davranışı çalışması (2013), satır darbeleme makalesi (2014) ve Tesseract (2015).

Öğrencileri

Matematik Soyağacı Projesi, Mutlu'nun danışmanlığında doktorasını tamamlamış 24 öğrenciyi listeler; bunların ilkleri 2015'te Carnegie Mellon'dan Yoongu Kim ile Lavanya Subramanian, en yenisi 2025'te ETH Zürih'ten Geraldo de Oliveira Junior'dur. Öğrencilerinin çoğu Carnegie Mellon ve ETH Zürih'ten, bir bölümü de Bilkent Üniversitesi, Eindhoven Teknik Üniversitesi, Simon Fraser Üniversitesi ve Atina Ulusal Teknik Üniversitesi'nden doktora aldı. Özgeçmişinde ise doktorasını tamamlamış 25 öğrenci listelenir; listenin son adı, Ekim 2025'te tezini savunan Rahul Bera'dır.:51-52 Özgeçmişindeki listeye göre öğrencilerinden Gennady Pekhimenko ile Nandita Vijaykumar ilk işlerinde Toronto Üniversitesi'nde, Mohammed Alser Georgia Devlet Üniversitesi'nde, Minesh Patel Rutgers Üniversitesi'nde öğretim üyesi oldu; Can Firtina Maryland Üniversitesi'nin College Park kampüsünde, Abdullah Giray Yağlıkçı Saarbrücken'deki CISPA Helmholtz Bilgi Güvenliği Merkezi'nde öğretim üyesidir. Öğrencilerinin bir bölümü de ilk işlerine Microsoft Research, Google, Facebook, Nvidia, Intel ve Apple gibi şirketlerde başladı. Aynı kaynağa göre doktora sonrası araştırmacılarından Saugata Ghose Illinois Üniversitesi'nde, Jisung Park Pohang Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nde, Haiyu Mao King's College London'da öğretim üyesi oldu. Özgeçmiş, yanında çalışmış 19 doktora sonrası araştırmacıyı ve eksik olduğunu belirttiği listelerde 30 yüksek lisans ile 40 lisans öğrencisini sayar; Özgeçmişin güncel listesinde 11 doktora öğrencisi ile 3 kıdemli ya da doktora sonrası araştırmacı yer alır.:52-54

Özgeçmişine göre öğrencilerinin tezlerinden bazıları ödül aldı. Yağlıkçı'nın DRAM okuma kaynaklı bozulmasını hafifletme üzerine tezi 2025'te ACM SIGMICRO Üstün Doktora Tezi Ödülü'nü ve güvenilirlik alanındaki William C. Carter Doktora Tezi Ödülü'nü, Patel'in tezi 2022'de Carter Ödülü'nü ve ETH Zürih doktora madalyasını aldı. Alser'in Bilkent'te tamamladığı tez 2018'de IEEE Türkiye Doktora Tezi Ödülü'ne değer görüldü. Yağlıkçı'nın tezi 2025'te ACM SIGARCH ile IEEE TCCA'nın Üstün Doktora Tezi Ödülü'nde mansiyon da aldı. Avrupa Tasarım ve Otomasyon Derneği'nin (İngilizce: European Design and Automation Association, EDAA) Üstün Doktora Tezi Ödülü'nü 2021'de Jeremie Kim, 2023'te Hasan Hassan; Atina Ulusal Teknik Üniversitesi'nin en iyi doktora tezi ödülünü 2023'te Christina Giannoula aldı. ETH Zürih'in doktora tezlerinin yaklaşık yüzde 8'ine verdiği doktora madalyası 2025'te Can Firtina'ya verildi.:4

Ödülleri ve onurları

Başlıca ödülleri ve unvanları
YılÖdül ya da unvanVeren kurum
2010CAREER ÖdülüUlusal Bilim Vakfı
2011Genç Bilgisayar Mimarı Ödülü (Young Computer Architect Award)IEEE Computer Society, Bilgisayar Mimarisi Teknik Komitesi (TCCA)
2012Erken Kariyer Öğretim Üyesi Onur Programı ÖdülüIntel
2012George Tallman Ladd Araştırma ÖdülüCarnegie Mellon Üniversitesi Mühendislik Fakültesi
2012Yenilik Araştırma Programı Ödülü (Innovation Research Program Award)Hewlett-Packard Laboratuvarları:4
2012, 2013Öğretim Üyesi Ortaklık Ödülü (Faculty Partnership Award)IBM:4
2013Dr. William D. ve Nancy W. Strecker Erken Kariyer ProfesörlüğüCarnegie Mellon Üniversitesi
2014Yazılım Mühendisliği Yenilik Vakfı Ödülü (Software Engineering Innovation Foundation Award)Microsoft Research:4
2017FellowACM
2018FellowIEEE
2018Üye, Bilişim bölümüAvrupa Akademisi
2019Maurice Wilkes ÖdülüACM SIGARCH
2019Yapay Zekâ Sistemleri Donanım/Yazılım Ortak Tasarım Araştırma Ödülü (AI System Hardware/Software Co-Design Research Award)Facebook:3
2020Edward J. McCluskey Teknik Başarı ÖdülüIEEE Computer Society
2020Pwnie Ödülü, en yenilikçi araştırma (TRRespass)Pwnie Awards
2021Kalıcı Etki Ödülü (önden koşan yürütme)IEEE TCCA, HPCA
2021Seçkin Araştırmacı Ödülü (Outstanding Researcher Award)Intel
2022Kalıcı Etki Ödülü (Persistent Impact Prize)Kalıcı Bellek Sistemleri Çalıştayı (NVMW)
2022Intel Donanım Güvenliği Akademik Ödülü finalisti (BlockHammer)Intel:2
2024Jean-Claude Laprie Güvenilir Hesaplama Ödülü (satır darbeleme)IFIP WG 10.4
2025Harry H. Goode Anma ÖdülüIEEE Computer Society
2025Kalıcı Etki Ödülü (AVATAR)IEEE/IFIP DSN
2025FellowAmerikan Bilimde İlerleme Derneği
2026Kalıcı Etki Ödülü (PARBOR)IEEE/IFIP DSN
2026Intel Donanım Güvenliği Akademik Ödülü, Kalıcı Etki Ödülü (satır darbeleme)Intel
2026Intel Donanım Güvenliği Akademik Ödülü, Güncel Yayın Ödülü (Chronus)Intel

Harry H. Goode Anma Ödülü'nün 2025 gerekçesi, "bilgisayar mimarisi araştırması ve uygulamasına, özellikle bellek sistemlerindeki öncü katkıları"dır. IEEE Computer Society'nin verdiği ödül, bilgi işleme alanında olağanüstü önemde tek bir katkı ya da uzun bir süreye yayılan önemli katkıların toplamı için verilir ve bir bronz madalya ile 2.000 dolardan oluşur. 2020'deki McCluskey Teknik Başarı Ödülü "bilgisayar bellek sistemlerine yenilikçi ve etkili katkıları" için verildi ve bir belge ile 2.000 dolarlık bir ödülden oluşuyordu. SIGARCH'ın bilgisayar mimarisine meslek yaşamının ilk yirmi yılı içinde önemli katkı yapan araştırmacılara verdiği Maurice Wilkes Ödülü'nün 2019 gerekçesi, "verimli ve güvenli DRAM sistemlerine yenilikçi katkılar"dır. IEEE, onu 2018'de "bilgisayar mimarisi araştırması ve uygulamasına katkıları" için Fellow seçti.

TCCA'nın doktorasını son altı yıl içinde tamamlamış araştırmacılara verdiği Genç Bilgisayar Mimarı Ödülü ilk kez 2011'de verildi ve Mutlu bu ödülün ilk sahibi oldu. Amerikan Bilimde İlerleme Derneği (AAAS), 2025 dönemi Fellow'larını Mart 2026'da açıkladı; Mutlu, "bilgisayar mühendisliği araştırması, eğitimi ve uygulamasına, özellikle bilgisayar mimarisi ile bellek ve depolama sistemlerindeki temel ve yenilikçi katkıları" gerekçesiyle seçilen 449 kişi arasındaydı. NSF'nin 2010'da verdiği CAREER desteği, hizmet kalitesini gözeten, yüksek başarımlı ve ölçeklenebilir çok çekirdekli bellek sistemleri üzerine bir projeye aittir. Kendi özgeçmişinde ayrıca 2008'de Microsoft'un Altın Yıldız Ödülü'nü, 2013'te IBM ve 2014-2019 arasında dört kez Google öğretim üyesi araştırma ödüllerini, 2022'de Google Güvenlik ve Gizlilik Araştırma Ödülü'nü ve 2023'te eğitim amaçlı YouTube kanalı için Google Açık Kaynak Ödülü'nü aldığını, ayrıca ISCA 2024, MICRO 2020 ve 2022, ASPLOS 2010 ve IEEE Güvenlik ve Gizlilik Sempozyumu 2020 dahil çeşitli konferanslarda en iyi makale ödülleri aldığını belirtir.

Özgeçmişine göre IEEE Micro dergisinin her yıl bilgisayar mimarisi konferanslarından seçtiği bildirilere ayırdığı Top Picks sayısına 2003, 2005, 2006, 2008, 2009, 2010, 2011 ve 2023'te toplam 12 bildirisi alındı; 2015, 2019 ve 2020'de de birer bildirisi bu seçkide mansiyon aldı. Faz değişimli bellek makalesi 2009'da Communications of the ACM dergisinin Araştırmadan Öne Çıkanlar (İngilizce: Research Highlights) bölümüne seçildi; satır darbeleme makalesi de 2019'da, donanım ve gömülü sistem güvenliği alanında 2012-2017 arasında yayımlanan bildirilerden seçilen yedi bildiriden biri oldu (İngilizce: Top Pick in Hardware and Embedded Security).:2-3 En iyi makale ödülü aldığı öteki bildiriler DSN 2019, SC 2022, HiPEAC 2023, adli bilişim konferansı DFRWS-EU 2017, RTAS 2014, ICCD 2012 ve VTS 2010'da (ödül 2011'de verildi) sunuldu. Bildirileri ISCA 2023, MICRO 2023 ve HPCA 2025'te seçkin yapıt ödülünü (İngilizce: distinguished artifact award), PPoPP 2023'te en iyi yapıt ödülünü aldı.:2-3

Seçilmiş yayınları

Kaynakça

  1. 1 2 "NYU Tandon Welcomes New Faculty for the 2026-27 Academic Year" (İngilizce). NYU Tandon School of Engineering. 16 Eylül 2026. 20 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2026.
  2. 1 2 3 "12 Professoren und Professorinnen ernannt" (Almanca). ETH Zürich. 25 Eylül 2015. 18 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  3. 1 2 "Onur Mutlu receives the 2025 Harry H. Goode Memorial Award" (İngilizce). ETH Zürich, Dept. of Information Technology and Electrical Engineering. 14 Ocak 2025. 29 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  4. 1 2 "In Support of Excellence" (İngilizce). Carnegie Mellon University. 2013. 1 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 "Mutlu Onur" (İngilizce). Academia Europaea. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  6. 1 2 3 4 "Alumnus Onur Mutlu and Prof. Yale Patt Receive HPCA Test of Time Award" (İngilizce). Texas ECE, The University of Texas at Austin. 4 Mart 2021. 2 Haziran 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  7. 1 2 3 "The Jean-Claude Laprie Award" (İngilizce). DSN 2024. 1 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  8. 1 2 3 4 "Onur Mutlu to Receive IEEE CS 2020 Technical Achievement Award" (İngilizce). IEEE Computer Society. 21 Mart 2020. 17 Nisan 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  9. 1 2 3 4 "Harry H. Goode Memorial Award" (İngilizce). IEEE Computer Society. 22 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  10. 1 2 3 4 "An International Symposium on Computer Architecture (ISCA) Hall of Fame" (İngilizce). Wisconsin-Madison Üniversitesi. 21 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  11. 1 2 3 4 "MICRO Hall of Fame" (İngilizce). ACM SIGMICRO. 22 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  12. 1 2 3 "HPCA Hall of Fame" (İngilizce). IEEE TCCA. 21 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  13. 1 2 3 4 5 "Carnegie Mellon's Onur Mutlu Wins IEEE Computer Society's Young Computer Architect Award" (İngilizce). Carnegie Mellon University. 8 Ağustos 2011. 19 Nisan 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  14. 1 2 "Onur Mutlu: Brief Bio" (İngilizce). ETH Zürich. 1 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  15. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 "Onur Mutlu: Curriculum Vitae" (PDF) (İngilizce). ETH Zürich. 1 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  16. 1 2 "Onur Mutlu" (İngilizce). Mathematics Genealogy Project. 19 Nisan 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  17. 1 2 Onur Mutlu (Temmuz 2006). "Efficient Runahead Execution Processors" (PDF) (İngilizce). High Performance Systems Group, The University of Texas at Austin (Teknik Rapor TR-HPS-2006-007). 28 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  18. 1 2 3 4 5 "ACM SIGARCH Maurice Wilkes Award goes to Prof. Onur Mutlu" (İngilizce). ETH Zürich, Department of Computer Science. 26 Haziran 2019. 15 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  19. ↑ "Prof. Onur MUTLU" (İngilizce). HKUST Jockey Club Institute for Advanced Study. 2 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  20. 1 2 3 4 5 "Carnegie Mellon University's Onur Mutlu Receives Prestigious Academic Accolade" (İngilizce). Carnegie Mellon University. 31 Ocak 2013. 1 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  21. ↑ "New Professor Onur Mutlu Is Rethinking the Architecture of Computing" (İngilizce). NYU Tandon School of Engineering. 17 Eylül 2026. 20 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2026.
  22. ↑ "Onur Mutlu's Homepage" (İngilizce). ETH Zürich. 22 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  23. ↑ "An idea whose time has come: Onur Mutlu on processing in memory, holistic architecture design and fundamentally better computing systems" (İngilizce). HiPEAC. 16 Ekim 2024. 1 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  24. ↑ "Onur Mutlu" (İngilizce). IEEE Computer Society. 13 Temmuz 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  25. 1 2 "Professor Onur Mutlu" (İngilizce). Association for Computing Machinery. 15 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  26. ↑ Mutlu, Onur; Stark, Jared; Wilkerson, Chris; Patt, Yale N. (2003). Runahead execution: an alternative to very large instruction windows for out-of-order processors. HPCA 2003. ss. 129-140. doi:10.1109/HPCA.2003.1183532.
  27. 1 2 "HPCA Test of Time Award" (İngilizce). IEEE TCCA. 24 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  28. ↑ Thomas Moscibroda, Onur Mutlu (2007). "Memory Performance Attacks: Denial of Memory Service in Multi-Core Systems" (PDF) (İngilizce). 16th USENIX Security Symposium. 15 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  29. ↑ Mutlu, Onur; Moscibroda, Thomas (2007). Stall-time fair memory access scheduling for chip multiprocessors. MICRO 2007. ss. 146-160. doi:10.1109/MICRO.2007.21.
  30. ↑ Mutlu, Onur; Moscibroda, Thomas (2008). Parallelism-aware batch scheduling: enhancing both performance and fairness of shared DRAM systems. ISCA 2008. ss. 63-74. doi:10.1109/ISCA.2008.7.
  31. ↑ Ipek, Engin; Mutlu, Onur; Martínez, José F.; Caruana, Rich (2008). Self-optimizing memory controllers: a reinforcement learning approach. ISCA 2008. ss. 39-50. doi:10.1109/ISCA.2008.21.
  32. ↑ Lee, Benjamin C.; Ipek, Engin; Mutlu, Onur; Burger, Doug (2009). Architecting phase change memory as a scalable DRAM alternative. ISCA 2009. ss. 2-13. doi:10.1145/1555754.1555758.
  33. 1 2 "NVMW Persistent Impact Prize" (İngilizce). Non-Volatile Memories Workshop, UC San Diego. 1 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  34. ↑ "Onur Mutlu and colleagues receive the NVMW Persistent Impact Prize" (İngilizce). ETH Zürich, Dept. of Information Technology and Electrical Engineering. 1 Haziran 2022. 2 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  35. ↑ Liu, Jamie; Jaiyen, Ben; Veras, Richard; Mutlu, Onur (2012). RAIDR: Retention-aware intelligent DRAM refresh. ISCA 2012. ss. 1-12. doi:10.1109/ISCA.2012.6237001.
  36. ↑ Liu, Jamie; Jaiyen, Ben; Kim, Yoongu; Wilkerson, Chris; Mutlu, Onur (2013). An experimental study of data retention behavior in modern DRAM devices: implications for retention time profiling mechanisms. ISCA 2013. ss. 60-71. doi:10.1145/2485922.2485928.
  37. ↑ Kim, Yoongu; Seshadri, Vivek; Lee, Donghyuk; Liu, Jamie; Mutlu, Onur (2012). A case for exploiting subarray-level parallelism (SALP) in DRAM. ISCA 2012. ss. 368-379. doi:10.1109/ISCA.2012.6237032.
  38. ↑ Qureshi, Moinuddin K.; Kim, Dae-Hyun; Khan, Samira; Nair, Prashant J.; Mutlu, Onur (2015). AVATAR: A Variable-Retention-Time (VRT) aware refresh for DRAM systems. DSN 2015. ss. 427-437. doi:10.1109/DSN.2015.58.
  39. 1 2 "SAFARI Research Group receives DSN 2025 Test of Time Award" (İngilizce). ETH Zürich, Dept. of Information Technology and Electrical Engineering. 28 Mayıs 2025. 2 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  40. 1 2 "DSN 2026 Test of Time Award" (İngilizce). DSN 2026. 2 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  41. ↑ Meza, Justin; Wu, Qiang; Kumar, Sanjeev; Mutlu, Onur (2015). Revisiting memory errors in large-scale production data centers: analysis and modeling of new trends from the field. DSN 2015. ss. 415-426. doi:10.1109/DSN.2015.57.
  42. ↑ Kim, Yoongu; Daly, Ross; Kim, Jeremie; Fallin, Chris; Lee, Ji Hye; Lee, Donghyuk; Wilkerson, Chris; Lai, Konrad; Mutlu, Onur (2014). Flipping bits in memory without accessing them: an experimental study of DRAM disturbance errors. ISCA 2014. ss. 361-372. doi:10.1109/ISCA.2014.6853210.
  43. ↑ "'Rowhammer' attack flips bits in memory to root Linux" (İngilizce). The Register. 10 Mart 2015. 10 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  44. ↑ Dan Goodin (9 Mart 2015). "Cutting-edge hack gives super user status by exploiting DRAM weakness" (İngilizce). Ars Technica. 14 Temmuz 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  45. ↑ "About the security content of OS X Yosemite v10.10.4 and Security Update 2015-005" (İngilizce). Apple. 2 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  46. ↑ "IFIP WG 10.4 Announces Jean-Claude Laprie Award Winners" (İngilizce). IFIP News. 31 Temmuz 2024. 1 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  47. ↑ Mutlu, Onur; Kim, Jeremie S. (2020). "RowHammer: A Retrospective". IEEE Transactions on Computer-Aided Design of Integrated Circuits and Systems. 39 (8). ss. 1555-1571. doi:10.1109/TCAD.2019.2915318.
  48. 1 2 3 "Intel Announces 2026 Hardware Security Award Winners" (İngilizce). Intel. 5 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2026.
  49. ↑ Frigo, Pietro; Vannacci, Emanuele; Hassan, Hasan; ve diğerleri. (2020). TRRespass: exploiting the many sides of target row refresh. IEEE Symposium on Security and Privacy (SP 2020). ss. 747-762. doi:10.1109/SP40000.2020.00090.
  50. 1 2 "TRRespass: When Memory Vendors Tell You Their Chips Are Rowhammer-free, They Are Not" (İngilizce). Pwnie Awards. 17 Haziran 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  51. ↑ Luo, Haocong; Olgun, Ataberk; Yağlıkçı, Abdullah Giray; ve diğerleri. (2023). RowPress: amplifying read disturbance in modern DRAM chips. ISCA 2023. ss. 1-18. doi:10.1145/3579371.3589063.
  52. ↑ Seshadri, Vivek; Kim, Yoongu; Fallin, Chris; ve diğerleri. (2013). RowClone: fast and energy-efficient in-DRAM bulk data copy and initialization. MICRO 2013. ss. 185-197. doi:10.1145/2540708.2540725.
  53. ↑ Seshadri, Vivek; Lee, Donghyuk; Mullins, Thomas; ve diğerleri. (2017). Ambit: in-memory accelerator for bulk bitwise operations using commodity DRAM technology. MICRO 2017. ss. 273-287. doi:10.1145/3123939.3124544.
  54. ↑ Ahn, Junwhan; Hong, Sungpack; Yoo, Sungjoo; Mutlu, Onur; Choi, Kiyoung (2015). A scalable processing-in-memory accelerator for parallel graph processing. ISCA 2015. ss. 105-117. doi:10.1145/2749469.2750386.
  55. ↑ Gómez-Luna, Juan; El Hajj, Izzat; Fernandez, Ivan; ve diğerleri. (2022). "Benchmarking a new paradigm: experimental analysis and characterization of a real processing-in-memory system". IEEE Access. Cilt 10. ss. 52565-52608. doi:10.1109/ACCESS.2022.3174101.
  56. 1 2 "Intel's 2021 Outstanding Researcher Awards Recognize 17 Academic Researchers" (İngilizce). Intel. 8 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  57. ↑ "Prof. Onur Mutlu wins Intel's 2021 Outstanding Researcher Award" (İngilizce). ETH Zürich, Dept. of Information Technology and Electrical Engineering. 15 Şubat 2022. 2 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  58. ↑ Cai, Yu; Ghose, Saugata; Haratsch, Erich F.; Luo, Yixin; Mutlu, Onur (2017). "Error characterization, mitigation, and recovery in flash-memory-based solid-state drives". Proceedings of the IEEE. 105 (9). ss. 1666-1704. doi:10.1109/JPROC.2017.2713127.
  59. ↑ Alser, Mohammed; Bingol, Zulal; Senol Cali, Damla; ve diğerleri. (2020). "Accelerating genome analysis: a primer on an ongoing journey". IEEE Micro. 40 (5). ss. 65-75. doi:10.1109/MM.2020.3013728.
  60. 1 2 "MICRO-45 Committee" (İngilizce). MICRO-45. 29 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  61. 1 2 "Call for Papers: Research Track" (İngilizce). DSN 2023. 2 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  62. 1 2 3 "Onur Mutlu" (İngilizce). dblp. 2 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  63. 1 2 "ACM SIGMICRO: Officers" (İngilizce). ACM SIGMICRO. 1 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  64. ↑ "ISCA@50 25-Year Retrospective: 1996-2020, Selected Papers" (İngilizce). Cornell University. 2 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  65. ↑ "ISCA@50 25-Year Retrospective: 1996-2020" (İngilizce). Cornell University. 1 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  66. 1 2 "Award Abstract #0953246: CAREER: QoS-Aware, High-Performance, and Scalable Many-Core Memory Systems" (İngilizce). National Science Foundation. 9 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  67. 1 2 "Young Computer Architect Award" (İngilizce). IEEE TCCA. 1 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  68. 1 2 Laura Badertscher (22 Kasım 2018). "Professor Onur Mutlu named as IEEE Fellow" (İngilizce). ETH Zürich. 1 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  69. 1 2 "ACM SIGARCH Maurice Wilkes Award" (İngilizce). ACM SIGARCH. 25 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  70. ↑ "Edward J. McCluskey Technical Achievement Award" (İngilizce). IEEE Computer Society. 8 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  71. 1 2 "Prof. Onur Mutlu elected as a 2025 AAAS Fellow" (İngilizce). ETH Zürich, Staffnet. 26 Mart 2026. 2 Ekim 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.
  72. ↑ Becky Ham (26 Mart 2026). "AAAS welcomes 449 scientists and engineers as Honorary Fellows" (İngilizce). American Association for the Advancement of Science. 3 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2026.

Dış bağlantılar