OpenAL
Tarihçe
OpenAL ilk olarak 2000 yılında Loki Software tarafından, Windows oyunlarını Linux'a aktarma işlerinde yardımcı olması için geliştirildi. Loki Software'in kapanmasından sonra proje özgür yazılım ve açık kaynak topluluğu tarafından devam ettirildi ve NVIDIA nForce ses kartlarına ve anakartlarına uyarlandı. Kütüphane, günümüzde Apple, Blue Ripple Sound ve özgür yazılım sevenlerin desteğiyle Creative Technology tarafından geliştirilmektedir.
OpenAL'in teknik şartnamesinde, OpenGL Mimari İnceleme Kurulu (ARB) örnek alınarak benzer bir kurul oluşturulması öngörülmüştür. Ancak OpenAL 1.1 şartnamesinin yayımlandığı tarihte böyle bir kurul henüz oluşturulmamıştı.
1.1 sürümünden itibaren Creative tarafından geliştirilen uyarlama tescilli bir proje oldu. Bu uyarlamanın özgür lisanslı son sürümü hala projenin Subversion kaynak kod deposu üzerinden erişilebilir durumdadır. Bununla birlikte OpenAL Soft isimli yaygın bir şekilde kullanılan ve güncel bir özgür alternatifi bulunmaktadır.
API yapısı ve işlevselliği
OpenAL, üç boyutlu seslerin oluşturulması ve yönetilmesi için nesne tabanlı bir programlama arayüzü sunar. Yapısı, OpenGL ile benzerlik gösterir ve ses işlemlerini gerçekleştirmek için çeşitli işlevler ve veri türleri tanımlar. OpenAL'in temel bileşenleri ses kaynakları (sources), ses tamponları (buffers) ve dinleyici (listener) nesnesidir.
Dezavantajları
OpenAL'in başlıca sınırlamalarından biri, bazı gelişmiş ses özelliklerinin standart arayüz yerine uzantılar aracılığıyla sağlanmasıdır. Çevresel yankılanma, sesin engeller tarafından zayıflatılması ve çeşitli ses efektleri gibi özellikler EFX uzantısıyla kullanılabilmektedir. Ancak bütün OpenAL uygulamaları aynı uzantıları desteklemediğinden, bu özelliklerin kullanılabilirliği platforma ve uygulamaya göre değişebilir.
OpenAL uygulamaları arasında uyumluluk farklılıkları da görülebilmektedir. Örneğin bazı Windows uygulamaları birden fazla ses bağlamını (context) desteklememektedir. Bu durum, aynı ses sistemini kullanan birden fazla yazılım bileşeninin birlikte çalışmasını zorlaştırabilir.
OpenAL'in performansı kullanılan ses donanımına ve yazılım uygulamasına bağlıdır. Donanım hızlandırmasının bulunmadığı sistemlerde ses işleme işlemleri büyük ölçüde merkezi işlemci tarafından gerçekleştirilebilir. Bu nedenle işlem yükü ve ses işleme performansı farklı sistemlerde değişiklik gösterebilir.
Uygulamaları
Oyunlar
Creative Labs'a göre aşağıdaki oyunlar OpenAL'ı kullanmaktadır:
Diğer uygulamalar
- Blender - 3B modelleme ve tarama aracı dahili oyun motoru için OpenAL'ı kullanır.
- 3DMark - Oyuncular için başarım ölçme ve kıyaslama aracı.
- Dolphin (emülatör) - Gamecube ve Wii emülatörü
- Vanda Engine - Vanda Engine, 2B ve 3B sesleri simüle etmek için OpenAL 1.1'i kullanır.
Uyarlamaları
- OpenAL SI
- OpenAL Sample Implementation, Loki'nin ilk olarak geliştirdiği ve şu anda devam ettirilmeyen uyarlamadır.
- OpenAL Soft
- OpenAL Soft, LGPL lisanslı, çok platformlu yazılım uyarlamasıdır. Kütüphane, hem artık kullanılmayan OpenAL Sample Implementation için uyumlu bir güncelleme hem de artık tescilli olan OpenAL için özgür bir alternatif olarak düşünülmüştür. OpenAL Soft tek kanal, çift kanal, 4 kanal, 5.1, 6.1 ve 7.1 çıktılarını desteklemektedir.
- AeonWave-OpenAL
- AeonWave-OpenAL, AeonWave 4D-audio kütüphanesi tarafından sağlanan donanım hızlandırmasından yararlanan LGPL lisanslı OpenAL emülasyon katmanıdır. Bu uyarlama AeonWave kütüphanesinin kullanılmasıyla HRTF'nin yanı sıra sekiz hoparlöre kadar üç boyutlu çevresel ses desteği sunar.
- Rapture3D OpenAL Sürücüsü
- Rapture3D OpenAL, Blue Ripple Sound tarafından sadece Windows için geliştirilen, özgür olmayan, ticari bir yazılım uyarlamasıdır. Kütüphane, diğer uyarlamalara yüksek performanslı bir alternatif olarak tasarlanmıştır.
Şubat 2010