Fuhuş, belli bir ödeme karşılığında cinsel ilişkiye girilerek yapılan bir eylemdir. Bu işi yapan kadın seks işçisine "fahişe", erkek seks işçisine "jigolo" denir. Fuhuş; pornografi, striptiz ve erotik dansla birlikte seks sektörü ve seks turizminin bir dalıdır.
"Fahişe" kelimesi, Arapçada "azgın" ya da "utanmaz" anlamına gelen فاحشه (faḥişa) kelimesinden türetilmiştir. Türkçede ilk olarak Enderunlu Vasıf'ın Divan edebiyatında kullanılmıştır. Fahişeler için Farsça روسپی (rospī)'den türeyen "orospu" sözcüğü gibi argo kelimeler de kullanılır.
Sözcüğün ikinci anlamı olan "taşkınlık ve aşırı davranış" ise, modern Türkçede yavaş yavaş kullanımdan kalkmaktadır.
Murat Bardakçı "orospu" kelimesinin hangi aşamalardan geçip son halini aldığını şöyle özetlemiştir;
Kelimenin aslı Farsça ‘ruspî’dir. Türkçe’nin bugün de en sık kullanılan kelimelerinden olan kelimenin aslı, Farsça “ruspî” sözüdür. Halk dilinde “limon”un “ilimon”, “steam” in “istim”, “Recep”in de “İrecep” olması misâli, başka dillerden aldığımız ve sessiz harflerle başlayan sözlerin başına o kelimeyi rahat telâffuz edebilmek için sesli harf ilâve etme âdetimiz gereğince “ruspî”nin önüne bir “u” koyup “uruspu” yapmışız ve “u” sonraları “o”ya dönmüş, “uruspu” da “orospu” olmuştur.
Fuhuşun yasal statüsü ülkeden ülkeye değişir. Spektrumun bir ucunda fahişelik idam cezası ile cezalandırırken diğer ucundaki ülkelerde kısmen veya tamamen yasaldır.
Fuhuş Almanya, Avusturya, Bangladeş, Bolivya, Ekvador, Hollanda, İsviçre, Kolombiya, Letonya, Lübnan, Macaristan, Meksika, Panama, Paraguay, Peru, Senegal, Türkiye, Uruguay, Venezuela, Yeni Zelanda ve Yunanistan'da yasal ve ülkelerine özgü yasal düzenlemelere bağlıdır. Amerika Birleşik Devletleri'nde fuhuşun yasal durumu eyalet hükûmetleri tarafından kararlaştırılır ve mevcut durumda fuhuş sadece Nevada eyaletinin bazı illerinde (Las Vegas gibi büyük şehirler dahil olmamak üzere) yasaldır. Avustralya'da da fuhuşun yasal durumu eyalete göre değişir: Queensland, Victoria, Yeni Güney Galler eyaletlerinde ve Avustralya Başkent Bölgesi'nde fuhuş yasal ve genelevlerin ruhsata sahip olmaları gerekir; Batı Avustralya'da fuhuş ve genelevler yasal bir düzeyde düzenlenmedikleri hâlde, polis ve genelevler arasında gayriresmî anlaşmalar bulunur; Kuzey Toprakları ve Tazmanya'da serbest bir meslek olarak fahişelik yasal fakat, fuhuşa teşvik etmek yasa dışı; Güney Avustralya'da ise fuhşu yasallaştırmak için girişimler yapılmış, fakat bunların hepsi başarısızlıkla sonuçlanmıştır.
Birkaç ülkede (aşağıdaki haritaya bakınız) fuhuş yasalken genelev sahibi olmak/genelevde çalışmak veya muhabbet tellalığı gibi fuhuşa ilişkin aktiviteler yasa dışı olabilir ve bu yasaların kapsamı ve sertliği ülkeye göre değişir. Örneğin Brezilya'da yetişkinlerin fahişe olarak çalışmaları tamamen yasaldır ve fahişeler devlet emekliliklere sahip olabilirler ancak, genelev işletmek ya da bir fahişeyi başka bir yöntemle çalıştırmak yasa dışıdır. Diğer bir yandan Kanada gibi bazı ülkelerde para karşılığı seks yasal, ancak bahsi geçen aktiviteler ve kamu alanda müşteri aramak gibi diğer aktiviteler yasa dışıdır. Bu sebeple bir yasaya karşı gelmeden fuhuş yapmak zor olabilir.
İsveç yasalarına göre fuhuş, kadına karşı şiddet olarak sayılır. 1999'da fahişe olmayı yasaklamadan seks için para ödemeyi yasaklayan bir kanun onaylandı; bu durumda fahişe değil, müşteri suçlu olarak sayılır. 2009'da Norveç ve İzlanda'da da benzer yasalar çıkartıldı.
Bahsi geçen ülkelerin aksine çoğu ülkede fahişelik yasa dışıdır. Neredeyse her Müslüman ülke, çoğu Afrika ve Asya ülkesi ve birçok Doğu Avrupa ülkesinde fuhuş yasa dışıdır ve para cezasıyla cezalandırılır. Örneğin ceza Rusya'da hapis, Afganistan'da kırbaçlama, Suudi Arabistan'da ya da Sudan gibi bazı ülkelerde idam içerebilir.
Fuhuşu yasak kılan yasalara rağmen fuhuşa yönelik hukuk uygulaması gevşek ya da neredeyse olmayabilir. Örneğin Tayland'da fuhuş hukukî olarak yasak, fakat pratikte yetkililer tarafından hoş görülür; günümüzde Tayland seks turizmi bakımından dünyanın en büyük istikametlerindendir ve Bangkok'taki Soi Cowboy gibi kırmızı fener mahalleleri dünyaca ünlüdür.
| Vikisözlük'te tanımlar |
| Commons'ta dosyalar |
| İnsan cinselliği | |
|---|---|
| çocuk cinselliği | |
| cinsel istismar | |
| Cinsel rüşt yaşı (reform) | |
