İspanyol Sosyalist İşçi Partisi Partido Socialista Obrero Español | |
|---|---|
| Kısaltma | PSOE |
| Başkan | Cristina Narbona |
| Genel Sekreter | Pedro Sánchez |
| Kongre Sözcüsü | Margarita Robles |
| Senato Sözcüsü | Ander Gil |
| Kurucu | Pablo Iglesias Posse |
| Kuruluş tarihi | 2 Mayıs 1879 |
| Merkez | Calle de Ferraz, 68 28008, Madrid |
| Gazete(ler) | El Socialista |
| Öğrenci kolu | Campus Joven |
| Gençlik kolu | İspanya Sosyalist Gençliği |
| Sendika Kolu | Genel İşçi Birliği |
| Üyelik (2014) | 198,123 |
| İdeoloji | Sosyal demokrasi Federalizm Pro-Avrupacılık |
| Siyasi pozisyon | Merkez sol |
| Avrupa üyeliği | Avrupa Sosyalistler Partisi |
| Uluslararası üyelik | Sosyalist Enternasyonal İlerici İttifak |
| Resmî renkler | Kırmızı |
| Temsilciler Meclisi | 120 / 350
|
| Senato | 88 / 266
|
| Avrupa Parlamentosu | 20 / 61
|
| Yerel Yönetimler | 20.784 / 60.941
|
| Bölgesel Parlamentolar | 353 / 1.261
|
| Bölgesel Hükümetler | 3 / 19
|
| İnternet sitesi | |
| http://www.psoe.es/ | |
İspanyol Sosyalist İşçi Partisi (İspanyolca: Partido Socialista Obrero Español, İspanyolca telaffuz: [paɾˈtiðo soθjaˈlista oˈβɾeɾo espaˈɲol]) ya da resmî kısaltmasıyla PSOE, İspanya'da faaliyet gösteren sosyal demokrat bir siyasi partidir. PSOE, modern demokratik İspanya'da en uzun süre iktidarda kalan parti oldu: 1982-1996 yılları arasında Felipe González, 2004-2011 yılları arasında José Luis Rodríguez Zapatero ve 2018'den bu yana Pedro Sánchez liderliğinde hükûmette yer aldı.
1879 yılında kurulan PSOE, İspanya'da faaliyet gösteren en eski siyasi partidir. Parti, İkinci İspanyol Cumhuriyeti döneminde önemli bir rol oynadı; 1931-1933 ve 1936-1939 yılları arasında koalisyon hükûmetlerinde yer aldı. Cumhuriyetin İspanya İç Savaşı sonunda yenilmesinin ardından, Franco diktatörlüğü döneminde yasaklandı; üyeleri ve yöneticileri baskıya uğradı veya sürgüne gitti. Bu yasak, ancak 1977'de demokrasiye geçiş sürecinde kaldırıldı. Tarihsel olarak Marksist bir çizgide olan parti, 1979'da bu ideolojiyi terk etti. 1980'lerin ortalarından itibaren ise PSOE, diğer ana akım İspanyol siyasi partileri gibi Avrupa bütünleşmesine olumlu yaklaşan bir çizgi benimsedi.
PSOE, tarihsel olarak İspanya'nın büyük sendikalarından biri olan Genel İşçi Sendikası (UGT) ile yakın ilişkilere sahipti; hatta bir dönem parti üyeliği için UGT üyeliği şartı arandı. Ancak 1980'lerden itibaren UGT, PSOE hükûmetlerinin ekonomik politikalarını sık sık eleştirdi ve 14 Aralık 1988, 28 Mayıs 1992, 27 Ocak 1994 ve 29 Eylül 2010 tarihlerinde, yine önemli bir sendika olan Workers' Commissions ile birlikte genel grev çağrısında bulunmuştur.
| Seçim | Oy | Sandalye | Lider | Sonuç | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Oy | % | # | ||||
| 1907 | 0.2 | #11 | 0 / 404 |
Pablo Iglesias Posse | PLC çoğunluk | |
| 1910 | Cumhuriyetçi-Sosyalist Birlik | 1 / 404 |
PL çoğunluk | |||
| 1914 | Cumhuriyetçi-Sosyalist Birlik | 1 / 408 |
PLC azınlık | |||
| 1916 | Cumhuriyetçi-Sosyalist Birlik | 1 / 409 |
PL–LD çoğunluk | |||
| 1918 | Sol İttifak | 6 / 409 |
PM–PLC–LD–Lib–IL–LRC ulusal birlik | |||
| 1919 | Cumhuriyetçi-Sosyalist Birlik | 6 / 409 |
PLC azınlık | |||
| 1920 | #12 | 4 / 409 |
PLC azınlık | |||
| 1923 | #7 | 7 / 409 |
LD–Lib–IL–PR koalisyon | |||
| Seçim | Oy | Sandalye | Lider | Sonuç | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Oy | % | # | ||||
| 1931 | 21.4 | #1 | 116 / 470 |
Julián Besteiro | DLR–PSOE–PRR–PRS–AR–FRG–PCR koalisyon | |
| 1933 | 19.4 | #1 | 59 / 473 |
Francisco Largo Caballero | PRR–PA–GRI–PRLD–PRG koalisyon | |
| 1936 | 16.4 | #2 | 99 / 473 |
IR–UR koalisyon | ||
| Seçim | Oy | Sandalye | Lider | Sonuç | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Oy | % | # | Kongre | Senato | |||
| 1977 | 5.371.866 | 29,3 | #2 | 118 / 350 |
54 / 207 |
Felipe González | UCD azınlık |
| 1979 | 5.469.813 | 30,4 | #2 | 121 / 350 |
69 / 208 |
UCD azınlık | |
| 1982 | 10.127.392 | 48,1 | #1 | 202 / 350 |
134 / 208 |
PSOE çoğunluk | |
| 1986 | 8.901.718 | 44,1 | #1 | 184 / 350 |
124 / 208 |
PSOE çoğunluk | |
| 1989 | 8.115.568 | 39,6 | #1 | 175 / 350 |
107 / 208 |
PSOE azınlık | |
| 1993 | 9.150.083 | 38,8 | #1 | 159 / 350 |
96 / 208 |
PSOE azınlık | |
| 1996 | 9.425.678 | 37,6 | #2 | 141 / 350 |
81 / 208 |
PP azınlık | |
| 2000 | 7.918.752 | 34,2 | #2 | 125 / 350 |
60 / 208 |
Joaquín Almunia | PP çoğunluk |
| 2004 | 11.026.163 | 42,6 | #1 | 164 / 350 |
89 / 208 |
José Luis Rodríguez Zapatero | PSOE azınlık |
| 2008 | 11.289.335 | 43,9 | #1 | 169 / 350 |
96 / 208 |
PSOE azınlık | |
| 2011 | 7.003.511 | 28,8 | #2 | 110 / 350 |
54 / 208 |
Alfredo Pérez Rubalcaba | PP çoğunluk |
| 2015 | 5.545.315 | 22,0 | #2 | 90 / 350 |
47 / 208 |
Pedro Sánchez | Erken seçim |
| 2016 | 5.443.846 | 22,6 | #2 | 85 / 350 |
43 / 208 |
Muhalefet (2016-2018) | |
| PSOE Azınlık (2018-2019) | |||||||
| 2019 (Nisan) | 7.513.142 | 28,6 | #1 | 123 / 350 |
123 / 208 |
Erken seçim | |
| 2019 (Kasım) | 6.752.983 | 28,0 | #1 | 120 / 350 |
93 / 208 |
Koalisyon | |
| 2023 | 7.821.718 | 31,7 | #2 | 121 / 350 |
72 / 208 |
Koalisyon | |
| Seçim | Oy | Sandalye | Aday | ||
|---|---|---|---|---|---|
| Oy | % | # | |||
| 1987 | 7.522.706 | 39,1 | #1 | 28 / 60 |
Fernando Morán |
| 1989 | 6.275.552 | 39,6 | #1 | 27 / 60 | |
| 1994 | 5.719.707 | 30,8 | #2 | 22 / 64 | |
| 1999 | 7.477.823 | 35,3 | #2 | 24 / 64 |
Rosa Díez |
| 2004 | 6.741.112 | 43,5 | #1 | 25 / 54 |
Josep Borrell |
| 2009 | 6.141.784 | 38,8 | #2 | 23 / 54 |
Juan Fernando López Aguilar |
| 2014 | 3.614.232 | 23,0 | #2 | 14 / 54 |
Elena Valenciano |
| 2019 | 7.369.789 | 32,8 | #1 | 21 / 59 |
Josep Borrell |
| 2024 | 5.290.945 | 30,2 | #2 | 20 / 61 |
Teresa Ribera |
Başkanlar
|
Genel sekreterler
|