Salwan Sabah Matthew Momika (Arapça:سلوان صباح متَّى موميكا) (23 Haziran 1986 – 29 Ocak 2025) Iraklı bir mülteci, Halk Seferberlik Güçleri'nin (PMF) eski paramiliter üyesi ve ateistti. İsveç'te yaşarken, Kur'an'ı yakıp kutsallığına hakaret ettiği halk gösterileri düzenleyen İslam karşıtı bir gösterici olarak ünlendi. Momika, 29 Ocak 2025'te TikTok'ta canlı yayın sırasında öldürüldü.
Momika, Kuzey Irak'ın Ninova ilindeki El-Hamdaniye ilçesine bağlı Karakuş kasabasından geliyordu. Etnik olarak Asuriydi ve Süryani Katolik olarak yetiştirildi. Momika, 2006-2008 yılları arasında süren Irak iç savaşı öncesinde, Bağdat'ta turizm ve otelcilik sektöründe çırak olarak çalıştı. 2008 yılında Hristiyanlar, Irak İslam Devleti (IŞİD'in öncüsü) tarafından zulüm görmeye başladığında, Asuri Vatansever Partisi'ne katıldı ve partinin Musul'daki genel merkezinde güvenlik görevlisi olarak çalıştı. Momika, Irak hükümet kaynaklarına göre, bir mahkemenin kendisini bir araba kazasında haksız yere ölüme sebebiyet vermekten suçlu bulup Baduş'ta üç yıl hapis cezasına çarptırmasının ardından 2012 yılında memleketinden kaçtı.
Haziran 2014'te Musul'un IŞİD militanlarının eline geçmesinin ardından, IŞİD'e karşı savaşmak için Halk Seferberlik Güçleri'ne (PMF) katıldı. Asur milis gücü Kataib Ruhullah İsa İbn Miryam üniformasıyla videolarda ateşli silahlarla göründü ve bir PMF grubu ve Irak İslam Hareketi'nin bir parçası olan Kataib el-İmam Ali'ye bağlılık yemini etti.> Kataib el-İmam Ali savaş suçları işlemek ve mezhepsel şiddete karışmakla suçlanmıştır.
Momika'nın, Kürdistan Bölgesi hükümetinden destek alan bir siyasi parti olan Süryani Meclisi Hareketi'ne de bağlı olduğu iddia edildi. Momika ayrıca 2014 yılında, Babil Hareketi'nin silahlı kanadı olan Babil Tugayı'na bağlı silahlı bir milis grubu olan Süryani Demokratik Birliği ve Süryani Güçleri Şahinleri'ni kurdu. 2017 yılında, Babil Hareketi'nin kurucusu Rayan el-Kildani ile bir iç güç mücadelesine girdi ve kaybetti. Bunun sonucunda ülkeden kaçtı.
Momika, 2017 yılında Schengen vizesi ile Almanya'ya kaçtı ve buradaki yetkilere ateist olduğunu ve Hristiyanlıktan döndüğünü açıkladı. Nisan 2018'de Momika, İsveç'e mülteci vizesi başvurusunda bulundu ve o tarihten itibaren Nisan 2021'e kadar Iraklı mülteci olarak kayıtlıydı. Bu tarihte kendisine Nisan 2024'te sona erecek olan üç yıllık geçici oturma izni verildi. Momika, İsveç vatandaşlığı almak için gerekli olan kalıcı oturma iznini alamadı çünkü sığınma başvurusunda İmam Ali Tugayları'nda olduğunu inkar ederek yalan söyledi ve hareketin paramiliter kanadıyla değil, hareketin siyasi bağlantılı olduğunu iddia etti.
Hristiyan Demokratlar partisinin Riksdag üyesi Robert Halef ile birlikte Riksdag'ın dışında fotoğraflarda görüldü. Ayrıca İsveç Demokratları'nın Riksdag üyesi Julia Kronlid ile de bir görüşme yaptı. Momika daha sonra partinin adayı olarak Riksdag seçimlerine katılmak istediğini belirtti.
İsveç'te oturma izni aldıktan sonra, İran yanlısı militan grupla bağlantıları nedeniyle soruşturma altındayken, birlikte yaşadığı bir adamı bıçakla tehdit etti ve ertesi yıl tehdit suçundan hüküm giydi. Denetimli serbestlik ve toplum hizmeti cezasına çarptırıldı.
.jpg)
Momika, 2023 yazında, o yılın Kurban Bayramından hemen önce, Stockholm ve Malmö'de gösteriler düzenledi ve bu gösterilerde İslam'da saygısızlık olarak kabul edilen Kur'an-ı Kerim'i yasal izin ve polis koruması altında yaktı. Etkinlikleri sosyal medyada canlı yayınlandı ve Momika, kitap yakma eylemlerinin motivasyonunu Kur'an'ın yasaklanmasını savunmak olarak açıkladı. Kur'an yakma eylemlerinden birinde, bir kadın sözünü kesti ve kendisine yangın söndürücü sıktı. İlk gösteriyi yaklaşık 200 kişi izledi. Momika, Kur'an yakma eylemlerinden önce, çoğunlukla Müslüman ülkelerin Arapça adlarını hashtag yaparak düzinelerce videoyu internette yayınladı.
2024 yılının başlarında İsveç Göçmenlik Ajansı, Momika'nın ülkeden sınır dışı edilmesine karar verdi. Ancak, Irak'ta kendisine yönelik tehditler nedeniyle sınır dışı kararı uygulanamadı ve bu nedenle Nisan 2024'e kadar yeni bir geçici oturma izni aldı.
27 Mart 2024'te Momika'nın sığınma talebinde bulunmak üzere İsveç'ten Norveç'e gittiği bildirildi. Kısa bir süre sonra, sosyal medyada Norveç'te ölü bulunduğuna dair haberler çıktı, ancak Norveç polisi bu söylentileri yalanladı. 4 Nisan'da Norveç polisi, Momika'yı 28 Mart'ta tutukladıklarını ve Dublin Yönetmeliği uyarınca onu İsveç'e geri göndermeyi planladıklarını duyurdu. 11 Nisan'da İsveç'e geri gönderildi.
Momika, 29 Ocak 2025'te 38 yaşındayken vurularak öldürüldü. Cinayet, Södertälje'deki evinde TikTok'tan canlı yayın yaparken gerçekleşti. İsveçli bir savcıya göre, silahlı saldırıyla bağlantılı olarak beş kişi tutuklandı. Savcıların suç işlediklerine dair delil yetersizliğini ɡerekçe ɡöstererek beş kişi 31 Ocak'ta serbest bırakıldı. Ölümü üzerine Stockholm Bölge Mahkemesi, Salwan Momika hakkındaki tüm suçlamaları düşürdü.
Momika'nın ölümü protestolar ve karışık tepkilerle karşılandı. İslam dünyasındaki çeşitli isimler ve kuruluşlar ölümünü kutlarken, AB'deki muhafazakar politikacılar hem ölümünü hem de ölümünü mümkün kılan koşulları kınadı. Momika'nın ölümü, El Kaide'nin Arap Yarımadası kolu tarafından kutlandı ve ümmeti "Kur'an'ın zaferi" nedeniyle tebrik eden bir bildiri yayınladı. Bu duygu, internette birçok İslamcı tarafından paylaşıldı ve bazıları Momika'nın ölümünün ardından internette kışkırtma kampanyası başlattı.
3 Şubat 2025'te, Momika ile birlikte Kur'an-ı Kerimi yakma olayına katılıp hakarette bulunan Irak kökenli İsveç vatandaşı 50 yaşındaki Salwan Najem, Stocholm Bölge Mahkemesi tarafından "etnik bir gruba karşı kışkırtma" suçundan ertelenmiş hapis cezasına ve 4.000 kron para cezasına çarptırıldı. Kararda, kitap yakmaların nefret suçu oluşturmadığı, ancak Najem ve Momika'nın video kaydına alınan gösteriler sırasında "dinî inançları nedeniyle Müslüman etnik gruba karşı dört kez aşağılayıcı ifadelerde bulunarak" nefret söyleminde bulundukları belirtildi.
Salwan Sabah Matthew Momika var fæddur í bænum Qaraqosh í Norður-Írak 23. júní 1986 og hlaut kaþólskt uppeldi undir merkjum sýrlensku kaþólsku kirkjunnar.
This list, three members short of a full ten, has Salwan Momika as its key figure in the background.
